Наранд хичнээн хайртайг чинь мэднэ ээ. Дулаахан илчинд биеэ ээж, зунжингаа гар хөлөө аль болох ил гарган алхах дуртайг чинь ч тэр. Гэхдээ нарны хэт ягаан туяаны үйлчлэлээс хамгаалах “бамбай”-тайгаар дуртай зүйлээ хийхгүй бол, бид өөрсдөө ч мэдэлгүйгээр наснаасаа эрт хөгширч, гоо сайхан эрүүл мэндээ гундаасаар байдаг.

Нарнаас заавал хамгаалах хэрэгтэй гэж үү?
Наранд удаан явж жаахан л түлэгдэхэд түргэн хөгшрөлтийн шатууд явагдаж, арьсны хорт хавдар тусах магадлал өндөрсдөг. Нарнаас хамгаалах ямар ч арга хэмжээ авахгүй яваад л байвал өөрсдөө ч мэдэхгүйгээр харлаж, үрчлээтэж, эрүүл бус дүр төрхтэй, өвчтэй арьстай болно гэсэн үг. Арьсаа нарнаас хамгаалах хамгийн зөв арга бол зориулалтын тос хэрэглэх. Нарнаас хамгаалах тос хэрэглэснээр нүүрний арьс яг өвлийнх шиг цагаан цайвар хэвээр байна гэж ойлгож болохгүй. Гэхдээ нарны хэт ягаан туяаг бууруулж, түүний хорыг нүүрний арьсанд нөлөөлөхөөс хамгаална. Мөн нүүрний арьс цэвэрхэн, өнгөлөг бор болдог. Нүүрэндээ SPF-тэй энгэсэг хэрэглэсэн ч, хөл гар, хүзүүний арьсыг ч бас нарнаас хамгаалах хэрэгтэй юм.

Нарны тосон дээрх SPF-ийн тэмдэглэгээ ямар учиртай вэ?
Нарны тосон дээр байдаг SPF гэдэг нь Sun Protection Factor буюу нарнаас хамгаалах хүчин зүйлийн тэмдэглэгээ юм. SPF15, SPF20, SPF30, SPF40, SPF50 – зэрэг арын тоонууд нь тухайн тос нарнаас арьсыг хэдэн цаг хамгаалахыг зааж өгдөг. Наранд гарснаас хойш эхний арван минутанд л арьс түлэгдэх эхний шатандаа орж эхэлдэг. Нарны тосны хамгаалах хугацааг тодорхойлоход SPF15-ийн тоог нарны туяа үйлчлэх дундаж хугацаа болох 10 минутаар үржүүлж гаргана. Мэдээж SPF-ийн тоо өндөр байх тусам хамгаалах цаг нь уртасна, гэхдээ үүнийгээ дагаад арьсанд үзүүлэх хорт нөлөө ч бас ихэсдэг гэдгийг санах хэрэгтэй. Монгол хүний хувьд хамгийн тохиромжтой нь SPF15-30, SPF/РА++ 30 гэсэн тэмдэглэгээтэй нь юм.

SPF-ээс гадна зарим тосон дээр РА гэсэн тэмдэглээ байдаг нь нарнаас хамгаалахаас гадна харлуулахгүй гэдгийг илэрхийлдэг.

Нарны хэт ягаан туяа нь хоёр төрөлтэй. UVA нь арьсны гүнд нөлөөлж хөгшрөлтийг нэмэгдүүлж, арьсыг амархан үрчлээтүүлдэг. Харин UVB нь арьсыг маш хурдан түлдэг нарны хэт ягаан туяа юм. Хоёулаа л арьсны хорт хавдрыг дагуулдаг. PA+++ нь зөвхөн UVA туяанаас хамгаалдаг бол SPF нь UVA, UVB хоёр туяанаас хоёулангаас нь хамгаалдаг.

Нарны тосыг өдөрт хэдэн удаа түрхэх хэрэгтэй вэ?
Арьсны хэлбэр болон наранд хэр удаан байхаасаа хамаараад тосны SPF-ийн хэмжээг сонгож болно. Арьс эмзэг, цайвар байх тусам SPF өндөр байх шаардлагатай. Түүнчлэн тосоо хэдэн цаг тутамд түрхэх ёстойг хүснэгтээс харж болно.

Нарны хэт ягаан туяанаас хамгаалах бүтээгдэхүүний найрлаганд юу орсон байх ёстой вэ?
Нарны хэт ягаан туяанаас хамгаалах шүүлтүүр: Энэ нь нарны хэт ягаан туяаг шүүж түлэх үйлчлэлийг нь бууруулдаг. Энэхүү идэвхтнй найрлагуудын нэгдэлд avobenzone (Парсол МСХ), cinoxate, ecamsule, menthyl anthranilate, octyl methoxycinnamate, octyl salicylate, oxybenzone, sulisobenzone зэрэг найрлагууд орсон байж болно.
E амин дэм. Энэ амин дэм нь нарны хэт ягаан туяанаас үүдэлтэй ДНК-гийн гэмтлээс хамгаалдаг.
Эдгээр идэвхтэй найрлагуудыг агуулсан нарны тосыг Монголд үйлдвэрлэдэг юм байна. Монос ХХК-ний “Наран” SPF 30-тай нарны тосонд Парсол, шүүлтүүр, Е амин дэм бий. (Зураг А)

Хэрэв SPF-тэй өөр бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг бол заавал нарны тос хэрэглэх шаардлагатай юу?
Хэрвээ чи нарнаас хамгаалах найрлага буюу SPF-тэй энгэсэг, уруул өнгөлөгч, чийгшүүлэгч тос хэрэглэдэг бол наранд хэр удаан хугацааг өнгөрүүлэхээсээ шалтгаалаад тусдаа зориулалтын нарны тос хэрэглэх эсэх нь шалтгаална. Оффисийн ажилтай, дотор ихэнх цагаа өнгөрүүлдэг, хөлрөлт багатай, нүүрээ өдөрт хэд хэдэн удаа угаах шаардлагагүй бүсгүйчүүдийн хувьд тусдаа нарны тос хэрэглэх эсэх нь өөрийнх нь сонголт боловч, бусад SPF-тэй бүтээгдэхүүнүүдээ өдөрт 2-3 удаа түрхэж, гар хөл зэрэг биеийн хэсгүүдээ хамгаалах хувцас өмсөх хэрэгтэй юм.

Нарны тос хэрэглэхдээ өөр юуг анхаарах хэрэгтэй вэ?
• Гэрээсээ гарахаасаа 30 минутын өмнө нойтон биш хуурай арьсан дээрээ нарны тосоо түрхэх хэрэгтэй.
• Нарны туяанд өртөх арьсны бүх л хэсгүүдэд тосоо түрхэх хэрэгтэй. Нүүр, чих, гар, уруул гэх мэт. Харин үсээ хамгаалж нарны малгай өмсөөрэй. Учир нь үс ч бас нарны туяанд гандаж хөгширдөг.
• Цас, элс, ус нь нарны туяаг ойлгодог. Тиймээс энэ гурвын аль нэг нь ихтэй газар луу явах гэж байгаа бол нарны тос хэрэглэх нь бүр ч чухал.
• Нарны хэт ягаан туяа нь үүлийг нэвтэлдэг учраас, үүлэрхэг бүрхэг үед ч нарны тосоо хэрэглээрэй.
• 1-ээс дээш настай хүүхдийн арьсанд нарны тос түрхэж болно. Бага насны хүүхдийг аль болох сүүдэрт байлгаарай.
• Тосоо сонгохдоо хадгалах хугацаа, болон нарнаас хэдэн цаг айхгүйгээр явж болохыг сайн лавлаарай.
• Нарны тос нь дангаараа 100% таны арьсыг хамгаалах боломжгүй бөгөөд дараах аргуудтай хослуулж хэрэглээрэй.
- Нарны илч хурц байдаг 11.00 – 15.00 цагуудад аль болох сүүдэр газар байх
- Нарны малгай, шил хэрэглэх
- Шүхэр хэрэглэх
- Арьсанд хэрэгтэй тэжээллэг хоол хүнс хэрэглэх