Багш нарын ажил хаялт өчигдрөөс зогсч, сургууль, цэцэрлэгүүд үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулж эхэлсэн. Монгол улсын ерөнхий сайд С.Батболдын өгсөн уурэг даалгаврын дагуу нийгмийн зөвшилцлийн гурван талт хэлэлцээр хийсэн нь үр дүнд хүргэсэн юм. Тиймээс зөвшилцлийн талаар ерөнхий сайд С.Батболдтой ярилцлаа.
- Багш нар цалингаа нэмэх шаардлага тавьж, ажил хаясан. Засгийн газар нийгмийн зөвшилцлийн гурван талт хэлэлцээрийн ширээнд сууснаар тохиролцоонд хүрлээ. Энэ талаар тодорхой мэдээлэл өгөхгүй юу?
- Монгол улсын Засгийн газар хүнийхээ хөдөлмөрийн үнэлэмжийг нэмэгдүүлэхийг байнга анхааралдаа байлгаж, боломж нөхцөлөөрөө нэмэх ёстой гэдэг зарчмаар хандаж ирсэн. Энэ удаад хөндөгдсөн асуудал нь багш нарын цалин нэмэх цаг хугацааг наашлуулах, өмнө нь тохиролцсон ёсоор 2012 оны эхэнд нэмэх ёстой гэсэн саналыг дэвшүүлсэн. Төсвийн боломж, цар хүрээний хэрээр далин нэмэх ёстой гэж Засгийн газар үздэг. Нөгөөтэйгүүр энэ нь нийгмийн гурван талт зөвшилцлийн хүрээнд хийдэг ажил. Мөн төсөв мөнгөний боломж, чадамжаар зохицуулагддаг асуудал шүү дээ. Нийгмийн зөвшилцөл, түншлэлийн хэлэлцээрийг байгуулж ирсэн туршлага бидэнд бий. Гэхдээ үүнд илүү бодитой хандах, тохиролцоо маань үр дүнтэй болох, дэвшүүлж буй асуудалд ажил хэрэгчээр хандаж, тэр хандлага эцэст нь бодитой шийдэгдэж байх зарчим цаашид өндрөөр тавигдана. Ер нь нийгмийн зөвшилцөл, түншлэлийн хүрээнд илүү үр дүнтэй болж, талууд хариуцлагатай хэлэлцэж тохиролцсон хэлэлцээрийнхээ эрх үүрэг, хариуцлагыг мөрдөж байх нь чухал.
Энэ чиглэлээр гурван талт зөвшилцлийг Засгийн газрын холбогдох байгууллагын түвшинд нэлээн нухацтай ярилцпаа. Ярилцлагын үр дүнд гурван талт зөвшилцөл байгуулж, өнгөрсөн аравдугаар сард байгуулсан хэлэлцээртээ өөрчлөлт оруулахаар харилцан тохиролцсон.
- Харилцан хариуцлага мөрдөхөөр тохиролцсон гэлээ. Талуудын хариуцлага нь чухам юу юм бэ?
- Засгийн газар хүлээцтэй, бодитой дүгнэж хандах ёстой. Үүний зэрэгцээ багш нарын үүрэг хариуцлага бий. Хамгийн гол нь хүүхдүүд, тэдний сургалтын асуудалд бид хамгийн хариуцлагатай хандах ёстой. Иймээс ажил хаялтыг зогсоох ёстой юм, Бодит байдлыг дүгнэж, ярилцаж, тохиролцох ёстой гэсэн хариуцлагыг тал талдаа ойлголцсон тул шийдэлд хүрсэн гэж болно. Ийнхүү тохиролцооныхоо дагуу бид ирэх оны төсвийн боломж нөхцөлийг тооцож үзээд шаардлага гарвал төсвийн тодотгол хийх тухай холбогдох яамдад чиглэл өгсөн байгаа. УИХ дахь намын бүлэг болон гишүүд ч гэсэн энэ асуудлыг ойлгож байгаа. Засгийн газар болон УИХ-ын байр суурь зарчмын асуудал дээр нэгдмэл байдаг. Засгийн газар холбогдох асуудлаа боловсруулж УИХ-д өргөн барьж шийдүүлэх ёстой. Төсвийн тодотгол хийх тухайд намын бүлгүүд болон УИХ-ын холбогдох байгууллагаар ярилцах зүйл бий. Иймээс Засгийн газрын гурван талт хэлэлцээрийн тохиролцсон асуудлын хүрээнд ажлын хэсгүүдийн судалгаа, тооцоог үндэслэн ирэх оны хоёр болон тавдугаар сарын нэгэнд цалинг нэмэхээр боллоо. Мөн үүрэг хариуцлагын асуудал байгааг хэлэх нь зөв байх. Үндсэн хэлэлцээрээр тохирсон, хуулиар мөрдөгдөж, журмаар зохицуулагддаг асуудлыг салбарын дээд байгууллага тохиролцсон байхад үйлдвэрчний байгууллагууд ажил хаялт зохион байгуулвал үүсэх зөрчил, хохирол, цалинг хариуцах ёстой. Гэвч талууд үүнийг харилцан ойлголцож шийдэхээр тохирсон. Бид тохиролцсон зарчмаараа цаашид нийгмийн зөвшилцөл, түншлэлийн механизмыг илүү үр өгөөжтэй, бодитой болгох талаас хандсан гэдгийг зориуд хэлэхийг хүсч байна. Тиймээс ийм хандлагаар гурван талт хэлэлцээрт орж байгаа Үйлдвэрчний эвлэл болон Ажил олгогч эздийн холбоо хамтарч ажиллана гэдэгт итгэлтэй байна. Цалин нэмнэ гэдэг зөвхөн төрийн байгууллага, төрийн тодорхой салбар гэхээс илүү ажлын байрны 70 орчим хувийг бий болгож буй Ажил олгогч эздийн холбоо, ажил олгогч нарын шийдэл чухал. Тиймээс гурван талт хэлэлцээр нь зөвшилцлийн эрх, үүргийн тохиролцоон дээр бий болдог. Энэ агуулгаар тохиролцож, багш нар ажил хаялтаа зогсоолоо.
- Цалин нэмэх нь шийдэгдлээ. Энэ нь инфляци хөөрөгдөхөд нөлөөлөх юм биш үү. Энэ тохиолдолд инфляцийг хөөрөгдөхгүй байх талаар Засгийн газар ямар бодлого баримтлах вэ?
- Ирэх жилийн төсөв нэлээд өргөн хүрээг хамарсан том төсөв болсон. Манай улсын хөрөнгө оруулалт болон зардал, эдийн засгийн өсөлт, чадавхи өргөжиж байгаа. Засгийн газар инфляцийг гарцаагүй хянаж байх ёстой. Макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүдийн тэнцлийг барих, мөнгөний болон, санхүүгийн зохистой бодлогыг хэрэгжүүлэх ёстой юм. Иймээс зохих арга хэмжээнүүдийг Монгол банк, мөн мэргэжлийн байгууллагууд хэ- рэгжүүлж, хөрөнгө оруулалтын бодлогоо илүү оновчтой байлгах ёстой. Инфляцийг хөөрөгддөг гол зүйл нь үнийн өсөлт. Үнийн өсөлтийг бид зайлшгүй анхаарах ёстой. Ялангуяа хүнсний гол нэрийн бүтээгдэхүүн болсон мах, гурил болон нефть, шатахууны үнийн өсөлтөд нухацтай хандаж байгаа. Мэдээж Засгийн газар үнэ тогтоохгүй. Нөгөө талаасаа үнийг тогтвортой байлгах, хөөрөгдөлд оруулахгүй байх тал дээр татварын болон, татаасын, нөөц бэлтгэх зэргээр олон чиглэлээр зохицуулах боломжтой. Энэ асуудалд Засгийн газар нухацтай хандаж, тодорхой бэлтгэлүүдийг хангаж байгаа. Гэхдээ төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд зөвшилцөл, зохицуулалтаар хийгдэх ёстой. Засгийн газарт тодорхой бодлого бий. Нөгөөтэйгүүр бид үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжих нь чухал. Удахгүй сар шинийн баяр болно. Цалингийн нэмэгдэл инфляцийг хөөрөгдөж, Цагаан сарын бэлэг сэлт төдийхөн болох вий гэсэн тооцоо, бухимдал эдийн засагч болон иргэдэд байна. Үүнд хариуцлагатай хандаж, иргэд маань ч гэсэн үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжсэн бүтээгдэхүүнийг нэн тэргүүнд сонгох хэрэгтэй. Ийм үүрэг хариуцлага, ёс зүйн ухамсар, төр засаг болон ялангуяа иргэдэд маань байх ёстой юм.
- Ирэх хоёрдугаар сарын нэгнээс цалингийн нэмэгдэлтэй зэрэгцээд тэтгэвэр, тэтгэмж нэмэгдэх үү?
- Энэ асуудлыг Засгийн газрын түвшинд авч үзнэ. Бидний хувьд нийгмийн гурван талт зөвшилцлийн хүрээнд асуудлаа ярьж байна.
- Багш нар цалингаа нэмэх шаардлага тавьж, ажил хаясан. Засгийн газар нийгмийн зөвшилцлийн гурван талт хэлэлцээрийн ширээнд сууснаар тохиролцоонд хүрлээ. Энэ талаар тодорхой мэдээлэл өгөхгүй юу?
- Монгол улсын Засгийн газар хүнийхээ хөдөлмөрийн үнэлэмжийг нэмэгдүүлэхийг байнга анхааралдаа байлгаж, боломж нөхцөлөөрөө нэмэх ёстой гэдэг зарчмаар хандаж ирсэн. Энэ удаад хөндөгдсөн асуудал нь багш нарын цалин нэмэх цаг хугацааг наашлуулах, өмнө нь тохиролцсон ёсоор 2012 оны эхэнд нэмэх ёстой гэсэн саналыг дэвшүүлсэн. Төсвийн боломж, цар хүрээний хэрээр далин нэмэх ёстой гэж Засгийн газар үздэг. Нөгөөтэйгүүр энэ нь нийгмийн гурван талт зөвшилцлийн хүрээнд хийдэг ажил. Мөн төсөв мөнгөний боломж, чадамжаар зохицуулагддаг асуудал шүү дээ. Нийгмийн зөвшилцөл, түншлэлийн хэлэлцээрийг байгуулж ирсэн туршлага бидэнд бий. Гэхдээ үүнд илүү бодитой хандах, тохиролцоо маань үр дүнтэй болох, дэвшүүлж буй асуудалд ажил хэрэгчээр хандаж, тэр хандлага эцэст нь бодитой шийдэгдэж байх зарчим цаашид өндрөөр тавигдана. Ер нь нийгмийн зөвшилцөл, түншлэлийн хүрээнд илүү үр дүнтэй болж, талууд хариуцлагатай хэлэлцэж тохиролцсон хэлэлцээрийнхээ эрх үүрэг, хариуцлагыг мөрдөж байх нь чухал.
Энэ чиглэлээр гурван талт зөвшилцлийг Засгийн газрын холбогдох байгууллагын түвшинд нэлээн нухацтай ярилцпаа. Ярилцлагын үр дүнд гурван талт зөвшилцөл байгуулж, өнгөрсөн аравдугаар сард байгуулсан хэлэлцээртээ өөрчлөлт оруулахаар харилцан тохиролцсон.
- Харилцан хариуцлага мөрдөхөөр тохиролцсон гэлээ. Талуудын хариуцлага нь чухам юу юм бэ?
- Засгийн газар хүлээцтэй, бодитой дүгнэж хандах ёстой. Үүний зэрэгцээ багш нарын үүрэг хариуцлага бий. Хамгийн гол нь хүүхдүүд, тэдний сургалтын асуудалд бид хамгийн хариуцлагатай хандах ёстой. Иймээс ажил хаялтыг зогсоох ёстой юм, Бодит байдлыг дүгнэж, ярилцаж, тохиролцох ёстой гэсэн хариуцлагыг тал талдаа ойлголцсон тул шийдэлд хүрсэн гэж болно. Ийнхүү тохиролцооныхоо дагуу бид ирэх оны төсвийн боломж нөхцөлийг тооцож үзээд шаардлага гарвал төсвийн тодотгол хийх тухай холбогдох яамдад чиглэл өгсөн байгаа. УИХ дахь намын бүлэг болон гишүүд ч гэсэн энэ асуудлыг ойлгож байгаа. Засгийн газар болон УИХ-ын байр суурь зарчмын асуудал дээр нэгдмэл байдаг. Засгийн газар холбогдох асуудлаа боловсруулж УИХ-д өргөн барьж шийдүүлэх ёстой. Төсвийн тодотгол хийх тухайд намын бүлгүүд болон УИХ-ын холбогдох байгууллагаар ярилцах зүйл бий. Иймээс Засгийн газрын гурван талт хэлэлцээрийн тохиролцсон асуудлын хүрээнд ажлын хэсгүүдийн судалгаа, тооцоог үндэслэн ирэх оны хоёр болон тавдугаар сарын нэгэнд цалинг нэмэхээр боллоо. Мөн үүрэг хариуцлагын асуудал байгааг хэлэх нь зөв байх. Үндсэн хэлэлцээрээр тохирсон, хуулиар мөрдөгдөж, журмаар зохицуулагддаг асуудлыг салбарын дээд байгууллага тохиролцсон байхад үйлдвэрчний байгууллагууд ажил хаялт зохион байгуулвал үүсэх зөрчил, хохирол, цалинг хариуцах ёстой. Гэвч талууд үүнийг харилцан ойлголцож шийдэхээр тохирсон. Бид тохиролцсон зарчмаараа цаашид нийгмийн зөвшилцөл, түншлэлийн механизмыг илүү үр өгөөжтэй, бодитой болгох талаас хандсан гэдгийг зориуд хэлэхийг хүсч байна. Тиймээс ийм хандлагаар гурван талт хэлэлцээрт орж байгаа Үйлдвэрчний эвлэл болон Ажил олгогч эздийн холбоо хамтарч ажиллана гэдэгт итгэлтэй байна. Цалин нэмнэ гэдэг зөвхөн төрийн байгууллага, төрийн тодорхой салбар гэхээс илүү ажлын байрны 70 орчим хувийг бий болгож буй Ажил олгогч эздийн холбоо, ажил олгогч нарын шийдэл чухал. Тиймээс гурван талт хэлэлцээр нь зөвшилцлийн эрх, үүргийн тохиролцоон дээр бий болдог. Энэ агуулгаар тохиролцож, багш нар ажил хаялтаа зогсоолоо.
- Цалин нэмэх нь шийдэгдлээ. Энэ нь инфляци хөөрөгдөхөд нөлөөлөх юм биш үү. Энэ тохиолдолд инфляцийг хөөрөгдөхгүй байх талаар Засгийн газар ямар бодлого баримтлах вэ?
- Ирэх жилийн төсөв нэлээд өргөн хүрээг хамарсан том төсөв болсон. Манай улсын хөрөнгө оруулалт болон зардал, эдийн засгийн өсөлт, чадавхи өргөжиж байгаа. Засгийн газар инфляцийг гарцаагүй хянаж байх ёстой. Макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүдийн тэнцлийг барих, мөнгөний болон, санхүүгийн зохистой бодлогыг хэрэгжүүлэх ёстой юм. Иймээс зохих арга хэмжээнүүдийг Монгол банк, мөн мэргэжлийн байгууллагууд хэ- рэгжүүлж, хөрөнгө оруулалтын бодлогоо илүү оновчтой байлгах ёстой. Инфляцийг хөөрөгддөг гол зүйл нь үнийн өсөлт. Үнийн өсөлтийг бид зайлшгүй анхаарах ёстой. Ялангуяа хүнсний гол нэрийн бүтээгдэхүүн болсон мах, гурил болон нефть, шатахууны үнийн өсөлтөд нухацтай хандаж байгаа. Мэдээж Засгийн газар үнэ тогтоохгүй. Нөгөө талаасаа үнийг тогтвортой байлгах, хөөрөгдөлд оруулахгүй байх тал дээр татварын болон, татаасын, нөөц бэлтгэх зэргээр олон чиглэлээр зохицуулах боломжтой. Энэ асуудалд Засгийн газар нухацтай хандаж, тодорхой бэлтгэлүүдийг хангаж байгаа. Гэхдээ төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд зөвшилцөл, зохицуулалтаар хийгдэх ёстой. Засгийн газарт тодорхой бодлого бий. Нөгөөтэйгүүр бид үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжих нь чухал. Удахгүй сар шинийн баяр болно. Цалингийн нэмэгдэл инфляцийг хөөрөгдөж, Цагаан сарын бэлэг сэлт төдийхөн болох вий гэсэн тооцоо, бухимдал эдийн засагч болон иргэдэд байна. Үүнд хариуцлагатай хандаж, иргэд маань ч гэсэн үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжсэн бүтээгдэхүүнийг нэн тэргүүнд сонгох хэрэгтэй. Ийм үүрэг хариуцлага, ёс зүйн ухамсар, төр засаг болон ялангуяа иргэдэд маань байх ёстой юм.
- Ирэх хоёрдугаар сарын нэгнээс цалингийн нэмэгдэлтэй зэрэгцээд тэтгэвэр, тэтгэмж нэмэгдэх үү?
- Энэ асуудлыг Засгийн газрын түвшинд авч үзнэ. Бидний хувьд нийгмийн гурван талт зөвшилцлийн хүрээнд асуудлаа ярьж байна.
