Монгол Улс НҮБ-ын авилгын эсрэг конвенцид нэгдээд даруй 9 жилийг ардаа үджээ.  Ингэж Монгол Улсын НҮБ-ын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлж авилгаас ангид төрийн үйлчилгээг бий болгож нийгмийн буурангуй үзэгдэлтэй эрчимтэй тэмцэх зорилгоор АТГ-г байгуулж байсан түүхтэй. Анх 2006 онд энэ байгууллагыг байгуулахад сайн муу янз бүрийн шүүмжлэл өрнөж байв. Нэг хэсэг нь үүнийг “Цагдаагийн байгууллагын харьяанд байгуулах ёстой, бие даасан мөрдөн шалгах байгууллага байгуулснаар хуулийн байгууллагыг хянах төрийн засагллын хуваарилалт алдагдана” гэж хүчтэй шүүмжилж байсан. Харин дэлхийн олон оронд АТГ-г бие даасан хэлбэрээр байгуулсан жишгийг харгалзан Монгол улс энэхүү байгууллагыг байгуулсан түүхтэй. Ингээд тус байгууллагын дарга 55 нас хүрсэн Монгол Улсын иргэн байх ба түүнийг  Монгол Улсын Ерөнхийлөгч УИХ-д нэрийг нь дэвшүүлж гишүүдийн олонхийн саналаар томилох болсон билээ. АТГ-ын анхны дарга золгүй байдлаар амиа алдаж, хоёр дахь дарга ажилтнаа тагнасан хэргээр ял авч шийтгүүлсэн зэрэг суудал нь өнцөгдсөн мэт тун барцадтай үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. Анхандаа “Төрийн байгууллагын жижиг албан тушаалтнуудаар хэт оролдож байна, жижиг жараахайг агнахаас том аварга загаснуудыг тордож чадахгүй” байна гэх мэт олон нийтийн шүүмжлэлийг маш их дагуулдаг байв. Харин Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаярыг баривчилснаас хойш энэ шүүмжлэл тасарсан гэхэд болно. Үүнээс хойш төр засагт өндөр албан тушаал хашиж явсан хэд хэдэн эрхмийг татвар төлөгчдийн хөрөнгийг шамшигдуулсан, эрх мэдлээ урвуулан ашигласан хэргээр ялыг нь эдлүүлж байна. Гэтэл төр засгийн өндөр албан тушаалтнуудад халгаатай болоод ирүүт эргээд төр засгийн томчууд нь авилгатай тэмцэх газраасаа айж, үйл ажиллагааг нь нухчин дарах талаар бодож эхлэв бололтой.

    Тодруулбал эрх баригчдын дунд “Авилгатай тэмцэх байгууллагын үйл ажиллагааг өөрчлөхгүй бол болохгүй нь” гэсэн уур амьсгал байр суурь сүүлийн үед хүчтэй өрнөх болсон гэнэ. АТГ-ын үйл ажиллагааг гадаад харилцааны сайд Л.Болд шүүмжилж “иргэдийн айдас хүйдсээр барьж байдаг хуучны НАХЯ шиг ажиллаж байна” гэж дүгнэсэн бол Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг “Ардын нам, АТГ хоёр ажил хийлгэхгүй байна” гэж хэлсэн. Ил цагаан хэлж байгаа нь эдгээр хоёр эрхэм болохоос далдуур АТГ-ын үйл ажиллагааг шүүмжилдэг, өөрчлөхийг уриалдаг бүлэглэл аль хэдийн бий болсон гэдгийг эх сурвалж онцолж байна.

    Хэд хоногийн өмнө ЗГ-ийн хэрэг эрхлэх газрын дэд дарга Д.Цогт-Очир ШШГЕГ, ЦЕГ, Тахарын алба, ХХЕГ, УПЕГ зэрэг хууль сахиулах байгууллагуудад “Агентлагууд 2012 оны наймдугаар сарын 18-наас 2014 оны наймдугаар сарын 01 хүртэл хугацаанд АТГ-аас  хуулийн хэрэгжилт, боловсон хүчний бодлого болон бусад асуудлаар мэдээлэл авахаар ирүүлсэн АТГ-ын албан бичиг, тус албан бичигт хариу болгож явуулсан албан тоот, хамааралтай баримтыг яаралтай ирүүлнэ үү?” гэсэн бичгийг илгээжээ. Энэ нь эрх баригчид АТГ-ын үйл ажиллагаанд томоохон үнэлэлт дүгнэлт өгч авилгын эсрэг үйл ажиллагааг өөрчлөх асуудлыг ярьж эхэлсний илэрхийлэл гэж тайлбарлах хүн олон байна.

    Монгол Улс авилгын үзүүлэлтээрээ 193 орныг ардаа орхиж хоёрдугаарт бичигдэж байгаа маш муу үзүүлэлтэй явааг зарим эх сурвалж мэдээллэх болсон. Экс Ерөнхийлөгч Н.Энхбаярыг баривчилсан жилд л Монгол Улс авилгын эсрэг тэмцлийнхээ үзүүлэлтээр 10 байр урагшилж байв. Бусдаар бол АТГ байгуулагдсан цагаас хойш Монгол Улс авилгатай тэмцэх үзүүлэлтээрээ доошилсон уу гэхээс  дээшилж байсангүй. Тиймээс энэ байгууллагын үйл ажиллагаанд үнэлэлт дүгнэлт өгч алдаа дутагдлыг нь засч залруулах нь зүй ёсны хэрэг.  Ялангуяа арга барил, сэтгэлгээний хувьд өөрчлөх зүйл маш их бий.

    Харин энэхүү сиймхийг ашиглаж АТГ-г нэг мөр нухчин дарж, татан буулгах сонирхолтой бүлэглэл эрх баригчдын дунд бий болсон нь хамгийн том аюул гамшгийг дуудаж мэднэ.