Сүүлийн үед нийслэл хотын маань залуучууд гоо сайхан, эрүүл мэндэдээ ихээхэн анхаарах болжээ. Тиймдээ ч ажлын газрынхнаараа, найз нөхдөөрөө фитнесс, бассейнээр хичээллэж, өөр хэрэгтэй гэх бүтээгдэхүүнүүдийг ч ихээр хэрэглэх болсоныг нь хэлэх нь зүйтэй байх.
Тэгвэл манай улсад сүүлийн жилүүдэд хүчтэйгээр нэвтэрч чадсан гэх “Канген ус”-ны талаарх таагүй мэдээлэл цацагдах боллоо. Энэ усыг манай улсад хөгшин, залуу гэлтгүй хэрэглэх болоод багагүй хугацаа өнгөрсөн.
Тэгвэл бидний хэрэглээд буй өвчний эдгэрэлтэд сайнаар нөлөөлдөг, гоо сайханд ачтай тустай гэж рекламдах “Канген ус”-ыг хэрэглэж болохгүй гэх мессеж сүүлийн өдрүүдэд хүчтэй явагдаж байна.
“ Канген ус” нийслэлийн хаа сайгүй жижиг мухлаг хэлбэртэйгээр сүлжээ болоод өргөжсөн байгааг нүдтэй болгон харж байгаа биз. Улмаар реклам, зар сурталчилгаа нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр маш ихээр цацагддаг бөгөөд  рекламыг нь үзсэн хүн бүр авч хэрэглэмээр санагддагийг энд хэлэхэд илүүц биз ээ.
Харин хаа сайгүй байх уг төвүүд үйл ажиллагаа явуулах эрхтэй эсэх, энэхүү ус нь иргэдийн эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлөхийг манай  мэргэжлийн байгууллагууд шалгаагүй байгаа юм.
Учир нь  шинээр мөрдөж буй “Төрийн хянан шалгах тухай” хуулийн дагуу төлөвлөгөөт шалгалтын хуваарь гаргадаг байна. Өөрөөр хэлбэл, тухайн оны арванхоёрдугаар сарын 1-ны дотор дараагийн жилд шалгах байгууллага, үйл ажиллагаа, бүтээгдэхүүний жагсаалт гардаг аж. Тиймээс хуваарьт ороогүй энэгазрыг шалгах боломжгүй байгаа гэнэ. Гэвч  иргэдээс гомдол санал ирээд байгаа учир  төлөвлөсөн, төлөвлөөгүй шууд шалгалт явуулахаар болоод байгааг албаныхан хэлж байна.
"Канген ус"-ыг японд худалдахыг хориглоод байгаа гэв
“Канген ус”-ны талаар зарим газрууд судалгааг хүртэл явуулжээ. Гэтэл энэ ус нь хүний биед аминд дэмтэй зүйл бус зүгээр л сүлжээний бизнес гэдгийг нотлон гаргаж иржээ.

Тухайлбал, Токио хотноо монгол хэлний орчуулагчаар ажилладаг Итаго хэмээх бүсгүй хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр цацагдсан мэдээллүүдийг нэгтгэн монгол хэлээр өөрийн фэйсбүүк хуудаснаа кангены талаар бичжээ. Тэр ч мөн энэ нь ердөө л сүлжээний бизнес хэмээсэн байна. Өнөөдрийн байдлаар Япон улсдаа уг төхөөрөмжийг худалдахыг түр хориглоод байгаа тухай ч мэдээлсэн байгаа юм.
Өөрөөр хэлбэл, канген ус нь нэг төрлийн электролиз ус гэнэ. Электролиз гэдгийг хамгийн энгийнээр тайлбарлавал усан дотор цахилгаан гүйдэл гүйлгэж химийн урвал явуулах процесс аж. Хэрэв усан дотор ямар нэгэн давс, эсвэл кальцийн гидроксид зэргийг уусгаад электролиз явуулбал эерэг электрод дээр хүчиллэг ус, сөрөг электрод дээр шүлтлэг ус болж задардаг байна.
Ингэж нэгэнт хүчиллэг болсон усанд бактери үржих боломжгүй тул уг усыг япончууд эмнэлгийн салбартаа ариутгалын зориулалтаар ашиглах нь олонтаа байдаг ажээ. Энэ нь монголчуудын тогоондоо хужир хийж угаадаг байсан шиг угаалгын бодис болгон ашигладагтай агаар нэг ойлголт юм. Энэ утгаараа хүн өдөр тутмын амьдралдаа бактери устгахуйц хэт шүлтлэг, хүчиллэг ус уугаад байх нь ховор тул эмнэлгийн болон үйлдвэрлэлийн зорилготой электролиз устай ялгаж салгаж ойлгож хэрэгтэйг ч энд сануулсан байгаа юм.

Гэрийн нөхцөлд гаргаж авсан электролиз усны тухай түүхийг япончууд ярихдаа 1950-аад оноос эхлэлтэй гэж үздэг юм билээ. Учир нь тухай үед “Шин-ноул ус” хэмээн нэрлэсэн усыг гоо сайханд үлэмж нөлөөтэй, аливаа өвчин эмгэгийг эдгээдэг хэмээн сурталчлан энгийн иргэдэд худалддаг байжээ.

Харин үүнийг нь Японы мэргэжлийн байгууллагаас шинжилгээ хийж үзэхэд биеийн өвчин эмгэгийг сайжруулах үйлчилгээ байхгүй гэдэг дүгнэлт гарчээ. Харин ходоод эвгүй үед монголчууд бид амны хужир уудаг шиг онолын хувьд ходоодны хүчлийг дарах үйлчилгээ бол байж болно гэдгийг хэлсэн байна. Гэхдээ 10 литр ус ууж байж нэг ширхэг ходоодны эм уусантай тэнцэх хэмжээний үйлчилгээ үзүүлнэ гэдгийг нь судлан тогтоожээ.
Ийм мэдээлэл гарнаас хойш нэг хэсэгтээ “Шин-ноул ус”-ны тухай бараг мартсан ч дахин “Ионжуулсан ус” гэх ус Японд дэлгэрсэн байна. Улмаар эрүүл мэндэд ямар ч таатай нөлөө үзүүлэхгүй тэрхүү усыг гаргагч төхөө­рөмжийг худалдан авсан олон иргэд улсынхаа Ардын ахуй амьдралын төвд олноороо өргөдөл гаргасан тохиолдол ч бий ажээ.

Гэтэл энэхүү “ионжуулсан ус”-ны бизнесээс хүмүүс сэжиглэж эхлэхээр зарим компани түүнийг “канген ус” гэж нэрлээд гаргаад  ирсэн нь өдгөө манайд худалдаж буй ус аж.

Юутай ч энэхүү мэдээллээс болж нийгэмд багагүй хэл ам бий болж байна. Мөн “Канген ус”-ыг хэрэглээгээ болгон, өдөр тутмын амьдралдаа хэрэглэж байсан зарим иргэд яах учраа олохгүй байгаа юм.