ЭМЯ-ны холбогдох албан тушаалтан 13А маягтын талаар тайлбар өглөө. 

Хүмүүс эмнэлэг хооронд өвчтөн шилжүүлэх тогтолцоог 13А маягт гэж нэрлээд явж байгаа. Эмнэлэгт өвчтөн шилжүүлэх тогтолцоо нь манай улс өрхийн эрүүл мэндийн тогтолцоонд шилжснээс хойш буюу 2000 эхэн үеэс үйлчилж эхэлсэн. Олон улсын тогтолцоо.

Тухайн иргэн өрхийн эрүүл мэндийн төв дээр шаардлагатай тусламж, үйлчилгээгээ аваад төвөөс үзүүлэх боломжгүй тусламж үйлчилгээг дараагийн шатлалын эмнэлгүүдээс авахаар зохицуулагдсан журам. Энэ журмын дагуу өрхийн эмнэлгээс дүүргийн нэгдсэн эмнэлэг, гурав дахь шатлалын буюу төрөлжсөн мэргэжлийн эмнэлэг рүү өвчтөн илгээхдээ 13А маягтыг ашигладаг. Энэ бол анхан шатны тусламж, үйлчилгээгээ илүү бэхжүүлэх бодлого.

Манай улсад тогтсон нэг заншил байна. Иргэд эмнэлгийн тусламж авахдаа эмнэлэгт хэвтэх сонирхолтой байдаг. Манай салбар өнгөрсөн 100 жилийн хугацаанд өвдсөн хойно нь эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлье гэх хандлагатай байлаа шүү дээ. Одоо бол эрүүл амьдрах, эрт илрүүлэх тал руу нь анхан шатны тусламж, үйлчилгээг бэхжүүлэх шаардлага гарч байгаа юм.

Хоёр, гуравдугаар шатлалын, ялангуяа төрөлжсөн мэргэжлийн эмнэлэгүүдэд үүсээд байгаа тусламж үйлчилгээний ачааллыг доошоо хуваарилах зорилгоор 13А маягтыг шаардаж байгаа юм. Ер нь бол өрхийн эмнэлгээрээ дамж л гэсэн үг. 

13А маягтгүйгээр бол төрөлжсөн мэргэжлийн эмнэлгээсээ нарийн мэргэжлийн тусламж үйлчилгээ авах гээд байгаа иргэд хүлээгдэх, чирэгдэх асуудал гарна.

Гуравдугаар шатлалын эмнэлэгт "шаардлагагүй хүмүүс" ихэнх цагийг нь аваад байгаа учраас 13А маягт буюу эмнэлэгт өвчтөн шилжүүлэх тогтолцоог ашиглаж байгаа юм. 

Урд нь цаасан хэлбэрээр байсан. Одоо бол өвчтөн шилжүүлэх тогтолцоог цахимжуулснаар өрхийн эмнэлгээс иргэндээ үзүүлэх тусламж үйлчилгээг үзүүлж байна уу гэдгийг, өвчтнөө зөв оношлоод дараагийн шатлалын эмнэлэг рүү шилжүүлж чадаж байна уу гэдэг нь цахим хяналтад орж байна гэсэн үг.

Ний нуугүй хэлэхэд, иргэн өрхийн эмнэлэг рүү цахимаа хурдан явуулаад өгөөч гээд утсаар ярьж байх жишээтэй. Өрхийн эрүүл мэндийн төв 13А маягтыг дамжуулдаг л газар болчихсон юм шиг хандлагатай байна. 

Иргэдийн 40 гаруй хувь нь төрөлжсөн, нарийн мэргэжлийн эмнэлэгт, 20 орчим хувь нь өрхийн эмнэлэгт , үлдсэн нь дүүргийн эмнэлэгтээ үзүүлж байна. 

Цахимд шилжүүлснээр хүний нөөц, мэдээллийн технологийн чадавхийг бэхжүүлэх, программ хангамжуудаа нэгтгэх шаардлага бий. 

Манай улсын хувьд эмнэлэг, эрүүл мэндийн байгууллага, орны тоогоороо 3 сая хүнд хангалттай гэдэг статистик үзүүлэлт гардаг юм. 

М.Дэвээ