Унгарын улс төрийн хамгийн нөлөө бүхий лидерүүдийн нэг Виктор Орбан болон түүний тэргүүлдэг Фидеш намын ирээдүйн тухай сүүлийн үеийн үйл явдлууд тус улсын түүхэн эргэлтийн цэгийг тодорхойлж байна. 16 жилийн турш засгийн эрх барьсан Орбан 2026 оны сонгуулиар ялагдал хүлээсний дараа улс төрийн карьерийнх нь хамгийн хүнд үе эхэлсэн ч, түүний нам доторх байр суурь огт сулраагүй хэвээр байна.
2026 оны дөрөвдүгээр сард болсон парламентын сонгуулиар Орбаны Фидеш нам сөрөг хүчний төв барууны чиглэлийн Тиса намд ялагдаж, Унгарын эрх мэдэл анх удаа бүрэн шилжжээ. Тиса намын удирдагч Питер Мажар парламентын дийлэнх олонхийг авч, шинэ засгийн газар байгуулснаар Орбаны 2010 оноос хойш үргэлжилсэн улс төрийн ноёрхол ийнхүү төгсгөл болсон юм.
Гэсэн хэдий ч энэ ялагдал түүний нам доторх нөлөөг бүр мөсөн арилгаагүй байна. Сонгуулийн дараахан Фидеш намын их хурал болж, Виктор Орбаныг дахин намын даргаар сонгосон бөгөөд санал хураалтад оролцсон төлөөлөгчдийн бараг бүгд түүнд итгэл үзүүлжээ. Энэ нь түүнийг улс төрийн хувьд “ялагдсан лидер” болсон ч намын бүтэц, дотоод хүчний хувьд хамгийн нөлөө бүхий хүн хэвээр байгааг харуулж байна.
Орбан хурал дээр ялагдлын хариуцлагыг бүрэн өөртөө хүлээж, “Би бууж өгөхгүй” хэмээн мэдэгдсэн бөгөөд Фидеш намыг шинэ нөхцөлд дасан зохицож, дахин засгийн эрхэнд гарах чадвартай хүч болгон хувиргана гэж онцолсон байна. Түүний энэхүү байр суурь нь нам доторх үнэнч дэмжигчдийнх нь хүчтэй дэмжлэгтэй нийцэж байгаа бөгөөд Фидешийг бүрэн задрах бус, харин сөрөг хүчний шинэ шатанд шилжиж буйг илтгэнэ.
Шинэ засгийн эрх баригч Питер Мажарын удирдсан Тиса нам харин төрийн бүтэц, ялангуяа хэвлэл мэдээлэл болон институцийн шинэчлэлд анхаарч эхэлжээ. Өмнө нь Орбаны үед төрийн хэвлэл мэдээлэл хатуу хяналттай, улс төрийн нөлөө ихтэй байсан бол шинэ засгийн газар ил тод байдал, хараат бус байдлыг нэмэгдүүлэх зорилгоор өргөн хүрээний шинэчлэлүүдийг эхлүүлсэн байна. Ийнхүү Унгарын улс төр нэгэн үеийн төвд байсан хүчирхэг лидер ялагдал хүлээсэн ч нам доторх нөлөөгөө хадгалсан, нөгөө талд шинэ засгийн газар хуучин тогтолцоог өөрчлөхөөр зорьж буй хоёр өөр чиглэл ажиглагдаж байна. Энэ нь зөвхөн нэг сонгуулийн үр дүн биш, харин Унгарын улс төрийн шинэ эрин эхэлж буйг илтгэх томоохон өөрчлөлт юм.
Л.Баяр
