1980 оны зургадугаар сар… Канадын нутаг дэвгэрээр нэг хөл нь протезтэй, өмссөн богино өмд нь цус болсон нэгэн эр гүйж явах. Энэ хүнийг Fox гэдэг. 1957 онд Канадад төрсөн, 1977 онд ясны хорт хавдраар өвчилсөн тул баруун хөлийг нь өвдөгнөөсөө дээгүүр тайруулсан. 1980 онд тэрбээр өөрийн эх орноо нэг захаас нь нөгөө захийг нь хүртэл хөндлөн гулд буюу Атлантийн далайгаас Номхон далайн Ванкувер хот хүртэлхи алс холын замыг гүйж туулах эр зориг гарган хавдрын өвчнийг судлах үйлст хандив цуглуулах зорилго өвөрлөн “Итгэл – Найдвар” холын зайн олон өдрийн гүйлтийг санаачлан 1980 оны дөрвөн сараас эхлэн нийт 143 хоног өөрийн амь биеэ зориулан эцсийн мөч хүртлээ гүйсэн юм.
Холын зайн олон өдрийн гүйлтэнд эрүүл саруул хүн ч гүйж туулах хэцүү тул нөр их хөдөлмөр, тэвчээр, зориг гарган өдөр бүр уйгагүй хичээллэн биеэ бэлджээ. Атлантын далайн усанд хөлөө норгон ёслол үйлдээд 1980 оны 4 -р сарын 12 -нд холын зайн гүйлтийн гараагаа эхэлж Номхон далайн Ванкувер хотод бариагаа хийнэ хэмээн хэлсэн байдаг. Тэрбээр Канадын иргэн бүрээс 1 доллар хандивт цуглуулан хорт хавдар судлах үйлст зориулна хэмээн төлөвлөсөн байлаа.
Terry Fox өдөрт ойролцоогоор 42 км гүйж байлаа. Тэрбээр хэдийгээр өвчин нь сэдэрч, протезтой хөл нь нухаж үрэвсэж өвтгөж байсан ч хорт хавдартай сая сая хүний өвчнийг хөнгөлөх, тэдэнд туслах хүсэл, асар их сэтгэлийн тэнхээ нь түүнийг урагш нь хөдөлгөж байлаа.
Гэвч түүний хавдар нь уушиг руу нь үсэрхийлэн 1980 оны 9 -р сард гүйлтээ зогсоохоос өөр аргагүй байдалд хүрчээ. Тэр 143 өдөр, 5373 км замыг амжилттай туулан Канадын Онтарио мужид гүйлтээ зогсоосон байдаг. Өөрийн орны олон муж, хотуудыг дамжин гүйж асар их тэвчээр гаргасаар орь залуу насандаа буюу 23 хүрч амжилгүй насан эцэс болжээ.
1981 оны хоёрдугаар сар гэхэд ойролцоогоор 24 сая долларын хуримтлал бий болсон бөгөөд хамгын гол нь олон нийт, нийгмийн анхаарлыг хорт хавдрын өвчлөлд хандуулж чадсан явдал юм. Канадад болон дэлхийн 50 гаруй улсад Terry Fox ын нэрэмжит гүйлтийн тэмцээн зохиогдон хавдар судлалын үйлсд сан үүсгэн хандив өргөдөг уламжлал бий болсон. Terry Fox нь Дэлхий дээрхи ганц хүний санаачилсан хамгийн том хандив цуглуулах үйл ажиллагаа хэмээн дэлхийн амжилтын Гиннес номонд үйлс нь мөнхөрсөн юм. 25 жилийн дараа Terry Fox сан нь өргөжин тэлж хуримтлал 360 сая долларт хүрсэн бөгөөд энэрэнгүй сэтгэлт Terry Fox -ын эхлүүлсэн хүчин зүтгэл талаар өнгөрөлгүй олон мянган хүнд тусаа үзүүлсээр байгаа билээ. Канадын засгийн газар мөс зүсэгч хөлөг онгоцоо Terry Fox хэмээн нэрлэж алдрыг нь мөнхөлжээ.
Орчуулсан: Т.Батбаяр