МАХН-ын дарга Н.Энхбаярт холбогдох шүүх хурал өчигдөр товлогдсон ч дахин хойшиллоо. Тэрээр өмгөөлөгчөөсөө сольсон, өмгөөлөгчөөсөө татгалзсан, өмгөөлөгч нь сонгуульд өрсөлдөж байгаа хэмээн өмгөөлөгчөөсөө болж, тав дахь удаагаа хойшлуулаад байгаа юм. Өнгөрсөн сарын 21-нд товлогдсон шүүх хурлыг хойшлуулахдаа тэрээр дахин хойшлуулахгүй гэдэг ам мөчгөө өгсөн ч нэмж өмгөөлөгч авсан гэсэн үндэслэлээр дахин хойшлууллаа. Ингээд шинээр авсан өмгөөлөгч С.Нарангэрэлтэй ярилцлаа. -Н.Энхбаяр нарт холбогдох шүүх хурал дахин хойшиллоо?
-Тийм. Хуучин өмгөөлөгч О.Сайнгэрэлийн хүүхдийн биеийн байдал тааруу эмнэлэгт байгаа юм билээ. Түүнийгээ ч Сүхбаатар дүүргийн шүүхэд албан бичгээр хүргүүлж, мөн Н.Энхбаяр даргад ч мэдэгдсэн байсан. Тиймээс энэ удаагийн шүүх хуралд намайг нэмж авсан.
-Та хэзээнээс өмгөөлөгчөөр нь ажиллах болов. Дараа дараагийн шүүх хуралд ганцаараа өмгөөлөх үзүүлэх үү?
-Н.Энхбаяр дарга надад өмнө нь удаа дараа өмгөөлөгчөөр ажиллах хүсэлт тавьж байсан. Би их завгүй байсан учраас өчигдрөөс өмгөөлөгчөөр ажиллахаар болсон. О.Сайнгэрэл өмгөөлөгч ч гэсэн өмгөөлөл үзүүлнэ. Н.Энхбаяр даргын хувьд хоёр өмгөөлөгчтэй болж байгаа юм.
-Шүүх хурал өмгөөлөгчөөс болж, дахин дахин хойшилж байна л даа. Үүнийг Н.Энхбаярын шүүх хурлыг хойшлуулах гэсэн тактик хэмээн хардаж байгаа?
-Хурал олон удаа хойшилж, шүүхэд тодорхой хэмжээгээр хүндрэл учирсан байгаа. Тиймээс би маш шургуу сууж хавтаст хэрэгтэй танилцаж, тэр бүх хүндрэлийг арилгана гэж бодож байна.
-Та хавтаст хэрэгтэйгээ танилцаж эхэлсэн үү?
-49 ширхэг хавтаст хэрэгтэй танилцаж амжаагүй байна. Би шүүх бүрэлдэхүүнээс хавтаст хэрэгтэй танилцах нэг сарын хугацаа өгөхийг хүссэн. Гэтэл ажлын 13 хоногийн хугацааг надад өглөө. Тэгэхээр би 49 хавтаст хэргийг ажлын цагаар сууж уншихад өдөрт гурван хавтаст хэргийг унших юм байна. Мөн хавтаст хэрэгтэй танилцсаны дараа эрх зүйн үнэлгээ, дүгнэлт өгнө. Дагаж мөрдөж байгаа хуулиа судлах, тайлбарлах ёстой. Мөн шүүх хуралд ямар гэрч, ямар хохирогч, ямар нотлох баримтыг гаргаж тавихыг шийднэ. Н.Энхбаяр даргын зүгээс АТГ-ын Мөрдөн шалгах хэлтэс, прокурор шүүхэд өөрийн хэргээ цагаатгах, хэрэгсэхгүй болгох нотлох баримтыг гаргаж өгөх боломж олгоогүй. Энэ боломжийг хангахад нэг сарын хугацаа надад хэрэгтэй байна. Шүүхээс тогтоосон 13 хоног өмгөөлөгчийн хувьд хангалтгүй санагдаж байна.
-Өмгөөлөгч хуулиараа хавтаст хэрэгтэй хэдэн сарын хугацаанд танилцаж дуусах ёстой байдаг юм бол?
-Нэгдүгээрт, хавтаст хэргийн материалаас шалтгаална. Н.Энхбаярын даргын хэрэг бол 49 ширхэг хавтас материалтай. Хоёрдугаарт, хэргийн ээдрээ төвөгтэй байдал. Гуравдугаарт, нотлох баримтууд. Ялангуяа гадаадын орноос авчирсан баримтыг хууль ёсных байна уу гэдгийг олоход хугацаа шаардана. Энэ хэрэгт АТГ-ынхан Япон иргэнээс баримт авсан гээд байгаа. Олон улсын гэрээ журмыг зөрчиж авсан баримт бий. Энэ бүхний учрыг олох хэрэгтэй байгаа. Тэгэхээр хугацаа шаардлагатай.
-Та хуралд энэ хэргийг нэлээн улстөржсөн гэж ярьсан. Тодорхой баримт байна уу?
-АТГ-ын Мөрдөн шалгах хэсгийн удирдлага хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр энэ хэргийн талаар удаа дараа мэдээлэл хийсэн. Тэдний хийсэн мэдээлэлд дүгнэлт хийхэд таван үйлдэлд МУ-ын экс ерөнхийлөгч Н.Энхбаярыг ялласан байдаг. Хүнийг шоронд хориод шийтгэхдээ тэгэж дуулиан шуугиан тарьж, монголын хууль сахих байгууллагын хүчийг нэг хүний эсрэг ашиглах ямарч шаардлагагүй байсан. Хамгийн гол нь энэ хэргийг бодитой, бүх талаас нь, бүрэн дүүрэн, шударга ёсны үүднээс шүүх ёстой. Улс төрийн хэлмэгдүүлэлт байлгаж болохгүй. Хуулийн дагуу л байх ёстой. Улстөржсөн хэрэг гэдэг нь эхлээд зохиолоо бичдэг. Тэгээд зохиолын дагуу жүжгээ явуулж эхэлдэг. Энэ хэрэг үнэхээр улс төрийн жүжиг байна уу, үгүй юү гэдгийг гаргаж тавина.
-Шүүх хурлыг нээлттэй явуулах боломж бий юу?
-Миний зүгээс хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийнхэнийг шүүх хуралд оролцуулахыг хүсч байна. Энэ хэргийг шууд олон нийтэд дамжуулж өгөөсэй гэж хүсч байна. Энэ бол ганцхан хүний хэрэг биш. МУ-ын хууль сахих байгууллагууд хэр зэрэг шударга, мэргэжлийн өндөр ур чадвартай ажиллаж байгааг харуулах юм. Цаашдаа шинэ парламент хууль тогтоомжоо хэрхэн боловсронгуй болгох вэ гэсэн олон асуудал байна. Тэгэхээр шүүх хурлыг нээлттэй явуулах нь зүйтэй болов уу?
Б.Чимэг
