“Lion action” продакшны жүжигчин, найруулагч Б.Болдбаатар “Хийморь” нэртэй шинэ киноны зохиолоо дуусчээ. Киночид гэх хүмүүсийн жаргал, зовлон дунд байдаг түүнтэй уран бүтээл, Монголын кино урлагийн талаар ярилцлаа.

- “Lion action” продакшн шинэ кино зохиолоо дуусчээ. Ямар нэртэй кино хийхээр ханцуй шамлаад байна вэ?
- Миний зохиолыг нь бичсэн “Хийморь”  нэртэй уран сайхны киноны зохиол дуусаад байна. Энэ кино нь нэрнээс нь сонсоход ч морины тухай. Наадмын талбайд хурдан морь давхиад ирж байхад хүн болгоны сэтгэл хөдөлж, самсаа нь шархирдаг. Тийм гоё торгон мэдрэмжийг киногоор үзүүлэхийг хүссэн. Ер нь бол хурдан морь, монгол ахуй, монгол эр хүний мориндоо хандах хандлагыг харуулахыг хичээж байна. Одоо мөнгө санхүү, зурагт авалтын асуудал үлдээд байгаа. Зураг авалт арай эхлээгүй байгаа.

- Зураг авалтыг хаана хийхээр төлөвлөж байгаа вэ? Та өөрөө морь хэр сонирхдог вэ?
- Би морь зүслэхдээ сайн биш. Гэхдээ монгол хүн юм чинь наадмын уралдаан үзэх дуртай. Үзээд бусдын адил самсаа шархирдаг тийм л хүн. Энэ кинонд өвлийн уралдааны хэсэг гарна. Жаахан хүүхдүүд өвөл даараад гар нь бээрчихсэн ирдэг. Уяач хүүхдүүдийн тэвчээр, хатуужлыг мөн харуулна гэж бодож байна.

- Морины тухай сайхан киноны зохиол бэлэн болжээ. Санхүүжилтын асуудлыг хэрхэн шийдэж байгаа вэ? Найруулагчид санхүүжилт олох хамгийн хэцүү гэж ярьдаг? Бас киноны ашиг орлого гээд ..?
- Найруулагч, жүжигчин болгон энэ тухай ярьдаг ч эцсийн үр дүн нь гардаггүй. Энэ асуудлыг манай сэтгүүлчид ч гэсэн тод томруунаар гаргаж тавиасай гэж хүсдэг. Өнөөдөр мэргэжлийн сургуулийг нь төгссөн хэдэн найруулагч, жүжигчид, кинонд сэтгэлээ зориулсан энэ хэдэн хүний нуруун дээр Монголын кино урлаг байна. Гэтэл ямар ч төрийн бодлого байхгүй. Соёлын яамнаас ямар бодлого тодорхойлж байгаа нь тодорхой биш. Өнөөдөр яаж ийж байгаад амьтан ах дүүгээсээ өр тавьж киногоо хийж байгаа нь үнэн. Эсвэл зарим нь орон байраа  барьцаалж мөнгө олох жишээтэй. Үнэндээ миний хувьд кино хийх хөрөнгө мөнгөө найзуудаасаа л олдог. Гэхдээ хийсэн, хийх гэж байгаа киногоо сайн сурталчилбал залуучууд тусална байх.


- Хамгийн сүүлд таны тоглосон “Помагите нам” кино театруудаар гарсныхаа дараа багагүй орлого олсон гэж дуулсан юм байна?
- Би цалин аваад кинонд тоглосон болохоор сайн мэдэхгүй байна. Ер нь Монголын киночид сайн кино хийе гэж зүтгэснийхээ хэрээр их эрсдэл хүлээдэг. Нэг киног хуруу хумсаа хугалах шахаж хийлээ ч дараа нь кино театрт гаргах гээд асуудал үүснэ шүү дээ. Хүмүүс киночдыг маш их мөнгө олдог гэж боддог. Гэтэл тийм биш. 200 сая төгрөг оллоо гэхэд 50 хувь буюу 100 саяыг нь кино театр нь авчихдаг. Гэтэл нөгөө кино хийсэн хүмүүс бүх реклам сурталчилгаа, рискээ өөрсдөө үүрдэг. Өнгөрсөн онд гэхэд 45, 46 кино гарлаа.  Бүгд л сайн кино хийхийн төлөө хичээж байгаа. Дээр нь кино театрт киногоо гаргах цаг дээр байнгын зөрчилтэй байдаг. Ихэнх нь гадаад кино гаргах хүсэлтэй болчихсон байна шүү дээ.

- Манай үзэгчид ч гэсэн Монголын гэхээсээ гадаад кино руу хошуурдаг болсон байна?
- Ийм техник технологи, мэдээллийн эрин үед тэгэхээс ч аргагүй. Холливуудын сор болсон сайн кинонуудыг интернэтээр татаад л үзчихэж байна. Монголын киночдоос ч бас тэр зэргийн бүтээл шаардана. Өндөр түвшинд хийгдэж байгаа гадны киноны хажууд манайх муу гэж хэлэх нь гарцаагүй. Үнэхээр техник, технологи, санхүүгийн хувьд Монголын кино олон зүйлээр дутуу байгаа нь үнэн юм. Өнөөдөр театрт кино үздэг хүмүүс нь оюутнууд, сургуулийн хүүхдүүд байгаа. Ганц нэг гэр бүлээрээ кино үздэг хүн бий. Бусад нь юун кино манатай амьдралын төлөө зүтгэж байна шүү дээ.  Гэхдээ бид олон юмаар дутуу байгаа ч сайн хийх гээд үзээд л байна. Дэмжээд өгвөл ирээдүй байгаа.

- “Lion action” продакшны “Найз” кино цөөхөн хоног гараад тайзнаас буусан. Дараагийн ангийг хийхээр төлөвлөж байгаа гэсэн?
-Тийм ээ. Миний хувьд 2010 онд “Line action” гэдэг продакшн байгууллаа. Надтай хамт миний итгэлтэй  хоёр, гурван дүү ажилладаг. Манай продакшн 2011 онд “Найз” гэдэг уран сайхны кино хийлээ. Эрчүүдийн нөхөрлөл, итгэлцлийн тухай кино. Залуучуудад хүрсэн сайхан кино болсон. Даан ч үзээсэй гэж бодсон хүн болгон үзэж амжаагүй. Үзэгчдээс дахиад “Найз”-ыг дэлгэцэнд гаргаач ээ гэсэн хүсэлт олон ирж байгаа болохоор энэ сарын сүүлээр театруудаар гаргахаар төлөвлөж байна.

- Кино найруулагчид, зохиолчдын бас нэг байнга хөнддөг асуудал нь зохиогчийн эрхийн асуудал байдаг. Дэлгэцнээс буусан даруйдаа эсвэл гарч байхдаа интернэтээр цацагддаг. Үүнийг зохицуулах арга хэмжээ авахгүй байх шиг?
- Энэ үнэхээр хэцүү асуудал. “Бодлын хулгайч” гэхэд л маш хурдан интернэтээр цацагдсан. Одоогоор үнэхээр яах ч арга алга байна. Боловсролын яамд кино хариуцдаг дарга, цэрэг байдаг л байх. Тэд нар өнөөдөр ямар үүрэгтэй вэ гэдэг нь ч тодорхойгүй. Цаашлаад Монголын кино урлагийг яаж хөгжүүлэх нь тодорхойгүй. Яг үнэндээ дуртайдаа л хүмүүс кино хийж байна шүү дээ. Би л гэхэд миний хийсэн, тоглосон киног хүмүүс театрт үзээд уйлж, инээхийг харж суух нь надад жаргал.  Хүссэнээрээ үзэгчдийг удирдаж чадах тийм кино хийхийг хүсдэг. Тэр нь мелодрам байх болно.

-Тэгвэл мелодрам кино хийнэ гээд бас төлөвлөчихсөн байх нь ээ?
- Би өөрөө инээдмийн кинонд ихэвчлэн тоглодог ч хүний сэтгэлийн утсыг хөндсөн тийм мелодрам кино хийхийг хүсдэг. Мөн Архангай аймгийн тухай 50 ангит кино хийнэ гэж бодож яваа. Манай аав, ээж хоёул Архангай аймгийн уугуул, цэргийн хүмүүс. Би хотод төрсөн ч тэр нутагт их хайртай байдаг.  Би чинь айлын том, доороо хоёр дүүтэй.  Одоо бол эхнэр хоёр хүүгийн хамт амьдарч байна.
 
-Жүжигчид хөрөнгө санхүүгийн асуудлаас гадна бидний хийсэн бүтээлийг үзэгчид ч, төрч үнэлээсэй гэж хүсдэг. Таны үеийнхэн дунд их хөдөлмөрлөсөн ч шагналд тодорхойлогдож чаддаггүй олон жүжигчид байдаг байх?
- Би Хүүхдийн ордны драмын дугуйланд явж байгаад СУИС-д Найдандорж багшийн ангид орсон. Манай ангийн Доржсүрэн, Баатархүү, Аглуу, УДЭТ-ын жүжигчин Түвшинхүү гээд сайхан найз нараараа бахархдаг.  Харин манай Аглууд нүдээ олсон гавьяатын шагнал өгсөн гэж боддог шүү. Үнэхээр зэрэг, цол авах хэмжээнд хүрээгүй нь бол харагдана, үзэгчид өөрсдөө хэн нь хэн бэ гэдгийг мэдэж л байдаг. Тийм болохоор миний хувьд ач холбогдол өгье гэж боддоггүй.

- Сүүлийн үед гарсан киноноос хамгийн сайн нь гэвэл ямар киног нэрлэж чадах вэ?
- Үнэнийг хэлэхэд яг тэр гэж хэлэхэд хэцүү байна. Одоогоор намайг биширтэл, гайхтал хийсэн монгол кино байхгүй л байна.

- Ярилцсанд баярлалаа.