Сонгинохайрхан дүүргийн Баянхошуу орчимд үйл ажиллагаа явуулдаг “Синчи газ” шатахуун түгээх станцаас энэ сарын 2-нд хий алдагдсан талаар бид өмнө нь мэдээлсэн. Үүнтэй холбогдуулан нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Эрчим хүч /газрын тос, хийн/ хяналтын улсын ахлах байцаагч Т.Мөнхболдоос зарим зүйлийг тодрууллаа.

 -“Синчи газ” ШТС хэр хэмжээний газ алдсан юм бол?

-Тухайн өдөр шатахуун түгээх савнаас хэр хэмжээний газ гарсан тоог авсан. Тоолуураас харахад тухайн өдөр 630 орчим литр газ борлуулсан байна лээ. Харин хэр хэмжээний газ алдагдсаныг бүрэн тодорхойлох боломж тааруу. Учир нь саармагжуулах бодис цацсан үед үүнийг баримжаалах хэцүү. Өөрөөр хэлбэл, хамрах хүрээг нь тогтоох боломжгүй болчихож байгаа юм. “Синчи газ” ШТС-аас өгсөн мэдээллээр тухайн өдөр 600 орчим литр газ худалдсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн.

-Газыг зөвшөөрөлтэй худалдсан уу?

-Зөвшөөрөлгүй худалдсан. Нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газраас зөвшөөрөлгүй худалдсан газын орлогыг улсын орлогод хурааж авахаар прокуорын газарт хүсэлт явуулсан. Тэндээс хариу ирэхийг хүлээж байна.

-Газ агуулах сав ямар багтаамжтай юм бэ?

-Багтаамж нь есөн тоннын багтаамжтай. Тухайн үед яг хэдий хэр хэмжээний газ агуулж байсан нь тодорхойгүй байна.

-Тэгэхээр худалдсан 600 орчим литрээс бусад газ нь агаарт цацагдсан гэсэн үг үү?

-Тэгж ойлгож болно. Хэдий хэмжээний газ алдагдсаныг сав хэр дундарч вэ гэдгийг өдрөөр нь тооцож гаргах ёстой.

-Зөвшөөрөлгүй борлуулсан гэхээр анхнаасаа зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулж байсан гэсэн үг үү?

-Улсын комисст байнгын ажиллагаатай барилга байгууламжийг хүлээлгэж өгснийхөө дараа үйл ажиллагаа явуулах ёстой. “Синчи газ” компани барилга байгууламжаа зөвшөөрөлгүй барьсан. Уг нь барилга байгууламж барихдаа нийслэлийн Ерөнхий төлөвлөгөөний газраас зөвшөөрөл авах ёстой. Гэтэл зөвшөөрөл авалгүйгээр барилгын ажлаа эхлүүлсэн учир манай байгууллагаас үйл ажиллагааг нь зогсоосон.

-Тэгэхээр одоо болтол зөвшөөрөл аваагүй гэсэн үг байх нь ээ?

-Яг тийм. Энэ компани “Синчи ойл” ШТС нийт долоон салбартай.

-Хэзээнээс зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа юм бэ?

-Өнгөрсөн оны есдүгээр сараас хойш.  

-Осол гарсан газар нь сууршлын бүс юм байна лээ. Газар нь зөвшөөрөлтэй юм болов уу?

-Газрын албанаас газар эзэмших эрхийг зориулалтаар нь олгосон байна лээ. Зай талбайны хувьд шаардлага хангасан учраас нийслэлийн Ерөнхий төлөвлөгөөний газраас зураг төслийг нь баталсан. Одоо яригдаж байгаа гол асуудал бол Улсын комисст хүлээлгэж өгөөгүй асуудал. Хэрвээ туршилт, тохируулга хийх бол өмнө нь заавал мэргэжлийн байгууллагад хандах ёстой. Гэтэл өөрсдийн дураараа туршилт хийх үед осол гарсан. Өөрсдөө техник эвдэрсэн гэж тайлбар өгсөн.

-Тухайн үед хажуугаар нь явж байсан хүн гал гаргасан бол гал гарах эрсдэлтэй байсан. Хэрвээ дэлбэрэлт болсон бол хэдий хэмжээний газрыг хамрах байсан бол?

-Үүнийг тооцоолдог мэргэжлийн байгууллага бий. Тоног төхөөрөмжөөс хий алдаж, аюулгүй ажиллагаа зөрчсөн. Мөн тухайн объект зөвшөөрөлгүй байсан тул Зөрчлийн тухай хуулиар холбогдох арга хэмжээг авна.

-Тухайн үед газнаас хордсон хүн бий юү?

-Тийм зүйл байхгүй. Цагдаагийн байгууллагаас энэ хэргийг шалгаж байгаа.

-Саармагжуулалт хийснээр бүрэн аюулгүй болсон гэж ойлгож болох уу?

-Агаарт хий цацагдах үеэр ойр орчимд хийн холимог бий болдог. Үүнийг усаар саармагжуулж, агаарыг цэвэрлэдэг юм. ШТС-ыг байгуулахдаа бетоноор цутгасан хатуу хучилттай байгуулах стандарт баримталдаг. Нийслэлийн Онцгой байдлын газраас шороо асгаж, цэвэрлэгээ хийсэн.  

-Одоо яг ямар шалгалт хийж байна вэ?

-Цагдаагийн байгууллагын шалгалт явуулж байгаа. Цагдаагаас нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газраас дүгнэлт гаргуулж, шинжээч ажиллах шаардлагатай гэвэл бид дүгнэлт гаргаж өгнө. Өөрөөр хэлбэл, шинэ цууралт байсан уу эсвэл өмнө нь байсан цууралт уу гэдэгт шинжилнэ гэсэн үг.

-Осол гаргасан байхад үйл ажиллагааг зогсоохгүй гэж үү?

-МХЕГ-т энэ асуудал яригдаж байгаа байх. НМХГ-аас хуулийн дагуу арга хэмжээ авна. Авсан арга хэмжээгээ Ерөнхий газарт танилцуулна. Хамгийн гол нь Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас тусгай зөвшөөрөл цуцлах саналыг хүргүүлэх эсэхийг шийддэг.

-“Синчи газ” байгуулагдаад удаагүй болохоор харьцангуй шинэ тоног төхөөрөмжтэй гэсэн. Хилээр оруулж ирсэн тоног төхөөрөмж шаардлага хангаж байгаа эсэхэд хэн хяналт тавьдаг юм бэ?

-Туршилт, тохируулга хийх хүмүүс өөрсдөө мэргэжлийн хүмүүс байх ёстой. Түгээгүүрийг импортоор оруулж ирэхдээ Стандартчилал, хэмжил зүйн газраас загварын туршилтын гэрчилгээ авдаг юм. Үүнийг дараа Улсын комисст хүлээлгэж өгөх журамтай. Түүнчлэн тухайн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэсэн компани тоног төхөөрөмжиндөө баталгаа гаргаж өгөх ёстой.

Б.Лхам