Төрийн ордонд эзнээ хүлээж буй цоожтой нэг хаалга бий. Хоёр сар гаруйн хугацаанд эзнээ хүлээж байна. УИХ ч 75 гишүүний бүрэлдэхүүнтэй ээлжит бус чуулганыхаа хөшигийг татлаа. Түүнийг дурсах нэгэн ч алга. Тэр нь Сэлэнгэ аймгаас нэр дэвшин гишүүнээр сонгогдсон Жаргалтулгын Эрдэнэбат. Одоо бол яллагдагч гэсэн нэр зүүгээд буй юм.

Тодруулбал, УИХ-ын найм дахь удаагийн ээлжит сонгууль олны анхаарал татсан хэд хэдэн онцлох үйл явдалтай. Түүний нэг нь хамгийн олон бие даагч нэр дэвшсэн явдал. Нөгөө нь хорих ангиас өрсөлдсөн зургаан нэр дэвшигч юм.

Тодруулбал, Хан-Уул дүүрэгт бие даан нэр дэвшигч Н.Номтойбаяр, Ардчилсан намаас нэр дэвшигч С.Баярцогт, Д.Ганболд, Б.Бямбасайхан, УИХ-ын сонгуулийн 28 дугаар тойрог буюу Сонгинохайрхан дүүрэгт “Сахигтун! Үндсэн хуулийн 19 эвсэл”-ээс нэр дэвшигч Х.Бат-Ялалт нарын зургаан нэр дэвшигч хорих аниас өрсөлдсөн байдаг. Тэдгээрээс Жаргалтулгын Эрдэнэбат ганцаараа ялалт байгуулсан юм.

Сэлэнгэ аймгийн Засгаас УИХ-ын гишүүн, Ерөнхий сайд хүртэл дэвшсэн түүний ялтан нэр зүүх болсон нь Ерөнхий сайдаар ажиллаж байхдаа эрх мэдэл албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, өөрт болон бусад давуу байдал олгосонтой холбоотой гэх.  

Түүнийг өнгөрсөн зургадугаар сарын 11-ний өдрийн Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхээс гаргасан захирамжийн хүрээнд цагдан хорьсон байдаг. Өөрөө хэлбэл, энэ нь сонгуулийн сурталчилгааны хоног талдаа орж байх үе юм. Түүнийг цагдан хорьсон үндэслэл нь тэрбээр яллагдсан тогтоолтойгоо есөн сар танилцахгүй зугатаасантай холбоотой гэдэг.

Тухайн үед журмын нөхдийн зүгээс “Ж.Эрдэнэбатын УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх дуусаагүй, халдашгүй дархан эрхтэй хэвээр байгаа. УИХ-ын гишүүнийг цагдан хорих, албадан саатуулах, албан өрөө, тээврийн хэрэгсэлд нь нэгжлэг хийхийг хуулиар хориглодог. Энэ бол парламенттай улс орон бүрт байдаг жишиг. УИХ-ын гишүүнийг хорьж, төрийн эргэлт хийх, ард түмний төлөөлөл үгээ хэлэх боломжийг хязгаарлах үйлдэл гарахаас сэргийлэх зорилготой. Тиймээс шүүхийн энэ үйлдэл Монголын төрт ёсонд халдсан үйлдэл” хэмээн эсэргүүцлээ илэрхийлж байсан удаатай.

Гэвч түүнд анхан шатны шүүхээс нэгэнт зургаан жилийн ял оноочихсон. Одоо түүнд давж заалдах боломж үлдсэн. Үүгээр анхан шатны шүүхээс гаргасан шийдвэрийг хэвээр үлдээх үү, өөрчлөх үү гэдгийг шийдвэрлэнэ. Энэ ч утгаараа түүнд үлдсэн ганц боломж гэж хэлж болно.

Давж заалдах шүүхийн шийдвэрээс хамаарч Сэлэнгэчүүд УИХ-д сонгосон нэг төлөөллөө үлдээж чадах эсэх тодорхой болно. Хэрэв давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээвэл нөхөн сонгууль явуулж, түүнд бэлдсэн өрөөг эзэнтэй болгох ийм л зам бий.

Б.Лхам