Анагаах ухаанаар мэргэжсэн Н.Чинбаатар гэж эрхэм Уул уурхайн сайдын хувийн бизнесийг цэцэглүүлж байсныхаа шанд АМХЭГ-ын Кадастрын хэлтсийн дарга болсноор ихээхэн хардлага, шуугиан дагуулсан билээ. Хэвлэлээр гарсан мэдээллүүдэд хариу болгож Уул уурхайн яамны Төрийн захиргааны удирдлагын газрын дарга Д.Батболд ингэж ярьж байв. “Кадастрын хэлтэстэй холбоотой сайн, муу хэл ам байнга гардаг. Иймээс уг хэлтсийн чиг үүрэгт тусгасан ажлыг хуулийн дагуу удирдан зохион байгуулж үр дүнд хүргэх зорилгоор Н.Чинбаатарыг энэ албан тушаалд томилсон. Н.Чинбаатар ажлаа хүлээж авснаас хойш алдаа дутагдал гаргаагүй. Цаашид ч алдаа гаргахгүй гэдэгт итгэлтэй байна. Төрийн албан хаагч бол өргөсөн тангарагтаа үнэнч байж, Төрийн албаны тухай хуульд захирагдан ажилладаг, ёс суртахуунтай хүн байх ёстой. Н.Чинбаатар энэ шалгуурыг хангасан гэж бодож байна. Н.Чинбаатар Анагаах ухааны дунд сургууль, тэгээд АУДС төгссөн. Мэргэжлээрээ ч ажилласан, мөн бизнесийн салбарт ч ажиллаж байсан. Кадастрын хэлтсийн даргын гол ажил нь тусгай зөвшөөрлийн хөдөлгөөнийг хариуцдаг. Тиймээс итгэл даах хүн байх нь чухал”.
    Д.Батболдын дээрх тодорхойлолтод эргэлзэхээр үйлдлийг Н.Чинбаатар хийгээд, үйлдээд яваа талаар энэ удаад мэдээлэх гэсэн юм.


    2013 оны 1 дүгээр сарын 30-ны өдөр Баянгол дүүргийн шүүх АМХЭГ-ын дарга асан Д.Батхуягийн хэргийг шүүн хэлэлцээд 70 дугаартай шийтгэх тогтоол гаргалаа. Тогтоолоор Д.Батхуяг, Л.Даваацогт нар нийт 108 ширхэг тусгай зөвшөөрлийг бусдад сонгон шалгаруулалтгүйгээр олгосон хэрэгт буруутайг нотлоод 106 лицензийг энэ тогтоолоор хүчингүй болгосон юм. Харин ашигт малтмалын 15177Х, 15178Х дугаартай 2 тусгай зөвшөөрлийг Дээд шүүхийн хяналтын шатны Захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2012 оны 6 дугаар сарын 4-ний өдрийн 83 дугаартогтоолоор хүчингүй болгосныг хэвээр үлдээсэн байна.
Өөрөөр хэлбэл өмнө нь дээд шатны шүүхийн шийдвэрээр хүчингүй болгосон 2 тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй гэдгийг ахин нотлосон шийдвэр гаргажээ. Хэвлэлийнхэн шүүхийн тогтоолын энэ заалтыг анзаараагүй учраас 108 биш 106 лиценз хүчингүй болсон гээд шуугисан. Ийм ойлголт нийгэмд тогтож эхлэсэн байна. Үүний цаад шалтгаан нь одооноос тодорхой болж эхлэж байна.
   Учрыг магадлаваас ашигт малтмалын 15177Х, 15178Х дугаартай  тусгай зөвшөөрөл бүхий талбайнууд нь Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутагт байдаг ажээ. 2012 оны 6 дугаар сарын 20-ны өдөр Гурвантэс сумын ИТХ-ын Тэргүүлэгчид 33 тоот тогтоол гаргаж дээрх хоёр талбайг орон нутгийн тусгай хамгаалалтанд авахаар шийдвэрлэсэн юм.
   Энэ тухайгаа АМХЭГ-ын Кадастрын хэлтэст уламжилсан үеэс асуудал бишдэж эхлэсэн байх юм. 7 сарын 19-ний өдөр Кадастрын хэлтсийн дарга асан М.Энхтулга сумын ИТХ-ын дарга Ц.Дэлгэрмаад албан бичиг илгээж орон нутгийн тусгай хамгаалалтад авсан талбайн солбилцол Эл Ви Ти ХХК-ын тусгай зөвшөөрөлтэй давхцсан гэж мэдэгдэв.
Үүнийг дахин шалгуулахад Кадастрын хэлтсийнхэн Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын тусгай хамгаалалтанд авсан газрыг зурагзүйн мэдээллийн санд бүртгэхдээ солбилцлын алдаатай бүртгэснээ хүлээж 2013 оны 4 сарын 2-нд Кадастрын хэлтсийн даргын үүрэг гүйцэтгэгч Н.Чинбаатар 6-2307 албан тоотоор Гурвантэс сумын ИТХ-ын 33 тогтоолд заасан тусгай хамгаалалтанд авсан газрыг залруулан бүртгэснээ мэдэгдсэн байна.

   Н.Чинбаатар ийм албан бичиг Гурвантэс сум руу илгээснийхээ дараахан үүнийхээ эсрэг явуулгад оролцож эхэлсэнд хамаг учир байгаа юм.
    Өсөх зоос ХХК-д 15177Х, 15178Х хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгосон Кадастрын дарга асан Л.Даваацогтын 2009 оны 788 тоот шийдвэр гарсан цагаасаа эхлэн хэл ам, хэрүүл маргаантай байсаар УДШ-ийн Хяналтын Шатны Захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2012 оны 6 дугаар сарын 4-ний өдрийн 83 тоот тогтоолоор шүүх хүчингүй болгожээ.

   Хачирхалтай нь 2013 онд “Өсөх зоос” ХХК 15177Х, 15178Х тусгай зөвшөөрлийн эрхийг сэргээхгүй байна, энэ талбайд Ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгохгүй байна хэмээн АМГ-ын Кадастрын хэлтсийг буруутган Нийслэлийн Захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан байх юм.
   Гэтэл Н.Чинбаатар 4 дүгээр сарын 11-ний өдөр Нийслэлийн Захиргааны хэргийн шүүхэд Өсөх Зоос ХХК-ийн гаргасан нэхэмжлэлийг бүрэн хүлээн зөвшөөрч буй талаар хууль бус тайлбар гарган өгсөн байх ба Нийслэлийн Захиргааны хэргийн шүүгч Д.Дамдиндорж Н.Чинбаатарын энэ тайлбарыг үндэслэн Хариуцагчийн зөвшөөрлийг батлах захирамж гаргажээ.
Өөрөөр хэлбэл хууль бусаар олгогдсон 15177Х, 15178Х тоот хайгуулын лицензийг хүчингүй болгосон хуулийн хүчин төгөлдөр Шүүхийн шийдвэрүүдийг балруулдах ажиллагаа АМГ-ын Кадастрын Даргын үүрэг гүйцэтгэгч Н.Чинбаатарын оролцоотойгоор хийгдэж байна.
   Ийнхүү Ашигт малтмалын газар болон Кадастрын хэлтэс түүхэндээ шүүхийн ямарваа нэхэмжлэлд энэ хэрэг шиг шуурхай хандаж, найрсгаар шийдвэрлэж байгаагүйг Кадастрын хэлтсийн ажилтнууд ярих болжээ.

   Уг нь “Өсөх зоос” ХХК Монгол Улсын хууль, журмыг хоёронтоо зөрчсөн юм.
Нэгд: Сонгон шалгаруулалтын журмаар олгох ёстой Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутагт байрлах талбайг АМХЭГ-ын дарга Д.Батхуяг,  Л.Даваацогт нартай хуйвалдан 15177Х, 15178Х дугаартай  тусгай зөвшөөрлөөр хууль бусаар, ямар ч сонгон шалгаруулалтгүйгээр авчээ. Үүнийг нь Дээд шүүхийн хяналтын шатны Захиргааны хэргийн шүүх болон Баянгол дүүргийн шүүх удаа дараа нотолж, хүчингүй болгох шийдвэр гаргасан.
Хоёрт: Н.Чинбаатартай үгсэн тохиролцох замаар шүүхээс хүчингүй болгосон тусгай зөвшөөрлийг сэргээх, бүр ашиглалтын лиценз авахаар шуурхайлж эхэлсэн байна.

    Энэхүү нарийн төлөвлөгдсөн хууль бус ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд Гурвантэс сумын Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын тусгай хэрэгцээнд авсан 33 тоот тогтоол гэнэт саад учруулж эхэлсэн тул ноён Чинбаатар кадастрын зурагзүйн болон мэдээллийн бүртгэлд бүртгэгдээд байсан орон нутгийн тусгай хэрэгцээний газрыг кадастрын бүртгэлээс хасах шийдвэрийг 5 сарын 1-ны өдөр гаргасан нь дэндүү хачирхмаар хэрэг болжээ.

   “Өсөх зоос” ХХК нь уг талбай дээр хайгуул хийж, нөөц тогтоосон гэж байгаа нь маш их эргэлзээтэй болохыг орон нутгийнхэн болон уул уурхайн мэргэжлийн хүрээнийхэн хэлдэг. Энэ компани яаран сандран, тулгах шаардах байдлаар хайгуулын тусгай зөвшөөрлөө сэргээх, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл авах гээд байгаа нь тусгай зөвшөөрлөө яаж ийгээд гадныханд үнэ хүргэн зарах гэсэн эрмэлзэлтэй холбоотой болов уу гэсэн хардлага ч байна. Учир нь  15177Х, 15178Х дугаартай  тусгай зөвшөөрөл бүхий талбайнуудад олборлолт, үйлдвэрлэл явуулах хэмжээний хангалттай нөөц байхгүй, анхнаасаа тусгай зөвшөөрөл авсан явц нь хууль бус учир хэзээ нэгэн цагт дахин цуцлагдах нь тодорхой юм.

  Энэ асуудлаар Авилгатай тэмцэх газар нарийн шалгах зүйтэй.

-    Орон нутгийн өөрийн удирдлага, нутгийн захиргааны шийдвэрийг АМГ-ын Хэлтсийн дарга үгүйсгэх эрхтэй юу?
-  Хоёр ч шүүхээр хүчин төгөлдөр бус нь тогтоогдсон тусгай зөвшөөрлийг сэргээх, ашиглалтын лиценз олгохоор зүтгэж байгаагийн цаана ямар зорилго, хэний эрх ашиг байна вэ?

   Уул уурхайн яамны Төрийн захиргааны удирдлагын газрын дарга Д.Батболд хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа Н.Чинбаатарыг Кадастрын хэлтсийн даргаар томилогдох үед сайд нь “Итгэл дааж ажиллаарай, унавал хамтдаа л унана шүү” гэж хэлснийг цохон дурджээ.
  Тэгэхээр Н.Чинбаатар өөрийн хууль бус үйлдлээ яаралтай зогсоохгүй бол сайдтайгаа хамт унах магадлал бүрэлдэж эхлэснийг сануулж мэдээллээ өндөрлөе. Дараагийн удаад “Өсөх зоос” ХХК болон Н.Чинбаатар нарын холбоо, харилцааны талаар илүү нарийвчилсан мэдээлэл хүргэх болно.