УИХ-ын эмэгтэй гишүүдийн бүлэг өнгөрсөн 4 дүгээр сард ХАХНХЯ-д 1991 онд 4 болон түүнээс дээш хүүхэдтэй гэсэн үндэслэлээр тэтгэвэрт гарсан эмэгтэйчүүдийн асуудлаар албан бичиг явуулсан билээ. Энэ талаар УИХ-ын гишүүн, УИХ-ын эмэгтэй гишүүдийн бүлгийн дарга Л.Эрдэнэчимэгтэй уулзаж дараахь тодруулгыг авлаа.

- 1991 онд 4 болон түүнээс дээш хүүхэдтэй гэсэн үндэслэлээр тэтгэвэрт гарсан эмэгтэйчүүдийн асуудлаар ХАХНХЯ-д хандаж байсан. Энэ талаараа тодруулна уу?

- БНМАУ-ын Тэтгэврийн хуулийг 1991 оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн мөрдөж, энэ хуулийн 2-р бүлэг “Насны тэтгэвэр”-т зааснаар ажилласан жилийн болзол хангасан тохиолдолд нас харгалзахгүй өндөр насны тэтгэвэр тогтоохоор заасныг хэрэгжүүлж байсан юм. Үүний дунд 27-оос дээш жил ажилласан эмэгтэйчүүд өөрсдөө хүсвэл нас харгалзахгүйгээр, мөн 4 болон түүнээс дээш хүүхэдтэй эхчүүд 15-аас доошгүй жил ажилласан бол 50 насанд хүрсэн буюу 20-иос доошгүй жил ажилласан бол нас харгалзахгүй тэтгэвэр тогтоолгон авах эрхтэйгээр хуульчилсан байна. Энэ зохицуулалт нь ажил олгогчдод завшаан болон ашиглагдаж, олон эмэгтэйчүүдийг ид хийж бүтээх насанд нь буюу 35-45 насанд нь нөхөн үржихүйн үүргээр нь шалтаглан тэтгэвэрт албадан шахуу гаргасан. Өнөөдөр эдгээр эмэгтэйчүүд хамгийн бага буюу 80.000-120.000 төгрөгийн тэтгэвэр авч байгаа бөгөөд 60-65 орчим насны эмэгтэйчүүд байдаг. 2012 онд батлагдсан “Ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай” хуулийг хэрэгжүүлэхдээ өөрөөс үл хамаарах шалтгаанаар 1990-2000 оны хооронд ажил хөдөлмөр эрхлээгүй, эрхлэх боломжгүй байсан, тухайн онуудад нийгмийн даатгалын сангаас тэтгэвэр, тэтгэмж авч байгаагүй, төрөөс ямар нэгэн зохицуулалт хийгээгүйн улмаас орлогогүй болж хохирсон иргэдийг хамруулахаар журамласан байдаг юм байна лээ.


Иймд манай эмэгтэй гишүүдийн бүлгийн зүгээс 1990-1994 онд олон хүүхэдтэй гэсэн нөхцлөөр эрт тэтгэвэр тогтоолгосон эхчүүдийг өөрөөс үл хамаарах шалтгаанаар ажил хөдөлмөр эрхлээгүй гэж үзсэн учраас дээрх хуульд хамруулан ажилласан жилийг нөхөж тооцуулах тухай хүсэлт гаргасан юм.

- Олон хүүхэдтэй гэсэн нөхцлөөр тэтгэвэр тогтоолгосон нийт хичнээн эмэгтэй байдаг юм бол? Энэ талаар хийсэн тооцоо судалгаа байдаг уу?

- ХАХНХЯ-аас бидэнд ирүүлсэн мэдээллээс үзэхэд ерөнхийдөө дээр хэлсэнчлэн 1991-1994 оны БНМАУ-ын Тэтгэврийн хуулиар зарим иргэдийн тухайд ажилласан жилийн болзлыг хангасан бол нас, хүйс харгалзахгүй тэтгэвэр тогтоож байсан байна. Зөвхөн 1991 он гэхэд л 32 жил ажилласан эрэгтэй, 27 жил ажилласан эмэгтэй, 4 ба түүнээс дээш хүүхэдтэй эхчүүд нийт 82,1 мянган хүн ажилласан жилийн болзол хангаж нас харгалзахгүй өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгосон юм байна. Үүнээс 4 ба түүнээс дээш хүүхэдтэй эхчүүд гэсэн нөхцөлөөр эрт тэтгэвэр тогтоолгосон 62,6 мянган эмэгтэй буюу бараг 76% нь олон хүүхэд төрүүлсэн эмэгтэйчүүд байсан байна.

- ХАХНХЯ танай албан бичигт хариу өгсөн үү? Ямар хариу ирүүлсэн бэ?

- С.Эрдэнэ сайдын яам манай албан бичгийн дагуу эдгээр эмэгтэйчүүдийн эрх ашиг хөндөгдөхөөр байгаа тул холбогдох тооцоо судалгаа, зарцуулагдах хөрөнгийн тооцоог хийж “Ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэл нөхөн тооцуулах иргэний нийгмийн даатгалын шимтгэл нөхөн төлөх журам”-д өөрчлөлт оруулахаар ажиллаж байгаа тухайгаа мэдэгдээд байна.