Цэцэрлэгт хүрээлэнг нурааж олон улсын худалдааны төв барих шийдвэр гаргасан нь Туркын ард түмнийг Ерөнхий сайд Ресеп Тайип Эрдоганы эсрэг боссон хамгийн том тэмцэл хийхэд хүргээд байна. Сүүлийн арван жилийн хугацаанд түүнийг эсэргүүцсэн ийм том тэмцэл болж байгаагүйг барууны хэвлэлүүд онцолж байна.

Яагаад жагсахад хүрэв?
Гези цэцэрлэгт хүрээлэн Истанбулын гол худалдааны төвд байрладаг бөгөөд хотын төвийн хамгийн сүүлийн ногоон талбай юм. Тиймээс олон мянган оршин суугчид  сүүлчийн ногоон талбайг тэгшилж 19 дүгээр зууны Оттоман дурсгал шиг устгах нь хэмээн дургүйцсэнээс жагсаал эхэлжээ.

Яагаад жагсаал буруугаар эргэв?
Жагсаал эхлэхэд уур омог нь бадарсан оршин суугчдын тоо маш цөөн байсан. Гэвч энэ тоо богино хугацаанд ихээр нэмэгдсэн нь эрх баригчид тэднийг хүч хэрэглэн тараах гэсэн явдал байв. Бухимдсан жагсагчид цагдаа нартай мөргөлдөж эхэлсэн юм. Туркын цагдаа нар жагсагчдыг дарахаар нулимс асгаруулагч хий, чинжүү цацаж байсан бол жагсагчид лонхны шил, чулуу шидэж, бульдозероор замуудыг хааж, цагдаа нарын бэхлэлтийг сэтэлсэн байна. Ингэж жагсаал хүчирхийлэл дагуулсан бослого болж хувирлаа.

Хэн хохиров?
Эх сурвалжийн мэдээлснээр одоогоор Туркын 81 дүүргийн 67-д бослого гарчээ. Мөн мөргөлдөөний үеэр 5000 гаруй хүн бэртгэж гэмтээд байна. Цагдаа нар мянга гаруй босогчдыг баривчилсан гэлээ. Гэсэн хэдий ч Туркын босогчдын тоо өдрөөс өдөрт нэмэгдсээр л байна. Одоохондоо эрх баригчид хийгээд ард түмний хэн нь хохирч буйг хэлэх болоогүй байна гэв. Учир нь бослого үргэлжилсээр байна.

Яагаад Ерөнхий сайдыг огцрохыг шаардав?
Ерөнхий сайд Ресеп Тайип Эрдоган жагсагчдыг хэт даврагчид хэмээн зарласан нь тэдний бухимдлыг улам бадраажээ. Ерөнхий сайд ч хэдхэн хоногийн дараа үгээ буцааж, жагсагчдаас уучлал гуйсан ч түүнийг оронд нь огцрохыг шаардаж байна.
Гези цэцэрлэгт хүрээлэнг хамгаалахаар жагсагчид одоо үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөний төлөө жагсагч болон хувирав. Тэд Эрдагоны дарангуйллын Засгийн газрыг унагаах ёстой хэмээж, улсынхаа хамгийн хүчирхэг, нэр хүндтэй улс төрчийг ажлаа өгөхийг л шаардаж байна.

Туркт үнэхээр үг хэлэх эрх чөлөө байхгүй гэж үү?
Тус улсын сэтгүүлчид энэ асуултад бидэнд эрх чөлөө байхгүй хэмээн хариулжээ. Туркын сэтгүүлчдийн холбооны мэдээлснээр 2012 онд 49 сэтгүүлч бичсэн нийтлэлийнхээ төлөө шоронд суусан байна. Ингэснээр Турк улс шоронд хорьсон сэтгүүлчдийн тоогороо Иран, Хятадын дараа жагсчээ.

Мөн тус улсад одоо ч хүртэл шашны хуучинсаг нөлөө байдаг хэмээжээ. Өнгөрсөн сард л гэхэд 49 хувь нь төрийн өмчит “Туркиш Эйрлайнс” компани онгоцны нийсэгчдийг тодорхой өнгийн уруулын будаг, хумсны будаг хэрэглэхийг хориглосон тухайгаа зарласан аж. Тиймээс энэхүү өргөн хүрээний бослогыг либерал болон шашинт туркуудын хоорондын тэмцэл ч хэмээн нэрлэж байна.

Олон улсын хүний эрхийн байгууллага “Эмнести Интернэйшнл” ч мөн Туркын эрх баригчдад хандан жагсагчдад үг хэлэх эрх чөлөөг олгох ёстой хэмээн цохон тэмдэглэсэн байна.