Лондонд болсон "Оюу толгой"-н хэлэлцээрийн талаар ТУЗ-ын гишүүн Ч.Отгочулуугаас зарим асуултад тодруулга авлаа.

-   Далд уурхайн бүтээн байгуулалтын хөрөнгө оруулалтад зээл авахад техник, хууль зүйн ойлголтын зөрүү гарсан гэсэн. Энэ талаар тодруулахгүй юу?
 
-   Далд уурхайн санхүүжилтын ажилд хоёр талаас ажлын хэсэг гараад тендерийн асуудлаар судалгаа хийнэ. Ажлын хэсэг тухай бүрт нь зөвшилцөөд явах учир энэ асуултад дэлгэрэнгүй тайлбар хийх боломжгүй байна. Хөрөнгө оруулагчийн зүгээс хэдэн жилийн дараа зэсийн үнэ дэлхийн зах зээлд эрс унах төлөвтэй байгааг дуулгасан.  Учир нь  манай Оюутолгой шиг зэсийн том орууд энэ тэнд их илэрч байгаа. Тиймээс  аль, аль талынхаа ашгийг бодолцож, 2017 оноос зэсийн олборлолтыг нэмэгдүүлэх, экспортод гаргах  зэсийн баяжмалын хэмжээг  өсгөх шаардлагатай байгааг дуулгасан.  Далд уурхайн санхүүжилтын талаар 2-3 долоо хоногийн талаар тодорхой мэдээлэл өгнө. Ажлын хэсгийнхэн ажилдаа ороогүй байхад мэдээлэл өгөх нь зарчмын хувьд таарахгүй. Ямарч байсан зарчмын болон ойлголцлын зөрүүг арилгахын төлөө бид өдөр шөнөгүй ажиллаж байна. Бидний хувьд техник эдийн засгийн үндэслэл, хүчин төгөлдөр байгаа санхүүгийн загварт нийцсэн байхыг шаардаж байгаа.

-    Дараагийн шатны санхүүжилт дээр үл ойлголцол үүсээд байгаа. Чухам ямар хүндрэл үүссэн юм бэ?

-  Ирэх долоо хоногт хоёр тал хамтраад судалгаа хийнэ. 2-3 долоо хоногийн дараа та бүхнийг уриад энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгнө. Яг одоо манай талын зөвлөхүүд хүсэлт тавиад байгаа. Судалгаа явж байгаа үед дэлгэрэнгүй мэдээллийг өгөх нь зохисгүй юм.

-    Лондонгийн хэлэлцээрээс шийдэгдээгүй 15 асуудал үлдсэн гэсэн. Дээрх асуудлыг дэлгэрүүлэхгүй  юу?

-    Үлдсэн 15 асуудлыг удахгүй шийдвэрлэнэ. Зарчмын зөрүүтэй хоёр талын асуудлууд байгаа. Бид хэлэлцэх асуудлаа шийдвэрлээд мэдээллийг өгнө.

-  Төслийн нэгдүгээр шатны хөрөнгө оруулалт хоёрдугаар шатны санхүүжилтын хэмжээн дээр ойлголцолд хүрэхгүй байгаа. Үүний талаар эерэг уур амьсгал Лондонгийн уулзалтаас мэдэгдсэн үү?

-    Уулзалт амжилттай болсон. Хоёр тал нэгдсэн ойлголцолд тодорхой байдлаар хүрсэн. Зардлын өсөлт, хэтрэлт, цаашид хийгдэх нэмэлт хөрөнгө оруулалтын асуудлаар хоёр тал нарийвчилж судалгаа хийнэ. Гэхдээ зардал, техник, санхүүжилт, ТЭЗҮ гээд төсөлтэй холбоотой маргааныг энэ удаад нэг тийш нь шийдвэрлэж хувь нийлүүлэгчид нэг завин дээр сууж яваагийнхаа хувьд үл ойлголцлоо арилгах ёстой гэдэгт санал нэгдсэн байна.
Нэгдүгээр аждын хэсгийнхэн Оюутолгойн эхний ээлжийн хөрөнгө оруулалтын зардал юунаас болоод яагаад хэтэрсэн бэ гэдгийг судална. Төслийн зардал анхны гэрээнд тусгаснаас хоёр тэрбумаар нэмэгдсэн асуудлыг шалгуулахаар Монголын Засгийн газар болон, хөрөнгө оруулагч “Рио-Тинто” компани тус тусдаа олон улсын аудитын шалгалт оруулсан бөгөөд шалгалтын үр дүнг хооронд нь тулгах зохих ёстой зардал мөн эсэхийг хэлэлцэнэ.

-    Энэ ондоо багтааж асуудлыг шийдвэрлэх үү?

-    Төслийг амжилттай хэрэгжүүлэх ёстой гэсэн  байр суурьтай байгаа.

-  Хэлэлцээрийн явцад өөр ямар асуудал яригдсан бэ?

-    Усны асуудлаар байр сууриа илэрхийлсэн. Өмнөговь аймагт устай холбоотой асуудал гарсан. Гэтэл хуулиараа бол усны зөвшөөрөл нь стратегийн ордын лицензтэйгээ адилхан хугацаатай байдаг юм байна. Гэхдээ нааштайгаар шийдэхээр болсон. Энэ төсөл маань гурван жил амжилттай хэрэгжсэн. Өмнөх ТУЗ их сайн ажилласан. Гэхдээ далд уурхайн нэмэлт санхүүжилттэй холбоотой асуудал гарч байгаа. Нэгдүгээр үе шатаа дүгнэх хэрэгтэй. Үүн дээрээ үндэслээд хоёрдугаар үе шат руу гаа оръя гэсэн байр суурийг манайх гаргаж байгаа. Бид "Танай талын төсөл Монгол улсад хэрэгтэй. Гэхдээ манай талд оногдож байгаа үр өгөөж ямар нэгэн байдлаар анхныхаа байдлаас буурах ёсгүй" гэж хэлсэн. Ер нь энэ тал дээр хатуу байр суурьтай байгаа. Тиймээс ний нуугүй хэлэхэд манай тал хардлагатай байгаа. Яг судалгаа тооцоо хийгээд үзэхэд ойлголцох байх. Нөгөө талаас ч манайхыг хардсан байдалтай байгаа. Янз бүрийн татвар, төлбөр өгч байгаа учраас олж буй орлогоосоо илүү зардал гаргах гээд байна гэж тэд хэлж байгаа юм. Ер нь энэ бол бизнес. Бизнест хамтарч ажиллаж байгаа хүмүүс бие биедээ итгэх нь их чухал байдаг. Энэ итгэлцлийг сэргээж эхэлснээрээ энэ уулзалт өндөр ач холбогдолтой болсон.