Эм ханган нийлүүлэх хийгээд зарим нэг эмнэлгийн байгууллагуудад МХЕГ-аас шалгал хийсэн байгаа. Шалгалтаар ГССҮТ-д цөөнгүй зөрчил гарсан байна. Тэгвэл зөрчлийн талаар  МХЕГ-ын Эм биобэлдмэлийн хяналтын улсын ахлах байцаагч Ч.Отгонцэцэгээс зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Танайхаас ангөрсөн наймдугаар сард хийсэн шалтгалтаар ГССҮТ-д багагүй зөрчил гарсан гэж байсан. Энэ зөрчлөө арилгасан уу?
-  2013 оны хяналт шалгалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсаны дагуу “Эрүүл мэндийн байгууллагуудад шалгалт хийх” нэгдсэн зөвлөмжөөр аймаг, нийслэлийн хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулж буй эм, эмнэлгийн хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж ханган нийлүүлэх, худалдаалах, үйлдвэрлэх байгууллагын үйл ажиллагаанд шалгалт хийсэн. Энэ шалгалтаар ГССҮТ-д хэд хэдэн зөрчил илэрснийг арилгуулах хугацаатай албан шаардлага хүргүүлсэн.

-Яг ямар зөрчлүүд илэрсэн бэ?
- ГССҮТ-ийн мэс заслын тасагт хадгалагдаж, эмчилгээнд хэрэглэгдэж буй нуруу, дунд чөмөгний, шууны зэрэг имплантын хаяглалтад үйлдвэрлэгч, цуврал, хүчинтэй хугацаа тодорхойгүй байсан. Мөн эмнэлгийн хэрэгслийн нийлүүлэлтийг эмийн сангаар дамжуулан хийдэггүй, тэдгээрийн хадгалалт, зарцуулалтанд тавих хяналт сул байсан.

-Хагалгаа хийх имплант эмчийн мэдэлд байдаг, түүнийг нь иргэд худалдаж авдаг байсан гэж байсан. Энэ үнэн үү?
-Эмч үе солих мэс заслыг хийхдээ рентгэн зургаас таарах размерийг тодорхойлж, хэрэглэх имплантыг сонгуулдаг ба мэс заслын явцад /өвдөг, түнхний үе гэхэд 39-60мм хэмжээтэй/ нарийн хэмжиж, яг таарах размертэй имплантийг суулгадаг тул эдгээр имплантуудыг размер бүрээс эмнэлгийн мэс заслын хэсэгт эмчийн мэдэлд хадгалж байна. Харин иргэд сонгосон имплантийнхаа төлбөрийг ханган нийлүүлэгчид төлж байгаа нь нөгөө талаас ханган нийлүүлэгч иргэдэд эмнэлгийн хэрэгсэл худалдаалж байгаа хэрэг юм.

-Гадны байгууллага, эмнэлэгээс ирсэн тусламжийн эм хэрэгслийг бүртгэлжүүлэхгүйгээр ашиглаж байсан гэсэн?
-Тус төв 2009 оноос өнөөг хүртэл Өвсний үндэс хөтөлбөр, Дэлхийн зөн олон улсын байгууллага, “Глобал” сан, БНСУ-ын  “Хьюнде” нэгдсэн эмнэлэг, пүүс компани, хувь хүмүүсээс 228.2 сая төгрөгийн тусламжийн бараа хүлээн авсан боловч санхүү бүртгэлд тусгаагүй, БНСУ-ын “Хьюнде” нэгдсэн эмнэлгийн хооронд хамтран ажиллах гэрээний дагуу тус төв “тусламж” нэрээр хиймэл үеийг импортлох лиценз авч, улсын хилээр оруулсан боловч Солонгос эмч нар уг төвд ирж үйлчлүүлэгчдэд мэс засал хийхдээ төлбөрийг бэлнээр авч байсан. Үүнд нь эмнэлгийн удирдлагын зүгээс хяналт тавьдаггүй зэргээр тусламжийн эм, эмнэлгийн хэрэгслийг эргэлтийн хөрөнгөд бүртгэн авч, ашиглалтанд хяналт тавьж ажиллаагүй байсан.

Тэгэхээр ГССҮТ үйлчлүүлэгчээсээ бэлэн мөнгө авдаг байсан хийгээд имплантийг суулгадаг тоног төхөөрөмжийг эмчийн мэдэлд байлгадаг байсан гэх янз бүрийн зөрчлүүд илэрсэн байна. Үүнийг нь МХЕГ-аас ирэх сарын 15 гэхэд арилгах албан мэдэгдлийг хүргэжээ.

Тиймээс дээрх ноцтой зөрчлүүдийг арилгасан эсэхийг тодруулахаар ГССҮТ-ийн зорьсон юм. Ингээд ГССҮТ-ийн Эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал Т.Нарантуяатай ярилцлаа.

-МХЕГ-аас  танай эмнэлэгт шалгалт хийж зарим зөрчлүүдийг илрүүлсэн байдаг. Зөрчлөө арилгаж амжсан уу?
-Манайд өнгөрсөн наймдугаар сард МХЕГ-аас шалгалт хийсэн. Ингээд илрүүлсэн зөрчлийг арилгах хугацаатай албан шаардлага манайд өгсөн. Бид зөрчлөө арилгахын төлөө ажиллаж л байна.

-Хэдий хэр хугацаатай шаардлага өгсөн юм бэ?
-Ирэх сарын 15-ныг хүртэл зөрчлөө арилга гэсэн. Бид засагдах боломжтойг нь засна. Боломжгүй зүйлийг дээш нь мэдүүлнэ.

-Үйлчлүүлэгчдээс төлбөрийг бэлнээр авдаг байсан зөрчил илэрсэн байсан. Одоо энэ зөрчлөө арилгасан уу?
-Энэ асуудлын та бүхэн зөвөөр ойлгоорой. Энэ эмнэлэг мэс заслын эмнэлэг. Дийлэнх хагалгаа нь имплант гээд хиймэл суулгац суулгаж хийдэг хагалгаанууд байдаг. Өөрөөр хэлбэл, ялтас, хадаас, түгжээ гэх мэт. Гэтэл улсаас зарласан тендерийн дагуу манайд нийлүүлж байгаа имплантийн хангамж бага, хүрэлцэхгүй, өвчтөнүүдийн 30 хувьд нь л хүрэлцэж байна. Үлдсэн 70 хувийг нь яаж эмчлэх болж байна. Имплант байхгүй, хагалгаа хийхгүй гээд сууж чадахгүй болохоор манай эмч нар гадуур байгаа эм ханган нийлүүлэх газруудаас өөрсдөө имплантаа худалдаад аваад ир гэдэг.  Ингээд өвчтөнүүд хагалгаанд орохын тулд имплантаа өөрсдөө худалдаж авч байгаагаа бэлэн мөнгө өгч байгаа мэтээр ташаа ойлгоод байх шиг байгаа юм. Түүнээс биш манай эмч нар хувьдаа  имплант зараад, ашиг олоод байгаа зүйл байхгүй.

-Тусламж нэрийн дор орж ирсэн бүтээгдэхүүнийг бүртгэлжүүлэхгүйгээр үйлчлүүлэгчдэд зарж байсан гэх зөрчил бас илэрсэн?
-Тийм ээ. Солонгосоос орж ирсэн тусламжийн бүтээгдэхүүнийг манай эмнэлэг эмийн сандаа бүртгэж аваагүй, шууд өвчтөнүүддээ тавиад эхэлчихсэн зөрчил байсныг таслан зогсоо гэсэн. Одоо бид эмийн сангаар дамждаггүй байсан бүх эмээ эмийн сангаар дамжуулдаг болгохыг зорьж байна. Ирэх жилээс гаднаас ирсэн тусламж дэмжлэгийн эм тариа бүгд эмийн сангаар дамждаг болно.

-Хадаас, ялтас гэх мэт хүнд хэрэглэчихсэн имплантыг дахин ашигладаг гэсэн яриа байгаа. Энэ үнэн үү?
-Өмнө нь ганц, хоёр тохиолдолд тэгж ашиглаж байсан. Одоо бол тийм зүйл байхгүй. Хүний биед хадчихсан хадаас, ялтсыг тийм хурдан авахгүй шүү дээ. Дор хаяж хоёр сар болно. Тэгэхээр тийм удаан хүний биед байсан зүйлийг өөр хүнд тавьж болохгүй. Өнгөрсөн сард имплантын асуудал нэлээд яригдсан. Имплант нийлүүлдэг компанийн үйл ажиллагааг МХЕГ-аас зогсоосон нь манай  үйл ажиллагаанд нөлөөлөөд имплантаа цаг хугацаанд нь нийлүүлж чадаагүй бараг гурван сар болсон. Ингээд албан шаардлага хүргүүлж байгаад өнгөрсөн сараас имплантаа авч эхэлсэн. Одоо хагалгаа маань боломжийн түвшинд явж байгаа. Гэхдээ хүмүүс их ирэхээр хүрэх чадамж бас муу байна. Тиймээс бид ЭМЯ-нд тендерийн асуудал дээр имплантын төсөв мөнгийг ахиу суулгаж өгөөч гэсэн санал тавиад л байгаа.

-Тэгэхээр танай эмнэлэг техник хэрэгсэл, материаллаг зүйлээр их дутмаг юм аа даа?
-Улсын эмнэлгүүд бүгд л техник хэрэгслээр дутмаг байдаг. Бүх зүйлийг нь улсаас хангаж өгч чадахгүй шүү дээ. Боломжтой үед гадны ганц нэг байгууллага тусламж үзүүлдэг. Яг үнэндээ өнөөдөр манай тоног төхөөрөмж хүнд байдалтай байгаа нь нууц биш. Дээд тал нь арван жил ажиллачихсан, доод тал нь таван жил ажиллачихсан тоног төхөөрөмж байх жишээтэй. Үүнийг бид шинэчлэх шаардлагатай байгаа. Ашиглалтын хугацаа дуусчихсан, дуусах гэж байгаа аппаратууд ч  байна. Засч янзлаад дахин ашиглаж байгаа нь ч зөндөө. Бага багаар солих бодол байна. Ирэх оны төсөв хэр байхаас шалтгаалж олон зүйл өөрчлөгдөнө.