Шинэчлэлийн засгийн газрын ажлын хүрээнд Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн санаачилгаар “Замын цагдаагийн торгуулийг бэлнээр төлдөггүй систем” байгуулах ажлыг эхний ээлжинд нийслэлийн хэмжээнд ирэх оны нэгдүгээр сараас хэрэгжүүлж эхлэхээр болсон. Ерөнхий сайдын багц 50 тэрбум  төгрөгөөс санхүүжилтийг нь гаргасан энэ ажлыг “Смарт солюшнс” компани гүйцэтгэсэн бөгөөд 1.8 тэрбум төгрөг зарцуулжээ.

Тэгвэл төхөөрөмж гардуулах ёслол яг одоо Чингисийн талбайд болж байна. Энэ үеэр ЗЦГ-ын дэд дарга, хурандаа Ч.Жаргалсайхантай уулзаж ярилцлаа.

-Энэ системийг хэрэгжүүлж эхлэснээр ямар давуу талууд байгаа вэ?
-Энэхүү систем нь Замын цагдаагийн ажилд дэвшилтэт техник технологи нэвтрүүлж, нийслэлийн автозамын хөдөлгөөнийг зохицуулж байгаа ажилтан, албан хаагчид торгуулийг бэлэн бусаар ноогдуулах юм. Зөөврийн компьютерээр жолоочийн ухаалаг үнэмлэхийг шалгаж, дотор бичигдсэн мэдээллийг унших, бичих, түүнчлэн гаргасан гаргасан зөрчил, ногдуулсан торгууль, түүнийг төлсөн байдал, цаашилбал автомашины татвар, даатгалыг хүртэл хянаж шалгах боломж бүрдэж байна. Энэ бэлэн бус торгуулийн систем нэвтэрснээр хууль тэгш үйлчлэх юм. Тээврийн хэрэгсэл жолоочийн бүртгэлийн сантай холбогдчихсон байгаа. Энэ чиглэлийн мэдээгээ цагдаа гудамжинд зогсож байгаад аваад хариуцлага оногдуулаад явчихад болно. Дээр нь тухайн жолооч дээр маргаан үүссэн тохиололд буюу торгуулийн мөнгөгүй тохиолдолд хэсэг хугацааны дараа өгч болох юм.

Мөн тухайлбал үнэмлэхээ мартсан жолоочийг жолоодох эрхтэй үгүйг мэдэхэд хэцүү. Тиймээс заавал захиргааны хэрэг бүртгэх журмаар заавал журмын хашаанд хийж, үнэмлэхтэй эсэхийг нь шалгадаг. Тэгвэл энэ систем хэрэгжсэнээр тухайн хүний бүх мэдээллийг авч болно. Хэн хэнд нь чирэгдэлгүй болж байгаа юм.

-Зөрчил гаргасан иргэн тэгвэл яг тэр даруйдаа торгуулиа төлөхгүй байж болно гэсэн үг үү?
-Зөрчил гаргаж торгуулсан иргэн 14 хоногийн хугацаанд аль ч банкинд торгуулиа төлж болно. Харин олгосон хугацаанд торгуулиа төлөөгүй бол жолоо барих эрхийг нь хасах хүртэл хариуцлага тооцох тухай холбогдох дүрэмд өөрчлөлт хийгдэж, шинээр журам батлагдаж байгаа юм.

-Энэ арга хэмжээтэй холбогдуулж өөр ямар ажлыг зохион байгуулах вэ?
-Цаашид торгуулийг бүртгэхээс гадна гаргасан зөрчил бүрт дүйцүүлсэн оноог жолооч болгонд олгосон 100 онооноос хасч тооцох юм байна. Хэрэв 0 оноотой болбол жолоодох эрх нь хасагдаж, дахин сургалтанд хамрагдан, шалгалт өгөх зэрэг арга хэмжээ авах юм.

-Энэ систем зөвхөн нийслэлд хэрэгжиж эхлэх үү?
-Эхний ээлжинд нийслэлд хэрэгжинэ.  Нийслэлийн хэмжээнд иргэдийн гаргаж буй зөрчлийг цахим санд бүртгэснээр дүн шинжилгээ хийх суурь бүтэц бий болсон. Замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа жолооч нарын зөрчлийн мэдээллийн сан бүрдсэнээр аль жолооны сургууль, аль жолооны багш хамгийн чанаргүй жолооч бэлтгэж  хотын түгжрэлд “хувь нэмэр” оруулж байгааг ч харах боломжтой юм. Ер нь гадна дотны олон судалгаанаас үзэхэд хөдөлгөөнд оролцож буй жолооч нарын сахилга бат, ухамсар түгжрэлийн гол шалтгаан болдог. Иймээс  энэ систем ажиллаж эхэлснээр жолооч нарын ур чадвар, сахилга бат дээшилж, түгжрээ багасах бас нэг хөшүүрэг болно гэж тооцож байгаа юм.  Гэхдээ энэ төхөөрөмжийг дэлхийн тийм ч их улс хэрэглээгүй болов уу гэж бодож байна. Манайх бол хоцрохгүйгээр энэхүү технологийг хэрэгжүүлж байгаад баяртай байна. Ямартаа ч иргэн, цагдаагийн хоорондын харилцаанд бэрхшээл бага л болж байгаа юм.

-Эхний ээлжинд хэчнээн төхөөрөмж ашиглах вэ?
-Нийслэлийн хэмжээнд 400 төхөөрөмжийг уг ажлыг гүйцэтгэгч “Смарт солюшинз” ХХК-аас Замын цагдаагийн ажилтнуудад нийлүүлэн хэрэглээнд оруулж байна.