- “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх болсон гол шалтгаан, уг үндэс нь юу байв?

- Хугацаат цэргийн алба хаагчийн тоо цөөрсөн, хуулийн дагуу их дээд сургуулийн оюутнуудыг суралцах хугацаанд нь цэргийн албанаас чөлөөлж байгаагаас иргэн бүр эх орноо хамгаалах, хуулийн дагуу цэргийн алба хаах үүргээ биелүүлж чадахгүй байгаа. Зэвсэгт хүчин, хилийн цэрэг, дотоодын цэрэгт мөрдөж байгаа өнөөгийн орон тоогоор жил тутам цэргийн насанд хүрч байгаа залуусын 30 хувийг л цэргийн албанд татах боломжтой байна. Энэ нь Зэвсэгт хүчний дайчилгааны бэлтгэл нөөцийн бүрэлдэхүүний хомсдолд орж, улс орны батлах хамгаалах чадамж суларч, залуусын эх оронч хүмүүжил, төлөвшил, эрүүл мэнд, бие бялдрын хөгжилд сөргөөр нөлөөлж байгаа юм. Энэ бол олон үндэслэлийн нэгээхэн хэсэг юм.
 
- “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх тухай ямар ямар шийдвэр гарсан бэ?

- Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн “Засгийн газарт чиглэл өгөх тухай” 2013 онд 92 дугаар зарлиг гаргасан. Ингэснээр Ерөнхийлөгчийн Тамгын газраас ажлын хэсэг байгуулж, “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийг боловсруулаад Засгийн газрын хуралдаанд оруулж, 2014 оны 02 дугаар сарын 14-нд батлуулж, тогтоол гаргуулсан. Үүний дараа хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх тухай Батлан Хамгаалахын сайд, Боловсрол Шинжлэх Ухааны сайдын хамтарсан тушаал 2014 оны 03 дугаар сарын 05-нд гарлаа. Ерөнхийлөгчийн зарлиг, Засгийн газрын тогтоол, Сайд нарын хамтарсан тушаал гарсан. Одоо хэрэгжүүлэхэд саадгүй.

- Оюутнууд хөтөлбөрт хэрхэн хамрагдах вэ?

- Оюутан цэрэг хөтөлбөрт хамрагдах хүсэлтэй оюутныг сонгон шалгаруулахдаа эрүүл мэнд, бие бялдрын хөгжлийн байдлыг гол шалгуур үзүүлэлт болгоно. Цэргийн ерөнхий бэлтгэл хичээлийг сонгон суралцаж, кредит цагийн төлбөрийг төлж, зохих шаардлага хангасан оюутан цэргийн тусгай сургалтад хамрагдахаар өргөдөл гаргаж, орон нутгийнхаа цэргийн штабт бүртгүүлсэн байна. Орон нутгийн цэргийн штабаас сонгон шалгаруулалтад тэнцсэн оюутны нэрсийн жагсаалтыг цэргийн тусгай сургалтад хамруулахаар дээд шатныхаа байгууллага руу илгээнэ.

- Хөтөлбөрийн сургалтын талаар оюутнууд их сонирхож байгаа байх. Ямар сургалт байгаа бол?

- Цэргийн ерөнхий эрдмийн хичээлийг тухайн оюутан сонгон суралцах хугацааг сурч буй сургууль нь зохицуулна. Цэргийн тусгай бэлтгэл сургалтыг оюутны зуны амралтын үеэр 2 сарын хугацаатайгаар тусгайлсан бэлтгэсэн Цэргийн сургалтын төвд зохион байгуулна. Тусгай сургалтад хамрагдаж буй оюутан нь хугацаат албаны байлдагч, түрүүч нарын нэгэн адил цэргийн байранд байрлана. 

- Хөтөлбөрт хамрагдаж буй оюутнууд ямар эрх эдлэх вэ? Давуу тал нь юу вэ?

- Хамгийн чухал зүйл бол монгол эр хүн болж төрснийхөө хувьд эх орноо батлан хамгаалахад өөрийн биеэр оролцож буй явдал юм. Оюутнууд алба хаах хугацаандаа цэргийн албан хаагчийн нэгэн адил хувцас, хүнс, соёл болон ахуйн хангалтыг эдэлнэ.

- “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрийн ирээдүйн үр дүн юу гэж харж байгаа бол?

- Оюутнууд цэргийн алба хааснаар Зэвсэгт хүчний дайчилгааны бэлтгэл үүрэгтний нөөц нэмэгдэж, улс орны батлан хамгаалах чадамж сайжирна. Мөн цэрэг, эх оронч хүмүүжил, төлөвшилтэй, эрүүл чийрэг бие бялдартай иргэн болон төлөвшинө.  

- “Оюутан цэрэг” хөтөлбөрт хамрагдсанаар залууст төрийн албан хаагч болох боломж нээгдэж байна гэж үзэж болох уу?

- Тийм ээ. Төрийн албаны тухай хуульд 2008 онд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, 1990 оны тавдугаар сарын 6-ны өдрөөс хойш төрсөн залуус цэргийн алба хаагаагүй бол төрийн жинхэнэ алба хаших эрхгүй болж байгаа юм. Иймд суралцахын зэрэгцээ цэргийн алба хаах боломж олгож буй “Оюутан-цэрэг”хөтөлбөрцаг үеэ олсон арга хэмжээ болж байгаад оюутан залуус талархаж байгаагаа илэрхийлж байсан.

- Оюутнууддаа хандаж өөр юу хэлэх вэ?

- Ерөнхийлөгч энэхүү хөтөлбөрийг анх санаачлан ярьж эхэлснээс хойш оюутнууд их дэмжиж байсан. Санаачилсан ажил одоо бол батлагдан, үр дүнгээ харах цаг ирлээ. Оюутнууд цэргийн албандаа мордох цаг нь ирлээ. Эх орон, газар шорооныхоо төлөө тэмцэж ирсэн өвөг дээдсийнхээ үйлсийг санаж, гурван цагийн хэлхээнд үл ганхах тусгаар тогтнолоо хамгаалахын тулд монгол эр хүн зорилго өвөрлөж, зоригтой шийдвэр гарган, золбоотой явах хэрэгтэй. Оюутнууддаа амжилт хүсье.