“Улс төрд шинэ манлайлагч”  зорилтот ТВ төсөлд  оролцогч залуучуудын талаарх мэдээллийг хүргэхээр Монгол орны зүүн зүгт ажиллаж байгаа баг Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал,  Жаргалтхаан сумдаас  мэдээллээ  хүргэж байна. Зам дагаж хөгжил гэдэг,  зүүн бүсийг нийслэлтэй холбосон  мянганы зам дагуу байрлах Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал сумаас шилжин явах  хөдөлгөөн  саарч, суманд ирэх иргэдийын тоо тэр дундаа залуучуудын тоо  өссөнөөр  1700  гаруй хүн амтай болжээ.  Сүүлийн үед олон улсын төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэн арга хэмжээ авах болсноор   залуус сумандаа ажил эрхлэх байдал сайжирчээ. Мөн оюутнууд зун нутагтаа ирж тус дэм болдог байна. Аймаг сумандаа ийнхүү ирж ажиллах  хүсэлтэй залуучууд их байгаа ч  тэдэнд ажиллах орчин нөхцлийг бүрдүүлж  өгөх шаардлага тулгарч байна.  Цэнхэр мандал сумын удирдлага  энэ асуудалд анхаарал хандуулах болсноор  энэ  асуудал нааштай байна.

    Ийнхүү сүүлийн жилүүдэд  суман дахь бүтээн байгуулалт сэргэж  зорин ирэх залуусын тоо нэмэгджээ. Цэнхэрмандал сумын залуус  улсаа хөгжүүлэхийн тулд юуны түрүүнд сумаа хөгжүүлэх хэрэгтэй. Тиймээс бид   төрөлх сумаа  жишиг болохуйц  хөгжүүлэхийг хүсч байна  хэмээн ярьж байсан юм.  “Улс төрд шинэ манлайлагч ”  төсөлд оролцохоор  сумын залуус ч  санал санаачлагаараа нэгдэж байна.  Оновчтой   санал гаргаж чадвал сумандаа   тулгарсан асуудлуудын нэгийг ч гэсэн шийдэх боломж  байна хэмээн залуучууд ярьж байна. Хөдөө  орон нутагтаа амьдрах залуусын тоо нэмэгдэж аймаг орон нутгийн  захиргаанаас  үүнийг дэмжсэнээр  эль хуль байсан сумд эзэнтэй болон хөгжиж  байгаа нь Хэнтий аймгийн сумдаас харагдаж байна. Цэнхэрмандал сумын төрийн байгууллагад ажиллаж байгаа нийт боловсон хүчний  80 гаруй хүвь нь залуус байсан бол Жаргалтхаан суманд ч бас ийм үзүүлэлттэй байлаа.

    Хэнтий аймгийн Жаргалхаан сумын хувьд одоогийн байдлаар 2000  гаруй хүн амтай нийт 160 гаруй мянган толгой малтай байна. Энэ сумын нийт хүн амын 39 хувийг залуучууд эзэлж байна. Залуучуудын хувьд хийх ажил их байна. Малаа маллаад морь, тэмээгээ  өсгөн уналагад сургах гээд залуу хүнд хийх ажил энд их бий.  Мотоциклоор малаа хариулдаг зэргээсээ  татгалзан   мал аж ахуйнхаа уламжлалыг хадгалан  аялал жуулчлал хөгжүүлбэл  энэ нутагт  нөөц боломж их бий  хэмээн сумын ИТХ-ын дарга ярьж байлаа.  Залуусын тухтай амьдрах нөхцлийг бүрдүүлэхээр бүтээн байгуулалтын ажлыг тус сумынхан ихээр хийж байна. Ийнхүү залуус сум орон нутгаа хөгжүүлэх санал санаачлага  гаргасаар  байна.  Санаачлагаа ажил болгон хэрэгжүүлэх үлдлээ.