Дөрвөн жилийн тэртээ Налжирмаа овогтой Мөнхчимэг бүсгүйд хийсэн шинжилгээгээр тархины хорт хавдартай гэсэн онош тогтоогджээ. Хорт хавдраа авахуулахаар багын найз Б-гээс 20 гаруй сая төгрөг зээлж, Энэтхэг улсад хагалгаа хийлгэсэн байна. Харамсалтай нь хагалгаа амжилтгүй болж, 14 хоногийн дотор хавдрын эд эс нь дахин ургасан талаар эмч нар нь дуулгажээ.

Монголдоо ирээд удаагүй байхад багийн найз нь үхэхээс нь өмнө мөнгөө салгаж авъя гэж бодсон бололтой “Энэ хүн намайг залилчихлаа” хэмээн цагдаад гомдол гаргасан байна.

        Баянгол дүүргийн шүүхээс Налжирмаа овогтой Мөнхчимэг нь бусдад онц их хэмжээний хохирол учруулсан хэмээн үзэж, Эрүүгийн хуулийн 148.4 дүгээр зүйл ангиар ял оноож, 30 сая төгрөгийн торгууль, 10.1 жил жирийн дэглэмтэй хорих ангид ял эдлүүлэх шийдвэр гаргажээ. Шүүхийнхэн онц их хэмжээний хохиролтой, 10-15 жилийн ялтай зүйл анги, харин ч бид энэрэнгүй хандсан гэсэн байна. 

Н.Мөнхчимэг шоронд орохоосоо өмнө Хавдар судлалын үндэсний төвд хэвтэн эмчлүүлж, тус газрын мэргэжлийн эмч нар хорт хавдартайг нь оношилж, дүгнэлт гаргасан байдаг аж. Эрүүл мэндийн сайдын 2007 онд гаргасан тушаалаар хорьж болохгүй хүнд өвчтэй хүмүүсийн жагсаалтад орсон өвчтэй ч шүүх бүрэлдэхүүн түүнийг авч хэлэлцээгүй байна. Шалгагдах явцдаа нэг өмгөөлөгч авчээ. Тэрээр “Зүгээр ээ, зүгээр. Яах ч үгүй. Санаа зоволтгүй” хэмээсээр явж. Н.Мөнхчимэг бүсгүй анхан шатны шүүх хуралд өөрөө явж чадахгүйн улмаас хүнээр түшүүлэн оржээ. Тэрээр шүүх бүрэлдэхүүнд “Би өөрийгөө эмчлүүлж, хүүдээ эрүүл харагдах гэж л мөнгө гэж зээлсэн” гэж үнэнээ хэлжээ. Тухайн үедээ зээлсэн мөнгөнийхөө хүү алдангийг төлөөд явж байсан аж.

Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр баталжээ. Улсын дээд шүүхэд гомдлоо гаргасан ч чимээ сураггүй болсон байна.

Түүнд холбогдох хэргийг шүүх бүрэлдэхүүн шүүн хэлэлцэхдээ, ЭБШХ-ийн 14 дүгээр зүйл, Үндсэн хуулийн 16дугаар зүйлийг тус тус зөрчсөн байна. ЭБШХ-ийн 14 дүгээр зүйл, 14.1-д Монгол Улсад хүн бүр үндэс, угсаа, хэл, арьсны өнгө, нас, хүйс, нийгмийн гарал, байдал, хөрөнгө чинээ, эрхэлсэн ажил, албан тушаал, шашин шүтлэг, үзэл бодол, боловсролоор ялгаварлан гадуурхагдахгүйгээр хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байна гэж заажээ.

Шоронд орсны дараа, төлбөрөө төлөх явцад байцаагч, хохирогч нарын дунд өөрийнх нь унадаг байсан машин нь алга болсон, хохиролд тооцогдоогүй байдаг аж.

Найман жил ханилсан нөхөр нь түүнийг хүнд өвчтэй, хүний гарт орсон, хэвтэрт байдгийг сонсоод салахаар шийджээ. Өргөдлөө шүүхэд гаргаж, хоёр өрөө байрыг нь машинтай нь авна гэсэн аж. Шүүхээс тэднийг эвлэр хэмээн эвлэрлийн хоёр сарын хугацаа олгоод буй юм байна.

Н.Мөнхчимэг бүсгүйд 7 настай хүүгээ өөр дээрээ авах, хүүдээ амьд мэнд очих л ганц хүсэл үлдсэн аж. Тэрээр хэлэхдээ “Намайг хаясан хүн хүүг минь асрамжийн газар өгөх нь тодорхой болоод байна” гэжээ. Тиймээс Монголын өмгөөлөгчдийн холбоогоор дамжуулан Г.Батбаяр өмгөөлөгчөөр өмгөөлүүлье, надад туслаач, намайг авраач гэсэн хүсэлт гаргасныг 407-р хорих ангийн дарга Б.Амардорж албан тоотоор хүргүүлжээ. Н.Мөнхчимэг хүсэлтдээ “407-р ангийн даргаар уламжлуулан Монголын өмгөөлөгчдийн холбоонд хүсэлт гаргах нь: Налжирмаа овогтой ялтан Мөнхчимэг би ЭХ-ийн 148.4-өөр 10 жил 1 сар жирийн дэглэмтэй. Биеэр ял эдлээд 1 жил 9 сар болж байна. Миний бие тархины хүнд хэлбэрийн хавдартай учраас мэс засалд ороод одоогоор биеийн байдал дордож хүний асаргаанд орсон. Зүүн нүд юу ч харахаа больсон...” гэжээ.

Хэдийгээр ХӨСҮТ-ийн мэргэжлийн эмч нарын хортой хавдартай гэсэн онош байсаар байтал хорих ангийн эмнэлэг нь хоргүй хавдар гэсэн дүгнэлт гаргаад, хорих ялаас чөлөөлөгдөх боломжгүй болгоод байдаг аж.

Н.Мөнхчимэг бүсгүй, Улсын дээд шүүхэд гомдол гаргах эрхээр хангаад өгөөч гэсэн хүсэлттэй байгаа аж. Тэрээр “Би өмгөөлөгчтэйгээ шүүх хуралд ормоор байна. Намайг амьдаар минь цаазалчихаад байна. Тэртэй тэргүй би 10 жилийн хорих ял дийлэхгүй. Өршөөлд ч хамрагдахгүй. Би хүүдээ л амьд очихыг хүсч байна” хэмээн ярьжээ. 

Өөрийн байдлаа Хүний эрхийн үндэсний комисс, Хүний эрхийн дэд хороо зэрэг байгууллагуудад уламжилсан боловч нэг нь ч хариу өгөөгүй байна. Хорих ангийн удирдлагууд нь “Иймд байдалтай хүнийг цоожтой өрөөнд суулгаж байгаа нь бидэнд бас хэцүү юм” хэмээн хэлжээ. 

Уг нь энэ хэрэг цэвэр иргэний хэрэг юм билээ. Ялтан ч гэсэн хүн. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлийн 1-д Монгол Улсын иргэн амьд явах эрхтэй гэж заасан байдаг. Гэвч нэг иргэнээ манай улс ийнхүү амьдаар нь “үхүүлсэн” нь харамсалтай.