Дэлхийд шинэ төрлийн зоронавируст халдвар дэгдэж хил хаалттай, хөл хориотой 9 сарын нүүр үзлээ. Улсын эдийн засаг гадаад өр, бондын эргэн төлөлт гээд амаргүй байхад цар тахал дэгдэж нэрмээс болов. Бизнесийн орчин хумигдаж, олон аж ахуйн нэгж үүд хаалгаа барих дээрээ тулж ирээд байна. Энэ ганц Монголд ч биш дэлхий нийтэд тулгарч буй хүндрэл. Энэ хүнд хэцүү цаг үеийг гарз хохирол багатай даван туулах арга ухаан сийлэхэд төр, хувийн хэвшлийнхэн нэгдэн нийлж ажиллахаар болж байгаа нь олзуурхууштай.

Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхимынхан Засгийн газрын гишүүдтэй уулзаж бизнесийн орчинг сайжруулах, хувийн хэвшлийг дэмжих талаар ажил хэрэгч уулзалт хийв. Нэг удаа уулзаад салах биш нэжгээд хуралдаж, эдийн засгаа сэргээн босгох, төрийн үйлчилгээний чирэгдлийг багасгах, ил тод нээлттэй тогтолцоонд шилжүүлэх тал дээр аль аль талаасаа хичээл зүтгэл гаргахаар болж байна. Үүн дотор төрийн зарим үйлчилгээг мэргэжлийн төрийн бус байгууллагад шилжүүлэх ажил хэрэгч санал ч гарав.

Энэ уулзалтын үеэр Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд З.Мэндсайхан экспортод гаргах мах, импортоор оруулж ирэх хуурай сүүний квот тогтоох эрхийг МҮХАҮТ-д шилжүүлнэ гэдгээ шууд зарлав.

Махны квот авахын тулд махаа иддэг, түшмэдийг царайчилдаг, шан харамж өгсөн, авсан гээд өчнөөн шүүмжлэл эцэс төгсгөлгүй үргэлжилж ирсэн. З.Мэндсайхан сайд эрх мэдлээсээ татгалзаж, хувийн хэвшилдээ итгэж эрхээ шилжүүлэх зарчмын шийдвэрээ зарлахад баялаг бүтээгчид алга ташин хүлээн авсан нь эрүүл тогтолцоо руу шилжээсэй гэсэн асар их хүлээлт байсныг илтгэнэ.

Өмнө нь барилгын салбарын тусгай зөвшөөрлүүдийг олгох эрхийг Барилгын ассоциацад шилжүүлж өгсөн бодит жишээ туршлага бий. Төр нь хувийн хэвшилдээ, баялаг бүтээгч нартаа итгэснээр уруудсан, муудсан тохиолдол лав гараагүй. Үүний араас З.Мэндсайхан сайд ХХААХҮ-ийн салбарыг нэг нэр хоёр хочноос салгах алхам хийхээ зарлачихлаа.

Баялаг бүтээгч нарт салбарын яам итгэл хүлээлгэлээ. Махны экспортын, хуурай сүүний импортын нэг жилийн хэмжээг тогтоох эрх МҮХАҮТ-д албан ёсоор тун удахгүй шилжих байх. Гэхдээ үүн дээр анхаарах зүйл бас бий. Хүнс бол стратегийн төвшинд авч үздэг чухал салбар. Тухайн жилийн дотоодын махны нийлүүлэлт, сүүний хүртээмж зэргийг харгалзан үзэж экспорт, импортын хэмжээг тогтоохгүй бол хомсдол үүсэж мэдэх эрсдэл байдгийг мэргэжлийн хүмүүс анхаарах учиртай.   

С.Сүлд