ОХУ-тай хуваадаг байгаад Монголдоо ирсэн багагүй баялаг бий. “Эрдэнэт”, “Монголросцветмет” гэдгийг та бид мэднэ.

Авч ирсэн хүмүүс нь буруутан болж, хууль шүүхийн хаалга татчихсан. Авч ирэхийг нь харж байсан хүмүүс УИХ, Засгийн газрын тогтоол гаргаж байгаад “ХХК”-ийг “ТӨХК”, улмаар “ТӨҮГ” болгоод өөрсдийнхөө хүмүүсээр мануулах болсон юм.

Гэвч эдгээр ТӨҮГ-т хэн хяналт тавьдаг нь ихэд эргэлзээтэй юм. Нэр дээрээ болгосон “төр” үү. Бараг л үгүй биз.

Энэ их баялгийн энгэр, ар тал гэж бий. Энгэр тал нь “Эрдэнэт” үйлдвэр болдог юм. Ар тал нь “Монголросцветмет” болдог.

Ялангуяа “Алт” хөтөлбөрүүдийн төрийн мэдлийг хэрэгжүүлдэг “Монголросцветмет”-ийн “Шижир алт” ХХК-д хяналт баахан сул гэсэн мэдээлэл хэдэн жилийн өмнөөс гарч эхэлсэн.

“Монголросцветмет” ТӨҮГ-ын “Шижир Алт” ХХК-ийн тухайд анх 1993 онд “Алт” хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн хүрээнд Заамарын алтны үйлдвэрийг түшиглэн байгуулсан. 1995 онд хүчин чадлыг нь харгалзан “Монгоросцветмет” нэгдэл, ОХУ-ын “Зарубежцветмет” нэгдэл, “Эрдэнэт” концерн хамтарч “Шижир Алт” ХХК-ийг шинэчлэн байгуулсан. 2012 онд Урт нэртэй хууль батлагдсаны дараа үйл ажиллагааг нь зогсоосон. Сүүлд 2017 онд “Алт-2” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх хүрээнд сэргээн байгуулсан байдаг.

“Монголросцветмет”-ийн айлуур жонш, төмрийн хүдэр, алт олборлолт, баяжуулалт, хайрга, дайрга, элс үйлдвэрлэл, геологи хайгуулын ажлын чиглэлээр үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Жилд 550-600 мянган тонн хайлуур жоншны хүдэр, 2.4 сая тонн төмрийн хүдэр олборлон, 320-400 мянган тонн төмрийн баяжмалыг  боловсруулж, 110-120 мянган тонн жоншны баяжмал үйлдвэрлэн, 2.0 сая тонн алт агуулсан элс угаадаг. Энэ үйл ажиллагаандаа тус ТӨҮГ нь  Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр дэх “Бор-Өндөр”уулын баяжуулах үйлдвэр, Төв аймгийн Заамар сумын нутагт орших “Шижир Алт” ХХК, “Зэрэгцээ” алтны үйлдвэрүүдийг ашиглаж үйл ажиллагаа явуулдаг.

Энэ компанийн захирлаар О.Баттөмөр гэдэг залуу ажиллаж байлаа. Өрөөгөө түгжиж байгаад алтаа жинлэдэг гэх ноцтой мэдээлэл яригддаг байсан. Гэхдээ хэн ч нотлоогүй. Тэгж оролдоогүй.

Ийм эргэлзээтэй байж байтал О.Баттөмөрийг тэр албан тушаалд тавьсан найзынх нь аав болох М.Энхболдын улс төрийн нөлөө суларч тэр залуу ажлаа өгчээ.

“Монголросцветмет” ТӨҮГ-ын “Шижир Алт” ХХК-ийн захирлаар О.Баттмөрийн оронд Б.Ариун-Эрдэнэ ажиллах болжээ.

Б.Ариун-Эрдэнэ нь Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын харъяат аймгийн арслан цолтой, Жүдо бөхийн улсын шигшээ багийн тамирчин, Монгол Улсын насанд хүрэгчдийн найман удаагийн аварга, Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээний мөнгөн медаль, “Чингис Хаан” дэлхийн цомын тэмцээний мөнгөн медаль, Зүүн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээний хошой мөнгө, хүрэл медальтай нэртэй жүдоч юм. Мөн тэрээр самбо бөхөөр дэлхийн аварга, Монгол Улсын 13 удаагийн аварга, ДАШТ-ий мөнгө, хошой хүрэл медальтай тамирчин бөгөөд Монголын Самбо бөхийн холбооны ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажилладаг. Түүнчлэн Б.Ариун-Эрдэнэ нь Булган аймгийн АН-ын даргын сонгуульт ажилтай юм байна.

Манай улс төрд байдаг жишгээр Б.Ариун-Эрдэнэ “хэн нэгэн”-ий хүн гэдгийг улс төрийн хүрээнд ярьж л байна.

Хамгийн гол нь түүнд тавих хяналт ямар байгаа бол гэдэг тодорхойгүй байгаа юм. Мэр сэр зүйл дуулдах гээд л байна. Ер нь тэгээд, “Монголросцветмет”-ийн “Шижир алт” ч гэсэн “Эрдэнэт” шиг ТӨҮГ болохоор төрийн, ард түмний хяналт зайлшгүй хэрэгтэй юм.

С.Балдан-Очир