Ч.Сайханбилэг Ерөнхий сайд болоод АН, МАН, “Шударга ёс”, “ИЗНН”-ээс бүрдсэн Засгийн газрыг байгуулсан.

Гэхдээ энэ Засгийн газрыг хол явуулах бодолгүй хүн дээрх намуудын аль алинд нь олон байгаа.

Яг одоогийн байдлаар бие даагчид болон Г.Уянга, Л.Цог нарын гишүүд ЗГХЭГ-ын дарга С.Баярцогтыг огцруулах асуудлыг УИХ-д өргөн бариад хэлэлцүүлэх гэж байна.

Мөн "Шударга ёс" эвслийн бүлгээс гишүүдийнх нь өргөн барьсан хуулийн төслүүдийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэхгүй гадуурхаж байгаад дургүйцлээ илэрхийлж цаашид энэ байдал үргэлжилбэл Засагт хамтарсан шийдвэрээ эргэж харахад хүрч болзошгүй гэсэн утгатай зүйлийг хэлсэн. Үүнтэй зэрэгцээд МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбат “АН-ыг хэлсэндээ байхгүй бол Засгаас гарна” гэсэн мэдэгдлийг өчигдөрхөн хэвлэлээр хийв.

Үүнд хамгийн их нөлөө үзүүлж буй сүбьект бол МАН. Учир нь МАН Засагт хамтарчихаад хамтарч биш сөрж ажиллаж байгаа. МАН хамтарсан ч хамтраагүй юм шиг Засгийн газрынхаа эсрэг популимз хийж байна. Өмнө нь ч тийм л байсан. Үүнээс үзвэл тэд сөрсөн тоглолт хийж АН-ыг "муухай" харагдуулах бодлогыг хэрэгжүүлж буй. Ингээд тэд Н.Алтанхуягийн Засгийн газрыг унагасан шиг Ч.Сайханбилэгийг албан тушаалаас нь буулгана. Үүний үр дүнд "АН дотроо хагаралтай Засаг барих чадваргүй нам" гэдэг ойлголтыг иргэдэд төрүүлэх юм. Ийм аргаар МАН 2016 оны сонгуульд олонх болох зорилго тээж явна. Тэд 1996 оны түүхийг энэ удаа давтахаар үхэн, хатан зүтгэж байна хэмээн улс төрийн хүрээнийхэн ярьж эхэллээ.

Иргэд баян байна уу, үгүй байна уу гэдгийг үл харгалзан мөнгө олгох гэж улайрна. Цалин, тэтгэврийн нэмэгдэл иргэдийн гар дээр жинхэнэ утгаараа нэмэгдэл болж очиж чадах эсэх нь ч нэг их хамаагүй.

Ядуу байвал баян болох арга замыг нь заахгүй. Тэтгэмж өгөөд өдөр хоногийг аргацаах нь зөв гэж үзнэ. Хамгийн гол нь “Ардын нам мөнгө өгсөн” гэдэг ойлголтыг л иргэдийн толгойд суулгаж өгөх ёстой. Тийм ч учраас иргэдэд халамжийн мөнгө тарааж, малчид, тариаланчид гээд хэнд ч бай ямар нэгэн байдлаар улсын төсвөөс мөнгө олгох, хөнгөлөлтөд хамруулахаар үхэн хатан зүтгэдэг.

“Ингэхгүй бол болохгүй. Танд бид ийм мөнгө өгнө, таны улсад төлөх мөнгийг ингэж хөнгөвчилнө” гэж популизм хийснээрээ чамгүй олон хүний саналыг өөрсдөдөө урвуулж болно гэдгийг Ардын намынхан мэддэгт бүх учир байж болох.

МАН-ын сүүлийн үеийн популизмыг жагсаавал,

1.    Өрийн босгыг нэмэхгүй: Засгийн газраас 2015 оны Төсвийн тодотголыг хийхдээ Өрийн босгыг ДНБ-ний 70 хувьд хүргэх саналыг оруулж ирсэн. Харин МАН-ын бүлэг Ж.Эрдэнэбат сайдыг улалзуулан байж дэмжээгүй. Тэд сөрсөөр байгаад өрийн таазыг 58.3 хувиар батлуулсан билээ.

2.    Эдийн засгийн өршөөлийн хуулийг дэмжихгүй гэв: МАН энэ хуулийг дэмжихгүй гэнэ. Учир нь төрийн мөнгийг завшиж, татвараа нуун дарагдуулсан нь ил болсон МАН-ын тодотголтой хүмүүс ялаа авдагаа авчихсан. Харин энэ хуулиар голчлон АН-ынхан аврагдах гэж буй учир МАН дэмжихгүй гэж үзэж байгаа аж. Хэрвээ Эдийн засгийн өршөөлийн хууль батлагдчихвал АН-ын хөрөнгөтнүүд эрх чөлөөтэй болно. Тэгэхээр 2016 оны сонгуульд АН мөнгөөр зодоод УИХ-д гараад ирэх магадлалтай. Тиймээс МАН үүнээс сэрэмжилж уг хуулийг дэмжихгүй гэж үзэж байгаа гэнэ.

3.    Цалин, тэтгэврийг нэм: Ч.Сайханбилэг Ерөнхий сайд болсон даруйдаа хүүхдүүд болон одонтой ээжүүдийн мөнгийг ялгавартай олгоно гэж мэдэгдсэн. Үүнийг МАН мөн л эсэргүүцсэн. Уг нь Ерөнхий сайд баян айлын хүүхдүүдэд биш дундаж болон эмзэг бүлгийн амьдралтай айлын хүүхдүүдэд л мөнгө өгье гэсэн. Учир нь баячуудын хүүхдүүд 20 мянган төгрөгөөр одоохондоо дутаагүй. Мөн хүүхэд нь 18 нас хүрсэн ээжүүдэд одонгийн мөнгө өгөхгүй. Хүүхэд нь үүргээ ухамсарлаж төрийн өмнөөс ээждээ мөнгө өгөх ухаанд сургая гэсэн билээ.

4.   Тавантолгойн хэлэлцээрээр 1072 ширхэг хувьцааг хөндөв: Тавантолгойг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах хэлэлцээрийг хийж байгаатай холбогдуулан МАН-ын бүлэг 1072 хувьцааг амилуулах ёстой гэсэн саналыг гаргав. Уг нь Засгийн газар уг ордыг эргэлтэд оруулж эдийн засгийн хүндрэлээс гарна гэж буй. Эхлээд төр өөрөө ашгийг нь хүртэнэ гэсэн төлөвлөгөөтэй байгаа гэсэн үг. Гэтэл МАН Тавантолгойн ашгийг ард түмэнд 1072 хувьцаагаар нь өгөх ёстой гэж үзэж байна. Бас Засгийн газрыг эсрэг "сөрсөн базаа".

6.    Нийгмийн салбарын хувьчлалыг дэмжихгүй: Засгийн газраас эмнэлэг, сургууль зэрэг нийгмийн салбарыг хувьчлах саналыг УИХ-д оруулсан. Гэтэл үүнийг МАН-ын бүлэг дэмжихгүй гэдгээ илэрхийллээ. Тус бүлгийн дарга С.Бямбацогт “Хэрвээ эмнэлгийг хувьчилбал иргэдийн нуруун дээр хүнд ачаа ирнэ” гэв. Уг нь нэн тэргүүнд эмнэлэг, сургуулийг хувьчлах ёстой гэж нийгмийн салбарынхан ярьдаг хүмүүс байдаг. Учир нь одоогийн эмнэлгийн орчин, нөхцөл, үйлчилгээ зэргийг сайжруулах арга хувьчлал гэнэ.

7.  Татвар нэмэхийг дэмжихгүй: Засгийн газраас эдийн засгийн хүндрэлээс гарах аргуудын нэгийг татвар нэмэх гэж үзэж байгаа. Харин МАН-ын бүлэг татвар нэмэхийг дэмжихгүй гэж байгаа юм. Харин тэд зарим байгууллагуудыг татвараас чөлөөлөх ёстой гэж буй.