Монгол Улсын төрийн гурван өндөрлөг Их наран улсад тун ойрхон айлчиллаа. Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, УИХ-ын дарга нар Японд айлчилж ерөнхий сайд Шинзо Абэ, Японы эзэн хаан болон хатан нарт бараалхаж холбогдох албаныхантай уулзалт, форум зохион байгууллаа. Томоохон хэлэлцээрт гарын үсэг зурж, дараа дараагийн уулзалтуудаа ч төлөвлөсөн ёсоор хийж байна.

Хоёр талын дээд хэмжээний уулзалтууд олширч, хугацаа нь ойртож, хэлэлцээр баталсаар байгаа нь Япон-Монголын харилцаа улс төр, эдийн засгийн шинэ түвшинд хүрч буйг харуулж байна.

Японы улс Орос, Хятадын дараа Монголын гурав дахь хөрш болж байна уу? гэх агуулгатай нийтлэлүүд барууны хэвлэлүүдэд ихээр гарах болжээ. Үүнээс гадна талуудын өндөр түвшний уулзалтууд дээр ч гурав дахь хөрш болох сонирхолтой байгаагаа Японы эрх баригчид илэрхийлсээр байна. Харин Монголын талаас гурав дахь хөршөө болгоно гэсэн амлалт гарсангүй. Ямартаа ч төрийн гурван өндөрлөгийн Япон улсад хийсэн айлчлал ямархуу “атмосфер”-т болж, ямар үр дүнд хүрч, хэр их ач холбогдлыг бий болгосныг www.24tsag.mn дүгнэхийг хичээлээ.

Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж

Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж 2014 оны 7 дугаар сарын 21-нээс 24-нд Япон Улсад ажлын айлчлал хийсэн. Энэхүү айлчлалын хамгийн гол ач холбогдол нь хоёр орны хоорондох эдийн засгийн харилцааг өргөжүүлэх үндэс суурь болох Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээрийг байгуулахаар тохиролцсон явдал юм. Ингэснээр Монгол Улс Япон улсын хооронд Эдийн засгийн түшнлэлийн хэлэлцээрийг байгуулах тохиролцоонд хүрснээ баталгаажуулжээ.
Хэдийгээр Монгол Улс Япон улстай ардчилсан тогтолцоонд шилжсэнээс хойш хамгийн том хандивлагч орон байсаар ирсэн ч эдийн засгийн харилцааны цар хүрээгээ тэлж чадахгүй байсан юм. Улс төрийн харилцааны түвшинд хүрч чадахгүй байсан эдийн засгийн харилцааг хөгжүүлэх боломжийг энэ уулзалт авчирсан байна.
Мөн энэ айлчлалаар Монгол-Японы бизнес форум зохион байгуулагдсан. Форумд хоёр талаас нийтдээ 500 гаруй төлөөлөл оролцож хамтарч судалъя, хамтарч үйлдвэрлэе, хамтарч борлуулъя гэдэг дээр санал нэгдсэн байна. Ц.Элбэгдорж форумд Монгол Улсын хөрөнгө оруулалтын орчин, хөрөнгө оруулалтын боломж, мөн Монголын талаас хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй томоохон бүтээн байгуулалтын төслийг Японы хувийн хэвшилд танилцуулсан аж.
Айлчлалын бүрэлдэхүүн, баталсан шийдвэрийнхээ хүрээнд ч ерөнхийлөгчийн айлчлалыг өргөн хүрээнийх хэмээн тодорхойлж болох байв. Эдийн засгийн хамтын ажиллагааны хэлэлцээрийн үндэс энд тавигджээ.


Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг
Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг 2015 оны хоёрдугаар сарын 9-11-ний өдрүүдэд Япон Улсад ажлын айлчлал хийсэн. Энэ нь түүний анхны гадаад айлчлал байсан билээ. Ч.Сайханбилэгийн айлчлалаар Монгол-Японы эдийн засгийн засгийн хамтын ажиллагааны болон чөлөөт худалдааны гэрээг үзэглэсэн. Гурван жил баталж чадаагүй 10 мянга гаруй хуудас бүхий уг гэрээгээр Япон улс Монголыг эдийн засгийн урт хугацааны бодлогодоо багтаах болсон. Хамгийн ойрын хамтын ажиллагаа бол шинэ онгоцны буудлыг барихад 36.85 тэрбум иений зээл олгохоор тогтжээ. Мөн ирэх арван жилд хоёр орны хоорондын худалдааны тарифыг 96 хувиар бууруулахаар тохиролцжээ.
Ч.Сайханбилэг Япон Улсын Ерөнхий сайд Ш.Абэгаас гадна Японы парламентын Зөвлөхүүдийн танхимын дарга М.Ямазаки нартай уулзаж, Монгол Улсын Засгийн газар Японы гадаад худалдааг дэмжих байгууллага /ЖЭТРО/-тай хамтран зохион байгуулсан уулзалтад оролцсон байна. Мөн хэлэлцээр хийсний орой Ерөнхийлөгчийн ордонд Шинзо Абэтэй оройн зоог барьжээ.
Энэ үеэр талууд бүс нутагт болон олон улсын хүрээнд ч хамтран ажиллана гэдгээ илэрхийлээд зүүн Ази, Ойрхи Дорнодын байдал тэр тусмаа Хойд Солонгос, Сирийн асуудлаар болон хоёр орны соёл урлаг, спортын талаар өргөн хүрээнд санал бодлоо солилцсон нь айлчлалын уур амьсгал сайн байсныг харуулж байгаа юм.
Эдийн засгийн хамтийн ажиллагааны гэрээг стратегийн түншлэл хэмээн дүгнэсэн уг айлчлал байшингийн хана, нурууг босгосон хэрэг байв.

Улсын их хурлын дарга З.Энхболд

Их Хурлын дарга З.Энхболд Япон Улсын парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Н.Мачимурагийн урилгаар 2015 оны 2 дугаар сарын 23-27-ны өдрүүдэд тус улсад албан ёсны айлчлал хийлээ. Тэрээр Япон Улсын парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Н.Мачимура, Япон Улсын парламентын Зөвлөхүүдийн танхимын дарга М.Ямазаки, Япон Улсын Ерөнхий сайд Ш.Абэ нартай уулзалт хийж, Япон Улсын Цог жавхлант Эзэн хаан, Хатан нарт бараалхсан юм.
Ерөнхийлөгч болон Ерөнхий сайд нарыг Японы эзэн хаантай уулзаагүй гэдгийг энд тэдмэглэх хэрэгтэй. Мөн Монгол-Япон дипломат харилцаа тогтоосны 43 жилийн ойг тохиолдуулан уг айлчлалыг хийсэн юм.
Хэдийгээр УИХ-ын дарга Япон Улсын парламентын Зөвлөхүүдийн танхим дахь Япон-Монголын найрамдлын бүлгийн дарга С.Эда, Япон Улсын Хөдөө аж ахуй, ой, загасны аж ахуйн сайд К.Нишикава болон “Иточү фүүдс” компанийн удирдлага, Япон, Монголын найрамдлын нийгэмлэгүүдийн удирдлага, Японы Эдийн засгийн байгууллагуудын холбооны /КЭЙДАНРЭН/ удирдлага, Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны банкны /ЖБИК/ Ерөнхийлөгч Х.Ватанабэ, ЖАЙКА-гийн Ерөнхийлөгч А.Танака, Гүнма мужийн удирдлагуудтай уулзсан ч албан хэлэлцээр батлаагүй бөгөөд дээрх бүх уулзалтууд билэгдлийн шинжтэй болжээ.
Уулзалтын талаар Ерөнхий сайд Шинзо Абэ өөрийн албан ёсны сайтдаа сайн санааны үүднээс хүлээн авч уулзлаа хэмээн бичсэн байна.
Хэдий тийм ч энэ үеэр Японы “Nippon Steel” компани Монголын төмөр замын ганг нийлүүлэхэд бэлэн байгаагаа илэрхийлжээ. Мөн Японы олон улсын ажиллагааны банк Монголын хувийн салбарт хөрөнгө оруулах хүслээ байгаа гэж. Харин Монголын зүгээс Сайншанд хотод баригдах төмөр, зэс хайлуулах болон гангийн үйлдвэрийн барилгажилтад хамтран ажиллах, дэлхийн зах зээлийн 40 хувийг хангаж буй ноолуурыг эх орондоо боловсруулахад Японы технологид суурилан ажиллах хүслээ илэрхийлсэн байна. Мөн Японыг НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн байнгын гишүүн орон болоход нь дэмжинэ гэжээ.

Дээрх айлчлалуудаас хоёр талын харилцаа зөвхөн улс төр, эдийн засаг, уул уурхайн салбараар хязгаарлагдахгүй хөдөө аж ахуй, соёл спортын салбарт ч өргөн хүрээнд хөгжих нь харагдаж байгаа юм. Энэ бол манай улс Японыг гурав дахь хөршөөрөө сонгосны томоохон илэрхийлэл юм.