Энэ жил төсөвт агаарын бохирдлыг буруулах мөнгө төгрөг төсөвлөсөнгүй. Тэгэхээр манай төр засаг утааны эсрэг олон жил тэмцсэний эцэст ийнхүү өчиггүй бууж өгөхөөр шийдэж байгаа бололтой. Өөрөөр хэлбэл Улаанбаатарчууд утаагаа уушигла гэж байгаатай агаар нэгэн адил шийдвэр гаргав. Уг нь өнгөрсөн хугацаанд хотын агаарын бохирдлыг бууруулахаар нийт 230 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан байдаг юм. 

Бүр Агаарын бохирдолтой тэмцэх үндэсний хороо, Агаарын чанарын алба, Цэвэр агаар санг шинээр нээн ажиллуулж тус газрууд руу мөнгийг бөөн, бөөнөөр нь цацдаг байв. Үр дүнд нь гэрийн үүдний хонх, эсгий дулаалга, утаагүй зуух зэрэгхэн гэр хорооллын хэсэг иргэдэд хөнгөлөлттэй үнээр олгогдсон. Гэвч утаа май бахь байдгаараа. Улаанбаатарчууд утаагаа уушигласаар л байх нь.

Ямартай ч ирэх оны төсвийн төслийг хэлэлцэхдээ утаатай тэмцэхэд шаардагдах бүх хөрөнгийг авч хаяж, “Цэвэр агаар сан”-г татан буулгав. Ингэснээр иргэдийг утаагүй зуухаар хангах ажил зогсож байна гэсэн үг.

"Улаанбаатарчууд утаагаа уушигла" гэж байгаатай агаар нэгэн адил шийдвэр гаргав.

Ер нь ирэх жил утааг бууруулах нэг ч ажил хийгдэхгүй нь гэж ойлгож болно. Эдийн засаг хямраад юун утаа манатай гэж буй ч Засгийн газар, УИХ-ын энэ шийдвэр нь “Утаатай эвлэрээд бууж өгье. Утаа багасахгүй. Тиймээс утаан дундаа л дуугуй амьдаръя” гэж хэлсэнтэй агаар нэгэн болов. Утаагаа амьсгалж  байгаад үх гэсэнтэй бараг ялгаа алга. Өөрөөр хэлбэл хотын хогтой ногоон уутаар тэмцэж байсан дарга маань утааг дийлэхгүй нь хэмээн хоёр гараа өргөв.

Эрхэм дарга нар Зайсанд утаа уушиглаж зовохгүй учраас ийм шийдвэрийг гаргахад амархан биз. Гэхдээ утааны голомтод сая гаруй хүн ажиллаж, амьдарч байгааг санаад утаатай тэмцэх ажлаа зогсоож болохгүй юм.

Өнгөрсөн хугацаанд утааны эсрэг олон тэрбумаар хөрөнгө, мөнгө гаргаж ажилласан ч үр дүнгээ өгөөгүй гэх шүүмжлэл байдаг ч энэ нь утаатай тэмцэхээ зогсоох далим биш юм. Харин ч илүү үйл ажиллагаагаа чангатгаж хариуцлагатайгаар утаатай тэмцэх ёстой. Захирал нь мөнгө идээд байх юм гээд албан байгууллагыг нь татан буулгахын оронд хяналтаа улам сайжруулж ажиллах ёстой л гэсэн үг.

Утаа багасаагүй ч хорт найрлага нь багассан бас айлууд түлш бага зарцуулдаг дулаанаа удаан барьдаг зуухтай болсон гээд эерэг үр дүн байна. Энэ хангалттай биш ч бид утаатай тэмцэх ажлаа хэзээ ч зогсоож болохгүй юм.

Улс төрчдийн буруутай бодлогоос болж эдийн засаг хямарсан. Гэтэл Эдийн засаг хямарлаа гээд иргэдийн эрүүл, мэндэд ноцтой хохирол учруулж буй утааг зүгээр л орхичихож боломгүй санагдана. Утаанд бууж өгөхийн оронд чадлаараа тэмцэх ёстой.  Тэгэхээр утаанд зарцуулах мөнгө байхгүй гэх тайлбар нь хамгийн арчаагүй сонсогдож байна. Утаатай тэмцэж урт хугацаанд ч болов үр дүнд хүрэхгүй бол ард түмэн, ирээдүй хойчоо хорлож байгаатай ялгаагүй.

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас Улаанбаатар хамгийн их агаарын бохирдолтой хот гэж тодорхойлжээ. Олон улсын www.time.com мэдээллийн сайтаас гаргасан дэлхийн агаарын бохирдолтой хотуудын жагсаалтын эхний тавд Иран улсын Ахваз, Монгол Улсын Улаанбаатар, Иран улсын Санадаж, Энэтхэг улсын Лудхиана, Пакистаны Күвита хотууд жагссан байна. Энэ нь Монгол Улсын агаарын бохирдол жил ирэх бүр нэмэгдэж, гамшгийн хэмжээнд очсоны илрэл гэж судлаачид үзжээ.

Агаарын бохирдлын дагаад хүн амын дундах өвчлөл нэмэгдсэнийг ч эмч мэргэжилтнүүд онцолдог. Тухайлбал, сүүлийн жилүүдэд 17-аас доош насныханд амьсгалын замын өвчлөл, дунд насныханд төв мэдрэлийн систем, уушгины үрэвсэл, хорт хавдрын өвчлөл нэмэгдсэн байна. Энэ мэт утаатай холбоотой янз бүрийн статистик, тоон мэдээлэл, баримтыг дурдаж болно. Гэтэл энэ үзүүлэлтийг улам нэмэгдүүлж болох шийдвэрийг УИХ-аас зүгээр сууж байгаад гаргаж байгаа нь сонирхолтой.

Э.Сар