УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн хуралдаанаар Үл хөдлөх хөрөнгийн албан татварын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцэх эсэх асуудлаар хуралдаж байна.

Хуулийн төсөлд дархан цаазат Богдхан уулын орчимд аялал жуучлалын нэрээр баригдсан орон сууц, худалдаа үйлчилгээний барилга байгууламжийн өмчлөгч, зориулалтаас үл хамаарч иргэнээс нэг м.кв талбайгаас 1000 төгрөг, хуулийн этгээдээс 3000 төгрөгөөр бодож татвар авахаар хуулийн төсөлд тусгасан байна. Үүнтэй холбогдуулан гишүүд асуулт асуулаа.

Б.Бат-Эрдэнэ: Хуулийн төслийг дэмжинэ. Улаанбаатар хотоо тойрсон жаахан ногоо бүсээ хамгаалаач ээ гэж олон удаа санал гаргасан. Эхний ээлжинд малтай иргэдээ хотоос гаргалаа. Зуслангийн бүсэд нохой үржүүлгийн газар олон байна. Ойр орчим нь байхын эцэс алга. Халдварт өвчин тархах эрсдэл өндөртэй байна. Дээр нь бусдын эрүүл мэндэд заналхийлж байна. Үүнээс гадна нийслэлийн оршин суугчдын эрүүл байх үндэс болох ногоон бүсийг хамгаалах дэглэм биелэхгүй байна. Гүүглийн зураг харж байгаад баахан газар олгочихсон. Яамны салбар авахгүйгээр шүү. Ойн бүсэд, булаг шанд, голын дагуу маш олон газар олгосон байна. Байнгын хорооны хуралдаанаар асуудал тавьж байж мэргэжлийн хяналтаас шалгаж, цэгцэлье гэсэн. Гэтэл ажил зогсчихлоо. Одоо дахиад булаг шандыг нь булж, мод бургасыг нь тайрч байгаад барилга, байшин барьж байна. Хөөрхий, байцаагч нар яваад байх шиг байна. Гэтэл хоорондоо уялдаа холбоогүй юм шиг байна. Дорвитой үр дүн харагдахгүй юм. Яамнаас энэ асуудалд ямар ажил хийх вэ?.

Б.Ундармаа: Хуулийн төслийг ерөнхийд нь дэмжинэ. Аялал жуучлалын чиглэлээр ажиллаж байгаа ААН-үүд яах вэ?

Н.Цэрэнбат сайд: ААН-үүдэд дарамт болохгүй. Сардаа м.кв талбай тутамд 252 төгрөг төлөхөөр хуулийн төсөлд тусгасан. О.Баасанхүү гишүүн хэтэрхий бага татвар байна гэж хэлсэн. Хэлэлцүүлгийн явцад санал оруулах байх. ААН-үүд тусгай хамгаалалттай дархан цаазат уулын хязгаарлалтын бүсийн татварын төлөх нь зүйн хэрэг.

М.Билэгт: Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хууль, Ашигт малтмалын тухай хуулийн хүрээнд газар ашиглах, эзэмших эрх авсан хүмүүс нь эрх мэдэлтэй, мэдээлэлд ойр хүмүүсийн танил тал байдаг. 100, 200 га газраас эхлээд уул уулаар нь хашиж, гол горхийг булсан, хашаалсан. Ийм асуудлыг цаашид яах вэ, сайд аа. Аялал жуучлалын зориулалтаар газар аваад орон сууц барьсан хүмүүст үл хөдлөхийн гэрчилгээ өгөх бололтой. Би тэгж ойлголоо. Яг ийм хуулийн төсөл УИХ-аар хэд хэдэн оруулж ирж байсан. Азаар батлаагүй. Дахиад нэг зүйл тодруулъя. Газрын тухай хуулиар Монгол Улсын иргэнд 007 га хүртэл газрыг нэг удаа үнэ төлбөргүй өмчлүүлэх ёстой. Гэтэл Зайсангийн аманд хувийн орон сууц барьсан хүмүүс үүнээс том газар дээр амины орон сууц эзэмшиж байна. Энэ хүмүүст ямар хэмжээгээр газар олгох юм бэ. Газрын тухай хуулиараа хэмжээг нь барих уу, эсвэл нэгэнт авчихсан юм чинь газрыг нь тэр чигээр нь өгөх үү?.

Н.Цэрэнбат сайд: Тусгай хамгаалалттай газар нутагт газар ашиглах, эзэмших эрхтэй холбоотой маргаантай асуудал үе үеийн улс төрийн албан тушаалтнуудад өвлөгдөж ирсэн. Олон жил болж байна. Олон жил ярьж хэлсэн. Гэхдээ шийдэгдээгүй. Тухайн орон сууцыг худалдан авсан иргэдийн эрх ашиг, төрийн болон орон нутгийн төсвөөс санхүүждэг төсвийн байгууллагын албан контор, байрны асуудал, хувийн хэвшлийнхний оффиссын эрх хөнддөг. Нийт 32 сая төгрөгийн зардал гаргаад иргэн н.Дайчинхүүгийн барилгыг нураатал шүүхээс бусдын өмчинд хохирол учруулсан гэж шийдсэн. Дараагийн асуудал нь олон зуун га талбай хашаалсан асуудалтай үе үеийн сайд нар тэмцэж ирсэн. Гэвч шүүхээс эсрэг талд шийдвэр гардаг. Д.Оюунхорол сайдын үед Зайсангийн аман дахь “Энигма” ХХК-ийн эзэмшиж байсан газар дээр автозогсоол, намайг ажлаа авснаас хойш нийтийн ариун цэврийн байгуулж барьсан. Гэтэл шүүхэд өгчихсөн. Шүүхээс Монголын Засгийн газрын талд шийдвэр гаргавал олон нийтийн талбайг жинхэнэ утгаар нь байгуулна.

М.Билэгт: Эрх мэдэлтэй албан тушаалтнуудад хариуцлага тооцооч гэдэг зүйлийг л ард түмэн хүсэж байна. Хууль зөрчиж зөвшөөрөл олгосон албан тушаалтан албан тушаалаа өгсөн ч гэсэн хариуцлага хүлээдэг байх ёстой.

Г.Нацаг