Манай улс гурилын хэрэгцээгээ дотооддоо хангах зорилт тавьсан. Энэ дагуу улаанбуудай 358.3 мянган га талбайд тариалжээ. Гурилын үйлдвэрүүдийн агуулахад 16.3 мянган тонн гурил, 51.1 мянган тонн буюу 38.3 мянган тонн гурил үйлдвэрлэх хэмжээний улаанбуудайн нөөц бий бөгөөд шинэ ургац хүртэл шаардагдах 54.0 мянган тонн гурилын хэрэгцээг дотооддоо үйлдвэрлэж хэрэгцээгээ хангах боломжтой гэсэн тооцоог өнгөрөгч зургадугаар сард ХХААХҮЯ-аас гаргаж байсан юм. 358.3 мянган га талбайн ургацын 700 орчим га талбайг Дадал суманд тариалжээ. Энэ талаар “Дадал буудай” ХХК-ийн захирал Б.Өнөрсайханаас тодруулсанаа хүргэе.
-Хэзээнээс тариа тариалж эхэлсэн бэ?
-Дадал суманд анх удаа тариа тарьж байна. Хоёр жилийн өмнөөс эхлэн боловсруулалт хийж энэ онд 700 гаруй га талбайд тариалалт хийсэн. Дадал суманд хур тунадас их унадаг учраас тэр хэмжээгээр хөрсний үржил шим сайтай газар. Алслагдмал, тээвэрлэлтийн хувьд бэрхшээлтэй ч тариалалтын таатай бүсэд ордог юм. Энэ газар 1986 онд “Үтрэм” нэртэй аж ахуй үйл ажиллагаа явуулж байсан юм билээ. Ингэхдээ ялган цэвэрлээд хатаадаг тоног төхөөрөмж байсан. Уг төхөөрөмж тоногдоод ашиглагдахгүй болсныг сэргээгээд ашиглаж байна.
-Ургацаа хаана нийлүүлэх вэ?
-Улаанбаатар болон Дорнод аймаг руу нийлүүлэхээр зорьж байна.
-Хэдий хэмжээний ургац хураана гэсэн төлөвлөгөөтэй байгаа вэ?
-Хэнтий аймгийн ургацын комисс удахгүй ургацын хэмжээг тогтооно гэсэн. Бидний тооцоолж байгаагаар нэг га газраас 20 орчим центр ургац хураана гэж тооцсон.
-Хэнтий аймаг цаашид газар тариалангийн бүс нутаг болох боломж байна гэж ойлголоо. Та бүхэнд судалсан зүйл бий юу?
-Хэнтий аймгийн Дадал сумын хоёр багийг тариалалтын бүс нутгаар тодорхойлсон. Дадал сум өмнө нь 7000 гаруй га эргэлтийн талбайтай байсан юм байна лээ. Үүний 2000-3000 га орчим нь тусгай хамгаалалтын бүсэд хамраагдсан учраас тариалалт хийх боломжгүйд хүрсэн. Уг нь хуулийн хүрээнд ашиглаж болох бол бидэнд техникийн хүчин чадал нь бий.
-Аймгийн гурилын нөөцийг бүрэн хангах, гурилын үйлдвэр бий болгох боломж бололцоо хэр байна вэ. Зах зээлийн судалгаа хийж үзэв үү?
-Дадал сум Улаанбаатар болон Дорнод аймгаас гурилаа зөөдөг. Энэ хэрэгцээн дээр үндэслэн цаашид гурилын үйлдвэртэй болох зорилт тавьсан. Тодорхой хугацааны дараа гурилын үйлдвэртэй Хэнтий аймгийнхаа гурилын хэрэгцээг хангадаг болох болов уу гэж таамаглаж байгаа. Тухайлбал, Дорнод аймагт “Дорнод” гурилын үйлдвэр байдаг. Уг үйлдвэр нь аймгийнхаа гурилын тодорхой хувийн хэрэгцээг хангадаг юм байна лээ.
-Аймгийн хэмжээнд газар тариалан эрхэлж байгаа хэчнээн үйлдвэр байна вэ?
-Хурхын сангийн аж ахуй гэж том газар бий. Хэчнээн га талбайд тариалдагийг нь сайн мэдэхгүй байна.
Б.Лхам
