Сангийн яамнаас УИХ-д өргөн мэдүүлсэн 2020 оны Төсвийн тодотголыг чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэж байна. Гишүүдийн зүгээс цар тахлын хүрээнд авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээ болон цаашид агшсан эдийн засгаа хэрхэн сэргээх тухай байр сууриа илэрхийлж эхэлсэн нь энэ өдрүүдийн гол сэдэв болж байх шиг. Гол сэдэв гэж тодотгосон нь энэ удаагийн парламентад шинээр 32 гишүүн сонгогдон ажиллахаар болсонтой холбоотой.

Өөрөөр хэлбэл, тэдгээр шинэ гишүүний юу ярих, ямар байр суурь дэвшүүлэх нь сонгогчдод сонирхолтой байгаа хэрэг.  

Жишээ нь, ээлжит бус чуулганаар хэлэлцэж эхэлсэн Төсвийн тодотголтой холбогдуулж, УИХ-ын Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын байнгын хороо өчигдөр хуралдав. Энэ үеэр УИХ-ын гишүүн П.Анужин “Төрийн сангаар суралцсан суралцагчдын авлага хэд байна вэ. Энэ мөнгийг төвлөрүүлэх чиглэлээр ямар нэг арга хэмжээ авах, төлөхгүй байгаа хүмүүст хариуцлагын асуудал ярьж болох уу?” гэсэн асуултыг Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Цэдэвсүрэнд дайсан юм.

Хариуд нь “Нийт 11 тэрбум төгрөгийн дотоодын оюутнуудын зээл чөлөөлөлт байгаа” гэдгийг сайд Л.Цэдэвсүрэн тодотгосон.

Угтаа бол гишүүн П.Анужин ерөнхий том зургаар нь буюу Төрийн сангийн шугамаар гадаад, дотоодод суралцсан ч өнөөг хүртэл зээлээ төлөөгүй яваа хүмүүсийн тухай тодруулж, ямар арга хэмжээ авч, хариуцлага тооцохыг салбарын сайдаас нь асуусан нь энэ.

Гэвч сайд Л.Цэдэвсүрэнгийн зүгээс зөвхөн дотоодын оюутнуудтай холбоотой 11 тэрбум төгрөгийн зээл чөлөөлөлт буйг онцолсон хэрэг.

Уг нь Төрийн буюу Боловсролын зээлийн сангаас зээл авч гадаад, дотоодод суралцагчдын зээлийн үлдэгдэл 2017 оны жилийн эцсийн байдлаар 150.2 тэрбум төгрөг болж, 179 оюутан ор сураггүй алга болсон гэх мэдээлэл өнгөрсөн онд гарч байв. Улмаар тэдгээр оюутны нэр, авсан зээлийн хэмжээг ил болгоход УИХ-ын гишүүнээр ажиллаж байсан зарим хүн, төрийн өндөр албан тушаалтны хүүхдүүд холбогдож байсан юм.

Тэгэхэд “Гадаадын магистр, докторт 1997 оноос эхлээд нийт 1,893 хүн 52.5 сая ам.долларын өртгөөр суралцсан. Эргэн төлөх журмын дагуу зээлээ төлж, бас тогтоолоор чөлөөлөгдөж болно. Сургуульдаа яваагүй, суралцах явцдаа сургуулиа хаясан зэрэг тохиолдол гардаг боловч гэрээгээ зөрчсөн л бол зээлээ эргэж төлөх ёстой.

Төгссөнөөс хойш гурван жилийн дотор зээлийг төлж барагдуулах, гэрээнд заасан байгууллагад таваас доошгүй жил ажиллаад чөлөөлөх асуудлаа гаргаад чөлөөлөгдөж болно. Нийт чөлөөлөгдсөн 670 хүн байгаа бол гэрээний үүргээ биелүүлээгүй 179 хүн байна” гэдгийг холбогдох албанаас өгч байлаа.

Энэ үед одоогийн сайд Л.Цэдэвсүрэн яамныхаа Хуулийн хэлтсийн даргаар ажиллаж байсан хүний хувьд тоо баримттай, тодорхой хариулт өгөх байсан ч ийнхүү П.Анужин гишүүний асуултад бөөрөнхийлсөн хариулт өгчээ.

Угтаа бол өөрийг нь яамны Хуульийн хэлстийн даргаар ажиллаж байх үеэс хөндөгдөж эхэлсэн Боловсролын сангийн зээлийг эргэн төлүүлж, төсөвт төврүүлэх асуудал ажил хэрэг болж байгаа эсэх нь иргэд, олон нийтэд бодит баримт болох байв. Эсвэл төсвийн мөнгө уйлдаггүй гэдэг үгийг сайд Л.Цэдэвсүрэн дахин бататгав уу, хэлж мэдэхгүй юм?!

Г.Эрхэс