Төсвийн тодотгол болон бусад асуудлаар Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатараас тодрууллаа.

-Төсвийн тодотголыг УИХ-аар хэлэлцэж байна. Энэ хүрээнд боловсролын сангийн зээлийг бууруулсан юм уу?

-Анх баталсан дүнгээс нь буулгасан. Учир нь өнгөрсөн хичээлийн улиралд оюутнууд хичээллэсэнгүй. Тиймээс сангийн зээлийг тодорхой хэмжээгээр буулгасангүй.

-Говь-Алтай, Баянхонгор, Увс зэрэг аймгуудад бассейн барихаар тусгасан байна. Бассейн барих аймгийг хэрхэн сонгосон бэ?

-Яагаад бассейн барьж болохгүй гэж. Аймгын төвүүдэд л бассейн барина. Асуудлаа эрэмбэлээд шаардлагатай объектоо барих ёстой. Түүнээс биш эмнэлэг барихын тулд зарим аймаг, сумдад шаардлагатай байгаа цэцэрлэгийн асуудлыг үгүйсгэдэг байж болохгүй. Тухайн газар нутгийнхаа онцлогоос хамааран нэг газар нь эмнэлэг, нөгөөд нь сургууль, бассейн нь чухал гэж үзэж болно.

-Төсөв алдагдалтай байгаа энэ үед танах шаардлагатай зарим зардлуудаа танасангүй гэсэн шүүмжлэл их байна. Тухайлбал, Үндэсний төв номын сан, музей зэргийг нураах зардал тусгагдчихсан. Эдгээрийг түр хугацаагаар царцаах тухай санал гарч байсан?

-Төсөв ерөнхийлөн захирагчдаас 118 тэрбум төгрөг хассан. Тухайлбал, сургалт хийх, засвар хийх зэргийг хассан. Соёлын салбарт хийгдэх арга хэмжээнүүдийг авч хэрэгжүүлэх учиртай.

-Төсвийн зардлыг 900 гаруй тэрбум төгрөгөөр нэмэгдүүлж оруулж ирсэн байна. Төсвийн зардлыг танах ёстой байтал яагаад нэмж оруулсан юм бэ?

-Хүүхдийн мөнгө анх 20 мянган төгрөг байсан. Тэгвэл тав дахин нэмэгдүүлээд 100 мянган төгрөг болгосон. Өнөөгийн нөхцөл байдалд хүүхдийн мөнгийг нэмэгдүүлэх нь зөв шийдэл гэдэг нь олон зүйлээс харагддаг. 20 мянган төгрөгөөр тооцсон байсан зардал нэмэгдээд 800 гаруй тэрбум төгрөг нэмэгдэж гарч байгаа юм. дээр нь нийгмийн халамжийн сангаас тэтгэвэр авдаг 67 орчим мянган иргэн байдаг. Эдгээр хүмүүст олгодог мөнгийг сарын 100 мянган төгрөгөөр нэмэгдүүлсэн. Мөн эрүүл мэндийн салбарт 110 орчим тэрбум төгрөг нэмж өгсөн. Цар тахлын үед эрүүл мэндийн салбартаа анхаарахгүй бол болохгүй шүү дээ. Энэ мэтчилэн төсвийн зардал нэмэгдсэн.

-Төсвийн алдагдлаа бууруулахын тулд юунд анхаарах шаардлагатай вэ?

-Бид зардлыг бууруулах гэж маш их үзсэн. Олон ч хүнтэй муудалцдаг. Зардал хасахад алгаа ташаад дэмждэг хүн байхгүй. Маш их эсэргүүцэлтэй тулгардаг. Олон хүнтэй муудалцаж хасахаас өөр аргагүй.

Одоо орлого тал дээрээ илүү анхаарах ёстой. Өдөрт 2000 орчим нүүрсний машин гарна гэж тооцоолж байсан. Сүүлийн гурван өдөр 1800 орчим нүүрсний машин гарч байна. Томоохон хүдэр төмөр замаар гардаг учраас асуудал үүсдэггүй. Оюутолгойн зэсийн экспорт хязгаарлалтгүй байгаа. Цаашид экспортоо нэмэгдүүлэх чиглэлээрх арга хэмжээг сайн хэрэгжүүлэх шаардлагатай.

-Төсөв 1.2 их наяд төгрөгийн алдагдалтай гарсан. Үүнийг нөхөхийн тулд Засгийн газар үнэт цаас гаргана гэсэн мэдээлэл байна?

-Нийт 3.8 их наяд төгрөгийн алдагдалтай. Үүнээс 1.5 орчим их наяд төгрөг нь эх үүсвэртэй. Тухайлбал, Дархан-Улаанбаатарын зам, Төв цэвэрлэх байгууламж зэрэг зээлээр хэрэгжиж байгаа төслүүд эх үүсвэртэйгээ. Гэхдээ төсөв дээр зардлыг нь зайлшгүй суулгах ёстой. Эх үүсвэртэй гэсэн орлого дээр тавьдаггүй юм. Ингээд эх үүсвэртэйг нь хасаад үзэхээр 1.2 их наяд төгрөгийн алдагдал үлдэнэ. Үүнийг нөхөхийн тулд 1.2 их наяд төгрөгийн зээл гаргах учиртай. Бонд гаргаад нөхнө гэсэн төлөвлөгөөтэй байна. Гэхдээ одоогийн байдлаар бонд гаргаагүй явж байна. 

Б.Лхам