Эхний ээлжид вакцинжуулах 10 мянган хүний нэр хаяг, байршлыг тогтоохоор ажиллаж байна

ДЭМБ коронавирусний халдвараас сэргийлэх анхны вакциныг бүртгэснээ шинэ оны босгон дээр зарлалаа. ДЭМБ-ын шалгуурыг хангасан “Pfizer” болон “ВioNTech” компанийн “Pfizer/BioNTech” вакцин нь дэлхийн олон орны эмийн зохицуулалтын мэргэжилтнүүдийн хяналтаар аюулгүй байдал, чанар, эрсдэл зэрэг олон шалгуурыг дамжин ийнхүү баталгаажсан юм. ДЭМБ-ын Дархлаажуулалтын стратегийн зөвлөхүүд (SAGE) нэгдүгээр сарын 5 буюу өнөөдөр  хуралдаж, вакциныг дэлхийн хүн амд хэрэглэх талаарх тодорхой бодлого, зөвлөмж боловсруулна гэдгээ зарласан билээ.

“COVAX” хөтөлбөрт хамрагдахаар бүртгүүлсэн орны жагсаалтад Монгол Улс дөрөвдүгээрт бичигджээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн захирамжаар “Covid-19” цар тахлын эсрэг вакцин оруулж ирэх ажлын хэсэг байгуулж, ахлагчаар нь Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар, орлогчоор нь Гадаад хэргийн сайд Н.Энхтайван нар ажиллаж байгаа. Манай улсын хувьд Вакцин дархлаажуулалтын глобал альянс /GAVI/, ДЭМБ, НҮБ-ын Хүүхдийн сан болон бусад олон олон улсын байгууллагын хамтран байгуулсан “COVAX” хөтөлбөрт 2020 оны долоодугаар сарын 16-ны өдөр албан ёсоор нэгдэн орох хүсэлтээ хүргүүлж, тэд хүлээн авсан билээ. Энэхүү хөтөлбөрийн хүрээнд нийт хүн амын 20 хүртэлх хувийг вакцинжуулалтад үнэ төлбөргүй хамруулах, нэмэлтээр хүн амын 40 хувийг хамрах тооны вакциныг уг хөтөлбөрийн хүрээнд Дэлхийн банкны санхүүжилтээр худалдан авахаар Сангийн яам ажилласан байдаг. Вакцин худалдан авалтыг “COVAX” хөтөлбөрийн хүрээнд хийснээр ДЭМБ-ын чанар, аюулгүй байдлын гэрчилгээтэй вакцин авахаас гадна үнэ өртөг нь хөтөлбөрийн хүрээнд хөнгөлөлттэй үнээр байх юм. Үнийн хувьд “Pfizer” компанийн вакцины нэг тун нь 19.50 ам.доллар, “Moderna” компанийн вакцин 32-37 ам доллараар зарах урьдчилсан дүн гарчээ. “COVAX” хөтөлбөрт хамрагдахаар бүртгүүлсэн орны жагсаалтад Монгол Улс дөрөвдүгээрт бичигдсэн учраас монголчуудын хувьд эхний ээлжид вакцин авах боломжийг улам нэмэгдүүллээ гэсэн үг юм.

Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар: Хүн амынхаа 60 хувийг вакцинжуулахаар төлөвлөсөн, харин хүүхдүүдэд хийхгүй 

Манай улсын хувьд вакцин худалдан авахад зориулж, Дэлхийн банкнаас 50,7 сая ам.долларын зээл авах талаар ярьсан. Харин УИХ-ын гишүүд үүнийг хүлээж суухын хооронд ЭМДС-гийн мөнгийг зарцуулбал яасан юм бэ. Тус санд 500 тэрбум төгрөг байгаа шүү дээ хэмээн шүүүмжилж байв. Харин энэ талаар Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар, "Дэлхийн банкнаас вакцины санхүүжилт хүссэн нь мөнгөндөө гол асуудал биш. Дэлхийн ядуу буурай орнуудад вакцин түрүүлж авах боломжийг хангах цорын ганц хөтөлбөр бол “COVAX” юм. Үүнийг хэд хэдэн байгууллага санаачлан байгуулсны нэг нь Дэлхийн банк. Төлбөрөө хэн түрүүлж төлсөн нь вакцинаа түрүүлж авна. Тиймээс Дэлхийн банкинд хандаж вакцин авах арга замыг дөтлөх зорилгоор хүсэлт тавьсан. Вакциныг нийт хүн амынхаа 60 хувьд хангах төлөвлөгөө гаргасан. Эхний ээлжийн 20 хувьд эрүүл мэндийн салбар, онцгой, цагдаа зэрэг цар тахалтай нүүр тулан ажиллаж байгаа хүмүүсийг хамруулна. Дараагийн ээлжийг тухайн үед шат дараатайгаар шийдээд явна. Вакцин шинээр гарч олон үе шатыг алгасч байгаа тул бид хүүхдүүдийг хамруулахгүй гэсэн бодлого барина. Мөнгөндөө асуудал биш, богино хугацаанд вакцинд хамрагдах нь чухал" гэсэн тайлбарыг өгсөн юм.  

Монгол Улсын Шадар сайд Я.Содбаатар: Эхний ээлжид вакцинжуулах 10 мянган хүний нэр хаяг, байршлыг тогтоохоор ажиллаж байна

Вакцинжуулалттай холбоотойгоор ямар арга хэмжээ авч байгаа, хэчнээн иргэнийг хамруулах, судалгаа тооцоог хийж буй талаар Монгол Улсын Шадар сайд Я.Содбаатартай ярилцлаа.

-Монгол Улс 2021 оны нэгдүгээр улиралд багтаан вакцинаа хүлээн авч, иргэдээ вакцинжуулж эхэлнэ гэсэн. Бэлтгэл ажлаа хэр хангаж байна. Ямар хүндрэл гарч байгаа вэ?

-Хэлэлцээр хийж байгаа байгууллагуудаас өгсөн мэдээллээр, манай улс 2021 оны нэгдүгээр улиралд багтаан вакцинаа хүлээн авна. Монгол Улсад гурван чиглэлээр вакцин оруулж ирэхээр асуудлыг судалж байна. Монгол Улс дархлаажуулалтын хуультай. Дархлаажуулалтын хуулиар сайн дурын үндсэн дээр вакцинжуулалт хийдэг. Монгол Улсын вакцинжуулалтын горим, дэглэм, дэд бүтэц харьцангуй сайн улсын тоонд ордог. Ялангуяа манай улс дэлхийн хэмжээнд гараад байгаа долоон вакцины хүйтэн хэлхээ буюу 0-8 градуст хадгалдаг гурван вакциныг шууд хүлээн авах боломжтой. Баруунд хамгийн их хэрэглэж байгаа "Pfizer" болон "Moderna"-гийн вакцинууд хасах 20-70 хэмд хадгалах горимтой. Харин манай улс хасах 70 градуст вакцин авах хөргүүрийн нөхцөл боломж байна. Бидэнд ийм нөөц байгаа. Үндсэндээ бид гадаадаас ямар нэгэн хэлбэрээр вакцин авсан тохиолдолд дотоодын бэлтгэлээ хангах хэд хэдэн ажлыг шат дараатай хийгээд явж байна.

-Эхний ээлжийн вакцинжуулалтад ямар хүмүүсийг хамруулах вэ. Тэдний нэр, хаяг, байршлыг тодорхойлох ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж эхэлсэн гэлээ. Дараагийн ээлжид ямар хүмүүсийг хамруулахаар төлөвлөөд байгаа вэ? 

-Вакцинжуулалтын төлөвлөгөө ёсоор голомтод ажиллаж байгаа алба хаагчдыг эн тэргүүнд дархлаажуулна. Дараа нь ахмад настан, суурь өвчтэй гэх  хуваариуд гарсан байгаа. Эхний ээлжид вакцинжуулах 10 мянган хүний нэр, хаяг, байршил цаашид вакцинжуулах 300 мянган хүний салбар, байршлыг тодорхой гаргах чиглэлд ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж байна.  Мөн бид вакцины бүтцэд үнэлгээ өгч байгаа. Манай улсад байдаг вакцин хадгалах хөргөгчийн хэд нь ажилладаг, хэдийг нь шинэчлэх шаардлагатай, ХӨСҮТ болон Биокомбинатын вакцины том агуулахуудад хэчнээн тунг хадгалах боломжтой зэрэг бүх тооцоо судалгааг ажлын хэсгүүд гаргаад, дүгнэлт хийгээд ажиллаж байна. 

-Вакцин хийлгэсэн иргэдийг хилээр нэвтрүүлэх шийдвэрийг олон улс гаргахаар болсон гэсэн. Манай улс ч үүнд нэгдэх үү?

-Вакцинжуулалтыг дагаад томоохон бүртгэл явах ёстой. Дэлхий нийт вакцинжуулалтын дараа вакцин хийлгэсэн эсэхээс шалтгаалж улсынхаа хилийг давуулах зэргээр улс хоорондын хөдөлгөөн вакцинтай холбогдож явахаар байна. Тиймээс манай улсад ч вакцин хийлгэсэн иргэдийн иргэний бүртгэлийг гадаад паспорттай нь уях асуудал гарна. 2021 оны хоёрдугаар хагас жилд  олон орон вакцин хийлгэсэн иргэнийг хилээрээ давуулна гэдэг шийдвэр гаргахаар байгаа. Тийм учраас бид иргэдийнхээ хөдөлгөөнийг тооцож, цахим бүртгэлийг нарийн хийх ёстой. Вакциныг хоёр тунгаар хийж байгаа. Тиймээс нэгдүгээр тунг тариулсан хүн хоёрдугаар тунд орох хугацааг тааруулах гээд бүртгэлтэй холбоотой томоохон ажлууд явна.

- “Монос” групп Astra Zeneca  компанийн Монгол дахь албан ёсны төлөөлөгч учраас Монгол Улсын нэрийн өмнөөс захиалга өгөх ёстой боллоо хэмээн гишүүн асан Л.Эрдэнэчимэг жиргэж байсан. Ер нь хувийн хэвшлийнхны оролцоо, дэмжлэг байгаа юу?   

-Хувийн хэвшлийнхэн Монгол Улсын тодорхой стандарт, шаардлагыг хангасан, ДЭМБ болон хатуу зохицуулалттай орнуудад хүлээн зөвшөөрсөн. Монгол Улс үндэсний бүртгэлд бүртгэсний дараа вакциныг өөрийн шугамаар оруулж ирэх эрх нь нээгдэнэ. Хувийн хэвшлийн компаниудыг ч үүнд хамтран ажиллана гэж найдаж байна.

УОК-ын дэргэд Эрдэмтдийн зөвлөл ажиллаж байна

УОК-ын дэргэд эрдэмтдийн зөвлөлийг коронавирусний вакцины худалдан авалттай холбоотойгоор 2020 оны арваннэгдүгээр сарын 23-нд байгуулсан байна. Үүнд, Монгол Улсын Шадар сайдын ахлах зөвлөх, ажлын албаны дарга, доктор, дэд профессор С.Янжинсүрэн, АШУҮИС-ийн Био анагаахын сургуулийн захирал Г.Дарамбазар, мөн тус сургуулийн Бичил амь судлал, халдварын сэргийлэлт, хяналтын тэнхмийн эрхлэгч Ч.Баттогтох нарын арав орчим эрдэмтэн,судлаач багтжээ.   

У.Тэргэл