Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд Д.Сарангэрэлийг зорилтот бүлгийн иргэдийг “Ул иргэд” гэж нэрлэсэн нь Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан тэгш эрхийг зөрчиж, ард иргэдээ ялгаварлан гадуурахсан ёс зүйгүй үйлдэл хэмээн Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ захирамж гаргаж огцруулсан. Энэ өдрөөс хойш буюу сүүлийн тав хоногийн хугацаанд төрийн ордонд Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын суудалд санаарахсан улстөрчдийн гүйдэл эрчимжиж, сайн хүний тухай сошиал пиар эрчимжив.

Нэгэнт идэвхийг авсан далд пиарын нэг гол дүр нь УИХ-ын гишүүн Ч.Ундрам гишүүн бөгөөд МАН-ын Удирдах зөвлөл рүү Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхээр лобби хийлгэх өндөр магадлалтай аж.

Учир нь, Ч.Ундрамын аав Ч.Чинбат нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхтэй эдийн засгийн түншлэл ойр нэгэн бөгөөд “Тэрбум мод” уриалгыг хамгийн түрүүнд дэмжиж, хувийн хөрөнгөөрөө гурван сая мод тарихаа амласан байдаг.

Мөн удаа дараагийн сонгуульд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлж, эдийн засгийн нөмөр нөөлөг болж байсныхаа хүчинд Ардчилсан намын гишүүн охиноо ядах зүйлгүй МАН-ын гишүүн болгож, улс төрийн замнал урт, нөмөр нөөлөг ихтэй олон арван эмэгтэйчүүдийн урдуур гишгэлэн УИХ-ын гишүүн ч болгож чадсан.

Иймд хэрэв энэ удаагийн Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын албан тушаалд МАН-ын Удирдах зөвлөл албан бус атлаа өнөөдрийг хүртэл хүчийг хуримтлуулж чадсан Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн квотыг хадгалж үлдэнэ гэвэл Ч.Ундрам гишүүний хүсэлд биелэхгүй, бүтэхгүй, болохгүй зүйл үгүй юм. Нэг ёсны Ч.Ундрам сайд болохыг хүсвэл болно оо л гэсэн үг. Гэхдээ энд ёс зүйн хувьд нэг зүйлийг сануулан бичихгүй байх аргагүй.

Тэр бол Монгол Улсын Засгийн газар буюу гүйцэтгэх засаглалд хоёр дахь “гүнж” хэрэгтэй юу гэдэг асуулт. Соёлын сайд Ч.Номин улс төрийн ямар нэгэн туршлагагүй, МАН-ын гишүүн болж шат шатаар өгсөж ажилласан, төрийн ажил алба хашиж дэвшсэн түүх үгүй. Үндсэндээ Ч.Номинг Соёлын сайдаар томилохтой зэрэгцэн монгол төрийн мерит зарчим бүрэн утгаараа алдагдсан. Түүний томилгоо олон мянган залуусын дэвшин ажиллах урам зоригийг хугалсан. Товчхондоо “Гацуурт” компанийн эзэн, Хөдөлмөрийн баатар Л.Чинбатын өв залгамжлагчийн сайд болох хүсэлд төр бүхлээрээ бууж өгсөн. Тэд хүссэн, сайд болгосон. Үндсэндээ бараг л гүйцээ. Маш хялбархан.

Энэ удаад УИХ-ын гишүүн Ч.Ундрамыг Ерөнхийлөгчийн квотоор буюу УИХ-ын гишүүн Д.Сарангэрэлийн оронд сайдаар өөрийнх нь хүсэлтээр сайдаар томилох үйл явц ч ийм хялбархан. Учир нь, тэд бол Монгол Улсын дархан цаазат, түүх соёлын өв болох Ноён уулыг ухах ажлын гардан эхлүүлж, уул уурхайн бизнесээс хуримтлал үүсгэж, түүнийгээ газар тариалангийн салбараар угааж, бизнесийн чиглэл нэг бүрт гэрээ босгосон хөрөнгөтнүүдийн өв залгамжлагчид. Одоо харин нэг нь гэртээ сайдтай, нөгөөх нь гэртээ УИХ-ын гишүүнтэй гэдэг бяцхан ялгаа бий. Уг нь олон гэр бүлийн хувьд энэ бол ханаж болох, тэвчиж болох ялгарал.

Харамсалтай нь, тэд хүсэхгүй байна. Тийм учраас өдгөө УИХ-ын гишүүн Ч.Ундрам энэ удаад төрийн сайд болж, 2024 онд Соёлын сайд Ч.Номин УИХ-ын гишүүн болно. Ингэснээр Монголын төр, гүйцэтгэх засаглал хоёр “гүнж”-тэй болно.

Тэр үед бид харин чадал хүрвэл үсрээд шүүмжилнэ. Эс бөгөөс зүгээр л чимээгүй харж сууна. Гол нь, энэ бүхний ар дахь эрх ашгийн зөрчил, хөрөнгийн зузаатгал, төрийн албаны мерит зарчмыг жинхэнэ утгаар нь ул болгох тэр увайгүйтлийг хянаж чадахгүйд хүрнэ. Иймд Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэд сануулая. Юу вэ гэж үү... Их амархан. Танхимдаа хоёр “гүнж”-тэй болчихоод ашиг сонирхлыг нь хэрхэн тэнцүүлэхэв ээ гэж. Зовлон байгаадаа л гэмээр...

О.Балдан-Очир