Арабын Бүгд Найрамдах Египет Улсын Шарм Эль-Шэйх хотоос манай тусгай сурвалжлагч С.Ононтуул мэдээлж байна.

Жил бүр дэлхийн удирдагчдын дээд төвшинд болдог Уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлаарх дэлхийн удирдагчдын уулзалт буюу COP27 Арабын Бүгд Найрамдах Египет улсын Шарм Эль-Шэйх хотноо өчигдөр эхэлсэн. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн оролцож байгаа энэ хуралд дэлхийн 110 гаруй улсын төр засгийн тэргүүнүүд хүрэлцэн ирээд буй. Дэлхийн найман тэрбум хүн нэг нарны дор амьдарч, газар зүйн байршлаас үл хамаарч уур амьсгалын өөрчлөлт улс үндэстэн бүрд нөлөөлж байдгийг сануулдаг COP-ын хурал шийдсэн асуудлыг биш шийдэх ёстой зүйлүүдийн гарц гаргалгааг ярьдгаараа онцлог.

Энэ жилийн COP-ын хувьд уур амьсгалын өөрчлөлтөд хамгийн их өртөж байгаа АФрик тивд дэлхийн удирдагч нар чуулж байна. Угийн усны хомсдол өндөртэй тус тив уур амьсгалын өөрчлөлтөөс болж усны гачаалд орох аюул ойрхон байгаа тул энэ удаагийн COP27 хурлыг даргалагч Египет улс усны чиглэлд “Action on Water Adaptation and Resilience” санаачилга гаргасан. 

Энэ удаагийн дэлхийн удирдагчдын дээд хэмжээний уулзалт шийдвэр хурдан гаргаж, шийдэл түргэн хэрэгжүүлэхгүй бол “Дэлхий хүлээхгүй шүү” гэсэн сануулга дор болж байна. Учир нь, Шотландын Глазгоу хотод өнгөрсөн жил болсон COP26-гаас хойш өнөөдөр болж байгаа COP27  хүртэл уур амьсгалын өөрчлөлтийг харуулсан олон харамсалтай үйл явдлууд дэлхий нийтэд тохиолоо. Энэ ганцхан жилийн мөчлөгийн хугацаанд Пакистан улсын газар нутгийн гуравны хоёр нь үерт автаж, олон арван хүний амь эрстлээ, Европын улс орнуудад сүүлийн 500 жилд тохиогоогүй халуун зун болсныг зарлалаа, хүчтэй хар салхи АНУ-ын зарим мужийг дайрлаа. Харангадаж үхсэн амьтан халуун орнуудын хаа сайгүй таарах болов. Ингээд бодохоор уур амьсгалын өөрчлөлт, байгалийн гамшиг улс орнуудын эдийн засгийн хэр том, жижиг байхаас үл шалтгаалан дэлхийн улс орнуудыг нөмөрч байна.

Уур амьсгалын өөрчлөлтөөс яаж хамгаалж болох вэ, яаж аль болох хохирол багатайгаар өртөх вэ гэдэг нь л харин улс орны хэтэвчний зузаан нимгэнээс хамаарах болсон ийм дэлхийд бид амьдарч байна. Үйлдвэрлэгчид буюу эдийн засгийн чадавхи өндөртэй улс орнууд уур амьсгалын өөрчлөлтөд магадгүй хамгийн их нөлөөлж, үр дагавар нь буурай орнуудад илүү хүндээр тусч байна гэж хэлэхэд нэг их буруудахгүй.

Иймээс л дэлхийн дэлхийн удирдагчид санал нэгтэйгээр уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөллийг бууруулахад зориулан 100 тэрбум доллар босгохоор санал нэгдээд буй. Глазгоугийн хурлаар хөгжингүй орнууд 2025 он гэхэд дасан зохицох дэмжлэгт 40 тэрбум доллар өгөхөө амласан бол энэ жилийн COP27 хурлаар энэ амлалтыг их гүрнүүдэд сануулж байна.

Энэ 40 тэрбум доллар гэдэг нь дасан зохицоход жил бүр шаардлагатай 300 тэрбум долларын ердөө багахан хэсэг. Аж үйлдвэржсэн орнууд дэлхийн дулааралд бусдаас илүү “хувь нэмэр” оруулж байгаагийн хувьд үүний дийлэнхийг бүрдүүлэх нь зүйн хэрэг гэж дэлхийн удирдагчид үзэж байгаа нь ч мөн зүйн хэрэг биз ээ. 

Дэлхийн удирдагч нарын дээд төвшний уулзалтын нэгдсэн хуралдаан яг одоо үргэлжилж байгаа бөгөөд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх хэдхэн мөчийн дараа “Нефертити” танхимд үг хэлэх гэж байна.