Монгол Улсын Засгийн газраас ирэх онд "Шүд" төслийг эхлүүлэх гэж буй. Үүнтэй холбогдуулан 24tsag.mn мэдээллийн сайт болон Ашид дент шүдний эмнэлгийн зүгээс "Эмч зөвлөж байна" булангаараа дамжуулан шүд арчилгаатай холбоотой зөвлөгөө мэдээллийг хүргэх юм. Энэ дугаартаа "Жирэмсэн үеийн шүд арчилгаа"-ны тухай Ашид дент шүдний эмнэлгийн нүүр амны их эмч Б.Даваанямтай ярилцлаа. 

-Жирэмсэн үедээ шүдээ эмчлүүлж болох уу? 

Энэ асуулт маш их ирдэг. Мэдээж, төлөвлөөд жирэмсэлсэн бол шүд, амны хөндийн эрүүл ахуйгаа хангачихсан байдаг. Харин төлөвлөж амжаагүй хүмүүс "Одоо би жирэмсэн. Шөнө болохоор шүд өвдөөд байна. Өвчин намдаах эм ууж байгаа. Ураг маань дөрвөн сар, зургаан сар хүрэхээр очъё" гэдэг. Ер нь шүдний өвчин мэдрэлийн гаралтай бол шөнөөр өвдөх нь элбэг байдаг. Өвчин намдаах эмэнд дарагдахгүй байх тохиолдол их.

Тиймээс өвчин намдаах эм ууж байхаар шүдний эмчид хандсан нь зүйтэй.

Гэхдээ эмчдээ жирэмсэн гэдгээ заавал хэлэх хэрэгтэй шүү. Ингэж байж жирэмсэн хүнд хэрэглэж болох эм тариа, эмчилгээгээ сонгоно. Үйлчлүүлэгчийн картан дээр архаг, суурь өвчин байгаа эсэхийг үнэн зөвөөр бичих ёстой гэсэн үг. Зарим хүмүүс маш их айдастай ирдэг ч тухайн хүний сэтгэл зүйг залах чадварыг эмч нар эзэмшсэн байдаг. 

Түүнчлэн гормоны өөрчлөлтөөс болоод жирэмсэн үед буйл үрэвсдэг. Энэ үед буйлны үрэвслийг үүсгэж байгаа шалтгааныг арилгуулах шаардлагатай. Чулуу түүлгэх, өнгөлгөө хийлгэхэд ямар нэгэн асуудал үүсэхгүй. Буйлны үрэвслийг архагшуулахгүйгээр амны хөндийн арчилгаагаа сайжруулах хэрэгтэй. 

-Энэ үеийн буйлны үрэвсэл даамжирвал юу болох вэ? 

-Жирэмсэн үеийн буйлны үрэвсэл нь шүдний тулгуур эдийн өвчлөлд хүргэдэг. Тулгуур эдийн өвчин нь бага жинтэй хүүхэд төрөх, дутуу төрөх гэх мэт эрсдэлд хүрэхэд нөлөөлөх хүчин зүйлийн нэг болдог. Хүндэрвэл шүү дээ. Тиймээс жирэмсэн гэж айхгүйгээр цаг алдалгүй эмчлүүлвэл ямар нэгэн асуудал үүсэхгүй. 

-Мөн жирэмсний хордлогоос болоод бөөлжих, огиулах шинж тэмдэг илэрдэг. Ийм үед шүд угаахад хүндрэлтэй болдог. Мөн ходоодноос гарч буй хүчиллэг зүйлс нь шүдний пааланд сөргөөр нөлөөлдөг. Хэрвээ бөөлжсөн бол бүлээн усаар амаа зайлж байгаарай. Мөн шүдээ угааж чадахгүй байгаа бол оо болон сойзоо солих зэрэг ямар нэгэн байдлаар амны хөндийн арчилгаагаа алдагдуулахгүй байх нь чухал. 

Жирэмсэн үед хоолны дуршил, хооллох давтамж нэмэгддэг. Яг үүнтэй ижил шүдээ угаах давтамжаа ч нэмэх хэрэгтэй. Хоололт эрүүл бол эрүүл хүүхэд, эрүүл ээж байх учраас үүнд анхаарах нь зөв. 

-Жирэмсэн үед шүдэндээ ямар төрлийн эмчилгээ хийлгэхээс зайлсхийх хэрэгтэй вэ? 

-Цайруулах эмчилгээнээс татгалзах хэрэгтэй. Мөн имплант, бүрээс зэрэг урт хугацаа зарцуулах, дараа нь өвдөлт үүсэж болзошгүй эмчилгээнүүдээс зайлсхийгээрэй. Таны хэвлийд хүүхэд бүрэлдэж байх үед  аль хэдийн сүүн шүд болон бусад шүдний эх үүсвэрүүд нь тавигдчихсан байдаг. Тиймээс хэвлий дэх хүүхдийн амны хөндийн эрүүл ахуй, бие физиологийн эрүүл мэнд таны хэрэглэж буй эм тариа, биеийн дархлаанаас шалтгаална гэсэн үг.

Амны хөндий, ерөнхий биеийн эрүүл мэнд сайн байвал жирэмсний үед асуудал бага үүснэ. Нэгэнт л таны шүд цоорсон бол эмчид хандаж, хоорондоо зөвлөлдөөд эрүүлжих арга хэмжээг авч байх нь зөв шүү. Төрснийхөө дараа гээд хойшлуулсаар мэсийн аргаар эмчлэхэд хүргэдэг. Тэгэхээр ямар нэгэн байдлаар цахим хуудсаас арга зам хайхгүйгээр эмчид хандаарай гэж зөвлөе. 

Таны эрүүл мэнд бол тээж яваа үрийн тань эрүүл мэнд. Тийм учраас эрүүл саруул хүүхэд тээхийн тулд та ч бас өөрийн эрүүл мэндэд анхаараарай гэж хүсье. 

М.Дэвээжаргал