24tsag.mn мэдээллийн сайт болон Ашид дент шүдний эмнэлгийн зүгээс "Эмч зөвлөж байна" булангаараа дамжуулан шүд арчилгаатай холбоотой зөвлөгөө мэдээллийг хүргэсээр байна. Бид энэ дугаартаа амны салстын зарим түгээмэл өвчний талаар Ашид дент шүдний эмнэлгийн нүүр амны их эмч Б.Даваанямаас тодрууллаа. 

Амны салстын өвчлөл нь олон төрлийн өвчлөлүүдтэй хавсарч явагддаг, олон янзын үүсгэгчтэй байдаг. Нарийн мэргэжлийн эмч нар цөөн, эмчилгээ болон мэс заслын эмч нар хамтарч эмчилдэг өвчин юм. Нүүр амны их эмч нар бүгдийг нь оношлох боломжгүй ч гэсэн мэс засал, хавдар, салстын эмч рүү гэх мэтээр чиглүүлж өгөх ёстой хүмүүс. 

Амны салстын өвчний шалтгаан:

Вирус, бактер, гэмтэл, мөөгөнцөр, химийн түлэгдэл гэх мэт олон шалтгаантай. Үүсгэгч вирус нь хүртэл дотроо олон төрөл. Дур мэдэн эмчилгээ хийхэд шарх нь эдгэсэн ч үүсгэгч шалтгаан нь арилаагүй байдаг учраас дахин, дахин гарна.

Хамгийн түгээмэл шалтгаан нь хавар болохоор аман дээр хааяа нэг маш их өвчтэй дугуй хэлбэртэй зүйл гардаг шүү дээ. Энэ нь бол вирусын гаралтай өвчин. Хомхой долоох гэх мэт энэ төрлийн өвчлөл гэсэн үг. Хүн вирус авчихсан явж байдаг. Тэгээд дархлаа сулрангуут илэрч байгаа байдал нь энэ. Үүн дээр ямар нэгэн дом хийх ч юм уу, дур мэдэн эмчлэхгүй байх хэрэгтэй. 

Таны дархлаа тухайн вирусний  эсрэг үйлчилж чадах юм бол эдгэрнэ. Буруу эмчилгээ хийх юм бол шарх улам сэдэрч, эдгэрэхгүй удах нөхцөл бүрддэг. Гэхдээ вирусын өвчлөлүүд 7-14 хоногийн дотор аяндаа эдгэрдэг. Гэвч зовуурийг тэсээд байх нь хэцүү учраас эмчид хандах нь зүй. 

Ам гэмтэх:

Энэ бол мөн л вирусний гаралтай өвчлөл. Энэ нь ханиад томууны үеэр улам ихсэж байна. Хүүхэд тань уцаартай, буйл нь улайсан, шүлс ялгарамтгай эвгүй үнэртэй байх юм бол ам гэмтэх магадлалтай байна гэсэн үг. Тиймээс хүүхдийн эмч эсвэл шүдний эмчид хандах хэрэгтэй. Вирусний болон хэсэг газрын эмчилгээ хийхэд өвчлөл эдгэнэ. Харин түлэх, зөгийн балаар арчих гэх мэт аргаас болж тухайн өвчнийг улам хүндрүүлчихээд хүрээд ирдэг. Ингэхээр эдгэрэх явц удааширч, зовуурь ихтэй болно.

Түүнчлэн нэг, хоёрхон настай хүүхдийг мэдээ алдуулалтгүйгээр эмчилнэ гэдэг хэцүү. Шархнаасаа ч илүү өвдөлт мэдэрдэг. Тиймээс салстын мэдээ алдуулалт, түрхлэг зэргийг ашигладаг. 

Үү:

Энэ нь ямар ч зовуурьгүй, нэг гэм нь аман дотор маш олноороо гардаг. Үү мөн л олон төрлийн вирусээр үүсгэгддэг.

Үүг өөрсдөө тасалж хаях зэрэг аргуудыг нэгэндээ зөвлөөд байдаг. Ингэж оролдох нь аюултай. Тиймээс ямар вирусээр үүсгэгдсэн болохыг нь тогтоож, тохирох эмчилгээг хийх хэрэгтэй болно. Нянгийн вирусээр үүсгэгдсэн үү нь хүүхдүүдэд ихэвчлэн тохиолддог. Гурван төрлийн үү бий. Үүг утсаар тасалж ерөөс болохгүй. Олон жил ам дамжин яригдаж, уламжлал шиг болсон зүйлсээс татгалзах хэрэгтэй. 

Мөөгөнцөр: 

Антибиотикийн замбараагүй хэрэглээ, цэвэрлэгээ дутуу байх, хиймэл шүдийг буруу дутуу цэвэрлэж удаан хугацаагаар зүүх зэрэг олон ахуйн шалтгаантайгаар үүсдэг. Мөөгөнцөрийг зөв оношлох нь чухал. Хүмүүс зурвасаар зураг их илгээдэг. Гэтэл зургаар оношлох боломжгүй байдаг. Байнга шаргалдуу өнгөр хэлэн дээр тогтоод байдаг гэдэг хүмүүс даруйхан оношлуулах хэрэгтэй. Гэхдээ цагаан шаргал туяатай өнгөртэй, ам л гашуу оргиж байвал мөөгөнцөр биш шүү. 

Салстын өвчлөлд хэрэглэдэг олон уусмал байдаг. Ихэвчлэн тамединаар зайлах нь түгээмэл. Гэтэл үүсгэгчүүд нь янз бүр байгаа шиг таны хэрэглэх уусмал, эм нь хүртэл ялгаатай. Эмчилгээ хийх эмч нь ч хүртэл өөр байна.

Таны аман дотор асуудал байвал салст дагасан, салстаар хучигдсан эрхтэнүүдэд асуудал байж магадгүй гэж эмчид хандах хэрэгтэй. Энэ асуудалд нухацтай хандах хэрэгтэй шүү. Эхний ээлжинд та хаана хандахаа мэдэхгүй бол шүдний эмчид үзүүлээрэй. Шүдний эмч таныг хаана очих ёстойг заагаад өгнө. 

М.Дэвээ