БНХАУ Өмнөд Хятадын тэнгист шинэ арал барьж эхэлжээ. Дэлхийн
хамгийн завгүй усан замуудын нэг болох Өмнөд Хятадын тэнгист арал барьж
байгааг бичлэг, зургуудаар баталгаажуулсан сурвалжлагаа "BBC" агентлаг
өчигдөр дэлгэлээ. “Хятадын арлын үйлдвэрлэл” нэртэй сурвалжлагын дараа
шинэ арал барьж буй тухай мэдээлэл олон улсын анхаарлыг ихээхэн татаж
байна.
БНХАУ Өмнөд Хятадын тэнгист шинэ арал барьж эхэлжээ. Дэлхийн хамгийн завгүй усан замуудын нэг болох Өмнөд Хятадын тэнгист арал барьж байгааг бичлэг, зургуудаар баталгаажуулсан сурвалжлагаа "BBC" агентлаг өчигдөр дэлгэлээ. “Хятадын арлын үйлдвэрлэл” нэртэй сурвалжлагын дараа шинэ арал барьж буй тухай мэдээлэл олон улсын анхаарлыг ихээхэн татаж байна.
Филиппиний загасчны завиар аялсан сэтгүүлч цоо шинэ арал барьж буйг нүдээр үзэж, камертаа буулгаж, сурвалжлага бэлдсэн анхны барууны сэтгүүлч гэдгээ нийтлэлдээ дурджээ. Тэрээр Жонсоны өмнөд хадан нуруунд БНХАУ-ын өрнүүлж буй үйл явдлыг “Сая сая тонн хад чулуу, элсийг далайн ёроолоос ухан гаргаж хадан нуруу руу асгаснаар шинэ арлыг байгуулж эхэлжээ. Би барилгын багийнхан шинэ эргийн шугамаар далайн хана босгож байгааг харж байна. Тэнд цемент шахдаг машинууд, кранууд, том ган хоолойнууд болон гагнуурын гэрэл байна” хэмээн дүрсэлжээ.
Сэтгүүлч арал баригдаж буй үйл явцыг камертаа ингэж баримтжуулсан байна. Бичлэгийг үзнэ үү.
Хятадын Засгийн газар шинэ арлаа таван өөр хадан нуруун дээр барьж байгаа бөгөөд юу хийх гэж байгаа тухайгаа мэдээлээгүй нь ойлгомжтой. Харин Филиппиний Засгийн газар Жонсоны өмнөд хадан нуруу Өмнөд Хятадын тэнгисийн агаарын цэргийн шинэ бааз болсонд харамсаж байна хэмээн мэдэгдлээ. Хэрвээ шинэ арал байлдагч онгоц бууж, хөөрөх замтай агаарын бааз мөн бол доорх төлөвлөгөөгөөр баригдах юм байна. Хятадын Хөлөг онгоц үйлдвэрлэх улсын корпораци өнгөрсөн жил удахгүй агаарын бааз барина хэмээн дараах зургуудыг сайтдаа байршуулж байжээ.
Хятадын Засгийн газрын далай дунд барих агаарын баазын зураг.
Ажлын тавцан болж хувирах хөлөг онгоцны зураг.
Харин энэ бол BBC-ийн сэтгүүлчийн дарсан зураг юм. Дээрх хөлөг онгоц үнэхээр ажлын тавцан болж хувирчээ. Үүнийг энэхүү цементэн байшингаар таньж болох юм.
Шинэ арал дээр барих объектууд.
Хятадын Засгийн газар шинэ арлынхаа шавыг 2013 онд тавьжээ. Филиппиний усан цэргийн ажиглалтын онгоцноос авсан зураг.
Өмнөд Хятадын тэнгист шинэ арал байгуулж агаарын зурвастай болох нь БНХАУ-д маргаантай арлуудыг бүр мөсөн авахад ихээхэн түлхэц өгөх юм. Өмнөд Хятадын тэнгис дэх Спартли арлуудыг Хятад, Вьетнам, Филиппин, Малайз, Бруней, Тайван улсууд хуваан эзэмшдэг. Харин Парасел арлыг Хятад, Вьетнам, Тайван улсууд өөрийн эзэмшил болгохоор булаацалддаг. 2012 онд БНХАУ “U” хэлбэрийн далайн бүс тогтоож, өөрийн эзэмшил хэмээн зарласан нь маргааныг улам хурцатгасан.Хэрвээ Хятад улс маргаантай арлуудыг өөрийн болгож чадвал хэд хэдэн давуу талыг эдийн засагтаа бий болгож чадна. Нэгдүгээрт, Өмнөд Хятадын тэнгис нь дэлхийн усан замд ач холбогдлоороо гуравдугаарт тооцогддог гол бүс юм. Усан тээврийн гол замуудын уулзварт оршдог бөгөөд Зүүн өмнөд Азийг Энэтхэг, Африк, Австралитай холбох зангилаа болдог аж. Тиймээс дэлхийн нийт худалдааны 25 хувь нь энэ замаар дамжин өнгөрдөг бөгөөд Зүүн азийн 10 гаруй орны хувьд амин чухал ач холбогдолтой газар юм. Хоёрдугаарт, энэ бүс нутаг байгалийн асар их нөөцтэй. АНУ-ын Эрчим хүчний мэдээллийн захиргааны газрын 2013 оны тайланд нийтдээ 28 их наяд баррель нефьт, 7500 км.куб байгалийн хийн нөөцтэй хэмээн тэмдэглэсэн байна. Гуравдугаарт, Өмнөд Хятадын тэнгис нь загас агнуурын томоохон бүс нутаг болдог аж. Иймээс төрийн нууц боловч асар их үнээр босч буй шинэ арлаар маргаантай арлуудыг эзэмших бодлого удахгүй биеллээ олж магадгүй юм.
Филиппиний Гадаад хэргийн сайд Чарьлз Жөүс Хятадын санаархлыг газар нутгаа томсгох хэт их хүсэл бөгөөд арал барих нь хэрээс хэтэрсэн хэрэг хэмээн буруутгасан байна. Тэрээр “Хятад НҮБ-ын Далайн хуулийн конвенцийн журам зарлагдахаас өмнө Өмнөд Хятадын тэнгис дэх статус квог өөрчлөх явцуу оролдлогоо яаран хийж байна” хэмээн мэдэгджээ.
Одоогоор НҮБ болон олон улс энэхүү асуудалд байр сууриа илэрхийлээгүй байна. БНХАУ нь Филиппинээс гадна Тайван, Японтой арлуудын хурцадмал маргаантай байдаг юм. Д.Идэр
www.24tsag.mn
www.24tsag.mn
Сэтгэгдэл (5)