-
2016 оны 1 сарын 13
онгол Улсын Үндсэн хуулийн 24 жилийн ойн тэмдэглэлт энэ өдөр /2016.01.13/ Их эзэн Чингис хааны хөшөөнд хүндэтгэл илэрхийлэх ёслолын арга хэмжээ болж өнгөрлөө.
Энэхүү арга хэмжээнд Монгол Улсын Их Хурлын дарга Зандаахүүгийн Энхболд, Улсын Их Хурлын дэд дарга Р.Гончигдорж, УИХ-ын гишүүд, Ардын Их Хурлын депутатууд, иргэдийн төлөөлөл оролцлоо.
-
2016 оны 1 сарын 13
Өнөөдөр Хуульзүйн байнгын хороогоор таван асуудал хэлэлцэх ёстой байсан ч эхний асуудлыг хэлэлцээд хуралдааныг хойшлууллаа. Энэ удаагийн хуралдаанд Ардын намын бүлгээс нэг ч гишүүн суугаагүй боловч тус байнгын хороог бүрдүүлдэг Ардчилсан намын 9 гишүүн бүгд, дээр нь ”Шударга ёс” эвслээс Ц.Оюунбаатар гишүүн хуралдаандаа ирсэн тул ирц бүрдсэн юм.
Эхлээд Д.Ганбат нарын өргөн барьсан Иргэний хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон Үл хөдлөх хөрөнгийн барьцааны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг хэлэлцэж, УИХ-аар хэлэлцэх нь зүйтэй гэдэг дээр хуралдаанд суусан гишүүд 100 хувь санал нэгдсэн юм. Дараа нь Х.Тэмүүжин гишүүний өргөн барьсан Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүдийг хэлэлцэх байсан ч Ардын намын бүлгийн дэд дарга Н.Номтойбаяр орж ирээд, уг асуудлаар авсан завсарлагын хугацаа хараахан дуусаагүй байгаа гэдгийг мэдэгдсэнээр хуралдаан 14.30 цаг хүртэл хойшлов. Өнгөрсөн долоо хоногт Ардын намын бүлэг дээрх асуудлаар завсарлага авсан бөгөөд завсарлагын хугацаа өнөөдөр /01.13/ 14.30 цагт дуусах аж.
Төрийн ажлыг гацаах зорилгоор авсан завсарлагынхаа хугацааг цаг, минутаар нь нарийвчлан тооцож буй эрхэм гишүүд улс орны өмнө тулгамдаад буй асуудлуудыг шийдвэрлэхдээ энэчлэн цаг хугацаанд хямгатай, тооцоотой ханддаг болчихвол сайн сан.
-
2016 оны 1 сарын 13
хххххххххххххх
-
2016 оны 1 сарын 13
Ирээдүйн тэтгэврийн нөөц сангийн тухай болон холбогдох бусад хуулийн төслүүдийг хэлэлцэхийг дэмжлээ
-
2016 оны 1 сарын 13
Үүнээс үзвэл нэг үйл явдал нийгэмд тов, тодорхой өрнөх нь. Тэр бол МАН болон МАХН одоо үйл ажиллагаагаа явуулж буй байрнаасаа салах нь. Улс төрийн намуудаас МАН, МАХН хоёр өөрийн эзэмшлийн том байранд үйл ажиллагаагаа явуулж түүнийхээ зарим хэсгийг түрээсэлж мөнгө олдог. Бусад намууд нь байргүй. АН хуучин намын байрныхаа газрыг Худалдаа хөгжлийн банкинд маш их хэмжээний мөнгөний барьцаанд тавьсан гэж эх сурвалжууд хэлдэг. Өөр ямар ч нам өөрийн гэсэн өмчилсөн байргүй. Тэгэхээр уг хууль батлагдвал МАН болон МАХН-ын байрыг хураах үйл явц өрнөхөөр харагдаж байгаа юм.
-
2016 оны 1 сарын 13
1.Хууль зүйн байнгын хорооны хуралдаан 09.00 цагаас “А” танхимд:
Хэлэлцэх асуудал:
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай, Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Тэмүүжин 2015.12.18-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, эцсийн хэлэлцүүлэг/;
Цагдаагийн албаны тухай /шинэчилсэн найруулга/ болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд /Засгийн газар 2015.05.11-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг/;
“Авлигатай тэмцэх, хариуцлага, шударга ёсыг бэхжүүлэх үндэсний хөтөлбөрийг батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2015.11.19-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг/;
Иргэний хуульд нэмэлт оруулах тухай болон Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Ганбат нарын 27 гишүүд 2016.01.08-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/;
Бусад.
2.Эдийн засгийн байнгын хорооны хуралдаан 09.00 цагаас “Б” танхимд:
Хэлэлцэх асуудал:
Барилгын тухай /шинэчилсэн найруулга/ болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд /Засгийн газар 2015.07.09-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг/;
“Гацууртын ордын төрийн эзэмшлийн хувь тогтоох тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Засгийн газар 2015.10.23-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг/;
Төрийн өмчийн тухай болон холбогдох бусад хууль, тогтоолын төслүүд /Засгийн газар 2015.12.18-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/;
Монгол Улсын Төв банк /Монгол банк/-ны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл /Улсын Их Хурлын гишүүн С.Дэмбэрэл, Б.Гарамгайбаатар нарын 2015.08.21-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/.
3.Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаан 14.00 цагаас “А” танхимд:
Хэлэлцэх асуудал:
“Монгол Улсын урт хугацааны тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлал /2016-2030 он/ батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Гарамгайбаатар, С.Бямбацогт, Н.Батцэрэг нарын 10 гишүүн 2016.01.04-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/;
Улс төрийн намын тухай /шинэчилсэн найруулга/ болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд /Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2016.01.04-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/;
Хяналтын тухай болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн А.Бакей нарын 9 гишүүн 2014.06.10-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн анхны хэлэлцүүлэг/;
Төрийн албаны тухай /шинэчилсэн найруулга/ болон Төрийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүд /Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2015.07.01-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг/;
Бусад.
4.Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны хуралдаан 14.00 цагаас “Б” танхимд:
Хэлэлцэх асуудал:
Байнгын хорооны даргыг сонгох тухай;
Хөгжлийн хамтын ажиллагааны тухай Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Турк Улсын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн төсөл/Засгийн газрын 2015.12.11-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, зөвшилцөх/;
“Монгол Улсаас гадаадын зарим улстай дипломат харилцаа тогтоох тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Засгийн газар 2015.12.17-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн/;
Монгол Улс байнга төвийг сахих тухай болон холбогдох бусад хуулийн төслүүд /Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2015.10.20-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх үргэлжилнэ/;
Нууц асуудал /хаалттай/;
Бусад.
-
2016 оны 1 сарын 12
УИХ-ын гишүүн, Өргөдлийн байнгын хорооны дарга О.Баасанхүү өнөөдөр УЕПГ-ын алба хаагчидтай уулзаж байнгын хороондоо ирсэн гурван гомдлыг хүлээлгэн өглөө.
Энэхүү уулзалтад УЕПГ-ын Хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагаанд хяналт тавих хэлтсийн дарга Ё.Сагсай, УЕПГ-ын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга н.Өлзийжаргал нар байлцлаа.
УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүүгийн хувьд “Өнөөдөр би УЕПрокукор М.Энх-Амгалантай уулзая гэж ирсэн. Харин тэрээр ажлын шаардлагын улмаас байхгүй байгаа бололтой. Тиймээс холбогдох хүмүүстэй нь уулзаад нөхцөл байдлыг хэлж, зарим өргөдлийг шилжүүлье гэж бодож байна. Манай Өргөдлийн байнгын хороонд нийтийн болон хувийн шинжтэй өргөдлүүд ирдэг. Одоогоор 60 мянган өргөдөл ирсэн байгаа. Хувийн шинжтэй өргөдлүүдээс л гэхэд хамгийн том байр суурь эзэлдэг нь хууль хяналтын байгууллагатай холбоотой асуудал.
Иргэдийн зүгээс хохирлоо, мөрдөн байцаалт буруу хийгдлээ, шүүхийн шийдвэр буруу гарлаа, хууль хяналтынхан нэг талыг барьлаа гэх мэт янз бүрийн гомдол гаргадаг. Харин бидний зүгээс хувийн шинжтэй өргөдлийг олон нийтэд мэдээлэх боломж байдаггүй.
Гэвч эдгээрээс иргэд өөрсдөө зөвшөөрвөл зарим нэгэн өргөдлийг өгч танилцуулах эрх байдаг. Тиймээс би өнөөдөр гурван асуудлыг хөндөж тавих гэж байна” гэлээ.
Ингээд О.Баасанхүүгийн тавьсан гурван асуудлыг дор сийрүүлье.
Нэгдүгээрт, УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хороонд 2016 оны нэгдүгээр сарын 11-ний өдөр иргэн н.Бат-Эрдэнээс ЗГХЭГ-ын дарга С.Баярцогтын талаар гомдол ирсэн байна. Энэ гомдолд “Гадаадын хэвлэл мэдээлэлд гарсан мэдээлэл нь өнөөдөр та бүхний хэрэгсэхгүй болгосон хэрэгтэй нийцэхгүй байна. Мөн хэрэгт сэжиглэгдэж байгаа этгээдийн аман тайлбараар хэргийг хаасан. Үүнийг нягтлах ёстой. Ард түмний хэн нь ч долларын хэмжээг мэдэхгүй байна. Цаашлаад “буянаа нуусан уу, бузраа нуусан уу” гэдгийг ч мэдэхгүй. Мөн хэчнээн хүн оролцсон юм бэ гэдгийг хэн ч мэдэхгүй байна. Тиймээс энэ бүхнийг дахин шалгах хэрэгтэй” гэх зүйлсийг тусгажээ.
Улмаар энэ хэргийг шалгаж өгөөч гэж хүссэн тухайн иргэний өргөдлийг УЕПГ-т хүлээлгэж өглөө.
Хоёрдугаарт, Өргөдлийн байнгын хороо Тост тосон бумбын нурууг улсын тусгай хамгаалалтанд авах талаар Н.Батцэрэгт 2015 оны 12 сарын 1-ний өдрийн 15-ны тогтоолоор чиглэл өгч байжээ. БОНХАЖЯ-ны сайд Н.Батцэрэгийн зүгээс “Бид тусгай хамгаалалтанд авах бүх ажлыг хийсэн. Хоёр тэрбум төгрөгний нөхөн төлбөр өгнө. 12 сарын 15 гэхэд асуудлыг дуусгана гэжээ. Улмаар гурван удаа тусгай хамгаалалтанд авах асуудлаар хуралдсан байна. Гэвч хурал болох бүрт шалтгаангүй хойшилсон гэдгийг О.Баасанхүүгийн зүгээс онцлов.
Харин хамгийн сүүлд гэнэт л тусгай хамгаалалтанд авах шийдвэр гарсан энэ аж.
Тиймээс энэ хэрэгт АТГ-ын татан оролцуулаач гэж хүсч байгаа юм байна. Иргэдийн зүгээс цагдаагийн байгууллага чанартай шалгалт хийж байгаагүй. Мөн уул уурхайн лиценз бүхий этгээдүүд тодорхой хэмжээгээр лоббидоод байгаа юм биш биз. Өнөөдөр прокурорын дэргэдэх мөрдөн байцаах газар гэж байхгүй. Нөгөө талаас албан тушаалын зүйл байна уу гэдгийг давхар шалгах шаардлагатай гэх өргөдлүүдийг өгч байгаа аж. Тиймээс ажлын хэсгийг өргөтгөх тал дээр Прокурорын байгууллагаас чиглэл өгч шийдэхийг хүслээ.
Гуравдугаарт, иргэн Л.Жавзмаа гэж хүний хүү Батгавийн Содномдаржаа гэх хүний талаар хүсэлт ирүүлжээ. Мөн Д.Булганы ээж Д.Байгальмаа өргөдөл ирүүлсэн байна.
Д.Байгальмаа болон дээрх хүмүүсийн гэр бүлийнхэнтэй нь уулзуулахгүй байна гэх өргөдлийг өгчээ. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулиар хэн нэгнийг баривчилсан бол 24 цагийн дотор гэр бүлийнхэнд нь мэдэгдэх, цаашлаад хэрэгт шууд хамааралгүй бол тухайн этгээдийг уулзуулах эрх нь нээлттэй.
Энэ уулзалтад тодорхой хяналтанд явж болно. Тэгэхээр тэр гэр бүлийн хөгшчүүдийг уулзуулаач гэдгийг О.Баасанхүүгийн зүгээс учирлалаа. Тэрбээр “Энэ хэрэг ямар шалтгаанаар нууцын зэрэглэлд орсон гэдэг албан ёсны тайлбараа УИХ-ын гишүүн миний нэр дээр ирүүлвэл сайн байна. Байцаан шийтгэх үйл ажиллагаанд хэн ч хөндлөнгөөс оролцох эрхгүй. Гэхдээ хууль хэрэгжүүлэхийг шаардах эрх нь УИХ-ын гишүүнд байдаг. Д.Булган гэж хүний хорих хугацааг сунгасантай холбоотой түүний ээж Д.Байгальмаа надтай яриад “Би 80 гарсан хүний хувьд эрүүл мэнд хүнд байна. Гэхдээ нөхцөл байдлыг тэвчээртэй харж байгаа. Хамгийн гол нь үр хүүхэдтэйгээ уулзмаар байна” гэсэн. Хэрэгт шууд хамааралтай үгүйг би мэдэхгүй. Гэхдээ хамааралгүй бол гэр бүлийнхээ хүнтэй уулзах эрхтэй гэж үзэж байна” гэлээ.
Дээрх асуудалтай холбогдуулж УЕПГ-ын Хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагаанд хяналт тавих хэлтсийн дарга Ё.Сагсай хариулт хэллээ. Тэрбээр “УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хорооны дарга О.Баасанхүүгээс прокурорын байгууллагад хандаж гурван төрлийн асуудал тавьлаа. Гурван иргэний гаргасан гомдол мэдээллийг манайд шилжүүллээ гэж ойлгож байна. Энэ гурван асуудал аль аль нь манай прокурорын хяналтад хамааралтай асуудал байна” гэлээ.
Нэгдүгээр асуултын хариуд, ЗГХЭГ-ын дарга С.Баярцогттой холбоотой асуудал тухайн үедээ шалгагдсан асуудал байгаа. Хяналт тавьсан прокурор нь шийдвэрээ гаргачихсан. Бид Бат-Эрдэнэ гэдэг хүний дурдсан асуудлаар болоод шинэ нөхцөл байдалтай холбоотой асуудлаар урд шалгагдсан асуудлыг дахин авч үзэж болно.Үндэслэл бүхий байвал дахин сэргээн шалгана.
Хоёрдугаар асуултын хариулт, Байгаль хамгаалагч Т.Лхагвасүмбэр талийгаач болсонтой холбогдуулаад шалгалтын ажиллагаа хийж байгаа. Өмнөговьд тэр хүнийг амьд сэрүүн байхад нь үүсгэн шалгаж байсан асуудал ч бий. Тиймээс Өмнөговьд шалгаж байгаа хэрэг, Хөвсгөлд шалгаж байгаа хэрэг хоёрыг УЕПГ хянаж үзээд хоёр хэргийг нэгтгээд УМБГ-т өгсөн. Хяналт нь Нийслэлийн прокурорын газарт байгаа. УМБГ-ын дэд даргаар ахлуулсан ажлын хэсэг гараад Өмнөговь болоод Хөвсгөл аймагт шалгалтуудыг нь хийж байгаа. Шалгалтын ажиллагаа үргэлжилж байгаа. Энэ хэрэгт прокурорын байгууллагаас ач холбогдол өгч Улсын ерөнхий прокурор өөрийн биеэр хэргийн ажиллагаатай танилцсан байгаа.
О.Баасанхүү гишүүнээс АТГ-ын ажлын хэсгийг оруулсан бүрэлдэхүүн байгуулах санал. Бид хэрэгт цугласан баримтуудыг үндэслээд Тосон бумбын нуруу орчим байгалийн цогцолбор газар хууль бусаар лиценз олгогдсон албан тушаалын шинжтэй зүйл байвал шалгах хууль эрхзүйн үндэслэл нь байгаа.
Цагдаагийн байгууллага, АТГ хамтарч ажлын хэсэгт төвлөрч шалгалтын ажиллагаа явуулах боломжтой.
Гуравдугаар асуултад, Д.Байгальмаа гэж хүний гомдлын тухайд талийгаач С.Зориг агсантай холбоотой хэрэг. Үүнд цагдаа, тагнуулын байгууллагын хамтарсан ажлын хэсэг шалгалтын ажиллагаа явуулж байгаа. Прокурорын байгууллага хамтарсан ажлын хэсэгт хяналт тавьдаг. Тэгэхээр нэгэнт хэрэг маань нууцын зэрэгтэй явж байгаа учир ажлын хэсгийн үр дүн гэдэг чухал. Ар гэр, шаардлагатай гэр бүлийн гишүүд, өмгөөлөгчдийг уулзуулах асуудал журам зааврын дагуу шийдүүлж болох байх. Энэ бүх өргөдөлтэй танилцсаны дараа албан ёсоор хариуг өгнө.
УИХ-ын гишүүн, Өргөдлийн байнгын хорооны дарга О.Баасанхүү өнөөдөр УЕПГ-ын алба хаагчидтай уулзаж байнгын хороондоо ирсэн гурван гомдлыг хүлээлгэн өглөө.
Энэхүү уулзалтад УЕПГ-ын Хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагаанд хяналт тавих хэлтсийн дарга Ё.Сагсай, УЕПГ-ын хэвлэл мэдээллийн албаны дарга н.Өлзийжаргал нар байлцлаа.
-
2016 оны 1 сарын 12
МАН-ыг гүтгэсэн асуудлаар Л.Эрхэмбаярт иргэний хэрэг үүсгэжээ
-
2016 оны 1 сарын 12
“Зарим газар нутгийг улсын тусгай хамгаалалтад авах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Засгийн газар 2015.10.23-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг/;
-
2016 оны 1 сарын 12
Айл өрхийн амьдралд дэм өгөх бодлого саарсанд харамсал илэрхийллээ
-
2016 оны 1 сарын 12
“Тосонцэнгэлийн 4 замын уулзвар-Нөмрөг-Сонгино чиглэлийн 167 км авто зам төсөл”-ийн концессын гэрээг “China First Highway Engineering co.,ltd”-тай байгуулах эрхийг Хөрөнгө оруулалтын газарт олгож, гэрээ байгуулах ажлыг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу удирдан зохион байгуулахыг Аж үйлдвэрийн сайд Д.Эрдэнэбатад даалгалаа.
-
2016 оны 1 сарын 12
Шилэн дансны цахим хуудсанд тавигдах мэдээллийн агуулга, нийтлэг стандартыг шинэчиллээ
-
2016 оны 1 сарын 12
Хуулиар тогтоосон хугацаанд төлөөгүй болон татварын алба, татварын улсын байцаагчийн буруугаар татвар төлөгчөөс үндэслэлгүй, илүү хураасан татварт тооцох алдангийн хэмжээг хоног тутам 0.0537 хувь байхаар тогтоож, 2016 оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөхөөр тогтлоо.
-
2016 оны 1 сарын 12
Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлнэ
-
2016 оны 1 сарын 12
Хүүхдийн мөнгийг ялгаварлахгүйгээр олгохыг дэмжив
-
2016 оны 1 сарын 12
УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хороо өнөөдрийн хуралдаанаар байнгын хорооны даргыг чөлөөлөх, томилох эсэх асуудлыг хэлэлцлээ. Тус байнгын хорооны дарга О.Баасанхүүгийн үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хугацаа болсон тус АН-аас Ж.Батзанданг Өргөдлийн байнгын хороонд нэр дэвшүүлсэн юм.
-
2016 оны 1 сарын 12
УИХ-ын гишүүн, Өргөдлийн байнгын хорооны дарга О.Баасанхүү хэд, хэдэн асуудлаар Монгол Улсын Ерөнхий Прокурор М.Энх-Амгалантай уулзах гэж байна. Тэрбээр 14.30 цагт сэтгүүлчдийг байлцуулж Өргөдлийн байнгын хороонд ирсэн гурван өргөдлийг М.Энх-Амгаланд шилжүүлж өгөх юм байна.
-
2016 оны 1 сарын 12
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газраас ”Үндэсний бүтээн байгуулалтын дээд шагнал-Төрийн гэрэгэ” шагнал олгодог билээ.
-
2016 оны 1 сарын 12
УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг өчигдөр УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат нарын өргөн барьсан Иргэний хуульд нэмэлт оруулах тухай хууль болон Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцээд дэмжсэн байна.
-
2016 оны 1 сарын 12
онгол Улсын Их Хурлын дарга Зандаахүүгийн Энхболд “Барилгын салбарын хөгжил ба ипотекийн зээлийн үүрэг” сэдвээр өнөөдөр /2016.01.11/ Барилгын политехникийн коллежийн багш, оюутнуудад танилцуулга хийв.
Танилцуулгын эхэнд Улсын Их Хурлын дарга З.Энхболд хэлэхдээ, Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтээс үүдэн 12 дугаар сараас ипотекийн зээл олголт зогссон. Үүний гол хохирогчид нь орон сууцны зээл авахаар төлөвлөж байсан иргэд төдийгүй барилгын салбар, энэ салбарт ажил эрхлэхээр бэлтгэгдэж буй оюутнууд та бүхэн. Ипотек бол нэг иргэн урт хугацаанд зээл авч, тодорхой хугацаанд бага хэмжээгээр төлбөрөө барагдуулсаар эцэст нь хөрөнгөтэй болж үлддэг санхүүгийн тогтолцоо юм. Энэ тогтолцооны цаана маш олон хүнийг ажилтай болгодог механизм байдаг. Барилга угсралт, барилгын материалын үйлдвэр, тавилгын үйлдвэрт ажилладаг, дотор засал чимэглэл хийдэг олон зуун мянган хүн ажлын байртай, орлогтой байдаг.
8 хувийн хүүтэй орон сууцны зээл олголт зогссон нь Барилгын политехникийн коллежид суралцаж буй оюутнууд та бүхэн сургуулиа төгсөөд ажилтай байх эсэх асуудалтай шууд холбогдох юм. Төгсөгчид нь хамгийн их ажлын байртай болдог салбар бол барилгын салбар, 100 төгсөгчийн 66 нь ажилд ордог. Өөр ямар ч салбарт ийм үзүүлэлт гарахгүй. Энэ үзүүлэлт 3 жилийн өмнө эхэлсэн 8 хувийн хүүтэй орон сууцны зээл аль салбарт хамгийн их өгөөжөө өгсөн болохыг харуулж байгаа юм гэв.
Монгол Улс 1921-1990 он буюу 69 жилийн хугацаанд 100,000 өрх орон сууцанд орсон байна. 2008 онд барилгын салбарт 50,000 хүн ажиллаж байв. 2000-2012 онд ипотекийн зээлд 5000 айл хамрагдан, жилийн 20 хувийн хүү төлдөг байсан. Тэгвэл сүүлийн гурван жилийн хугацаанд жилд дунджаар 25,000 орон сууц шинээр ашиглалтад орж, 96,000 хүн энэ салбарт ажиллаж байна. 2013-2015 онд жил бүр дунджаар 1322 мянган м2 орон сууц шинээр ашиглалтад орж, үүнийг 76,000 өрхөд ипотекийн зээлийн хэлбэрээр олгочихсон байна. Энэ эрчээр явах юм бол 70 жилийн хугацаанд барьсан орон сууцны бүтээн байгуулалтыг 4 жилд хийх, энэ хэрээрээ 96,000 хүний ажлын байрыг бий болгож, цалинтай болгож байна.
Энэ бүхнээс харахад өнгөрсөн гурван жилийн хугацаанд эдийн засгийн үр ашгаараа барилгын салбар уул уурхайн салбарыг орлох хэмжээнд эрчимжсэн. Үүнээс үүдэн хөдөлмөрийн зах зээл дэх барилгын салбарын мэргэжилтнүүдийн эрэлт нэмэгдсэн байх. Эдийн засаг талаас нь харах юм бол барилгын салбарын үйлдвэрлэлийн зардал буурч байна. Түүнчлэн барилгын салбарын үйлдвэрлэлд эерэг нөлөө үзүүлж, 865 аж ахуйн нэгжийн 945 үйлдвэр 79 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна. Чингис бондын хөрөнгө оруулалтын үр дүнг мөн энэ салбарын өсөлт, үр ашгаас харж болно. Барилгын салбарт өнөөдрийн байдлаар 95,695 ажлын байр бий. Цаашид барилгын салбарт ажиллахаар нийт 12,108 суралцагч сурч байгаа. Өнгөрсөн хичээлийн жилд барилгын нарийн мэргэжил эзэмшсэн 4,777 төгсөгчийн 68 хувь нь ажлын байртай болсон байна. 8 хувийн хүүтэй орон сууцны зээл олгох бодлогыг хэрэгжүүлж, дэмжиж байгаагийн бодит үр ашиг нь энэ хэмээн Улсын Их Хурлын дарга танилцуулгынхаа үеэр онцоллоо.
Түүнчлэн ипотекийн ач холбогдлын талаар дэлгэрэнгүй танилцуулж, Барилгын политехникийн коллежийн багш, оюутнуудын тодруулсны дагуу ипотекийн зээл зогссон шалтгааныг тайлбарлан, цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар мэдээлж, харилцан ярилцав.
Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Хөдөлмөрийн сайд Г.Баярсайхан мөн тус арга хэмжээнд оролцсон юм. Тэрээр, Улсын Их Хурлын хэлэлцэж буй Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн талаар танилцуулсан юм. Энэ хүрээнд хөдөлмөр, бүтээлийн үр шимээ сургуулийн орчин болон дадлагын орчноосоо мэдэрч улмаар хөдөлмөрлөж олсон орлогоосоо хувь хүртдэг болох, сургалтын стандарт, хөтөлбөрийг ажил олгогч, мэргэжлийн холбоодын оролцоотойгоор ажил мэргэжлийн стандартад нийцүүлэн боловсруулж мөрдөх, хяналт тавих, чанарын үнэлгээний тогтолцоо, хөндлөнгийн үнэлгээг буй болгох, иргэний дотоод, гадаадад эзэмшсэн мэргэжил, мэргэшлийн ур чадварыг холбогдох стандарт, түвшинтэй дүйцүүлэн үнэлж баталгаажуулдаг болсноор мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллага төгсөгчид, иргэдийг ажлын байртай холбох боломжийг бүрдүүлэхээр тусгасан байна. Түүнчлэн МСҮТ-ийн суралцагчид их, дээд сургуульд шилжин суралцах, их дээд сургуульд суралцаж буй оюутнууд МСҮТ-д шилжин суралцах эрх зүйн орчныг бүрдүүлж буйгаараа онцлогтой гэдгийг Хөдөлмөрийн сайд онцлон танилцуулсан юм.
“Барилгын салбарын хөгжил ба ипотекийн зээлийн үүрэг” сэдвээр Барилгын политехникийн коллежийн багш, оюутнуудад танилцуулга хийх үеэр Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Хөдөлмөрийн сайд Г.Баярсайхан, Хөдөлмөрийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Ю.Идэрцогт, Улсын Их Хурлын даргын Нийгмийн бодлогын зөвлөх Ц.Буянцогтоо, Улсын Их Хурлын даргын Эдийн засгийн бодлогын зөвлөх Д.Лхагвасүрэн болон албаны бусад хүмүүс байлцав хэмээн Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээлэв.
