АНУ-д сууршаад 12 жил болж буй Монгол Улсын иргэн С.Мөнхмөр тусгай үүргийн онгоцоор нутаг буцах гэж буй элэг нэгтнүүдээ халуун хоол, цайгаар дайлсан нь олны талархлыг хүлээсэн билээ. Тэгвэл тэрбээр санхүүгийн хүндрэлд орсны улмаас байрлах байргүй болсон монголчууддаа туслахаар өөрийн эзэмшлийн байраа засаж тохижуулаад байна. Нийт 10 унтлагын өрөөнд 20-40 иргэнийг үнэ төлбөргүй байрлуулахаар төлөвлөсөн бөгөөд барилгын засал дуусч, хүсэлт ирүүлсэн иргэдийг хүлээн авахад бэлэн болжээ. Ингээд Сиэтл хотод ажиллаж, амьдардаг С.Мөнхмөртэй цөөн хором ярилцсанаа хүргэе.

-Цар тахлын үед ядарч яваа нэгэндээ туслахыг иргэн бүр дор бүрнээ хичээж байна. Таны хувьд санхүүгийн хүндрэлд орсон иргэдийг үнэ төлбөргүй байршуулах байр бэлдэж буйгаа хэдэн сарын өмнө хэлж байсан. Одоо барилгын ажил дуусч, хэзээ мөдгүй иргэдээ хүлээн авахад бэлэн болсон байна. Нэг зүйл асуух гэсэн юм. Хүнд цаг үед нэг нэгэндээ туслах нь хүн ёсны асуудал. Гэхдээ өнөөгийн хүнд цаг үед ийм олон хүнд байрлах байрыг нь бэлдэж өгнө гэхээр ганц хүнд хийх ажил биш юм шиг. Яагаад ийм шийдэлд хүрсэн юм бэ?

-Манайд нэг оюутан байрладаг байсан юм. Нутаг буцах гэтэл ОУК-ын таван шаардлагыг хангаагүй учир энд гацсан байсан юм л даа. Нэгэнт буцаж чадахгүй учраас манайд амьдрангаа барилга дээр ажиллаж, түрээсээ төлдөг байсан юм. Гэтэл сарын дараа “Ахаа би түрээсээ төлж чадахгүй боллоо” гэдэг юм байна. Гайхаад “Ажлаа яасан юм бэ” гэж асуутал “Сургууль онлайнаар заавал хичээлдээ суу. Үгүй бол виз цуцална гэсэн. Аргаа бараад ажлаасаа гарсан” гэлээ. Тэгэхээр нь “Заавал түрээс төлөх гээд яах вэ. Хичээлдээ суу. Амралтын өдрөөр надтай ажил хий” гэсэн. Нөгөөх маань ч зөвшөөрсөн.

Тэгээд бодлоо. Цар тахал нүүрлэчихлээ. Санхүүгийн хүндрэлээс болж байрлах байргүй болсон хүн хэр олон байдаг юм бол гээд судалж үзтэл эмчилгээ хийлгэсэн, өндөр настай, бага насны хүүхэдтэй маш олон хүн нутаг буцаж чадахгүй санхүүгийн хүндрэлд орсон байна. Гэтэл идэр насны олон залуу тусгай үүргийн онгоцонд суучихсан байх жишээтэй. Энэ бүгдийг хараад ямар нэг алхам хийх ёстой гэж бодсон. Ингээд байр бэлдэхээр шийдэж, хүмүүсийг уриалсан. Хүмүүс ч уриалгахан хүлээж авсан.

-Хэдий хэр хугацаанд монголчуудаа байрлуулах вэ?

-Монгол Улсын Засгийн газраас гадаадад гацсан хамгийн сүүлийн иргэнээ татан автал нь иргэдийг байрлуулна.

-Үнэ төлбөргүй байрлуулна гэхээр урсгал зардлаа яаж нөхөх юм бэ. Хүн амьдарч байгаа юм чинь цахилгааны төлбөрөөс эхлээд зардал гарах нь ойлгомжтой шүү дээ?

-Тэрийг зохицуулна даа. Хамгийн гол нь санхүүгийн хүндрэлд орсон иргэдээ үнэ төлбөргүй байрлуулах байр бэлдэж өгнө гэж би хэлсэн. Би хэлсэн амандаа хүрч байр бэлэн боллоо.

-Нийт хэдэн иргэн байрлуулах юм бэ?

-Нийт 10 унтлагын өрөөтэй. Хоёр давхар орыг өрөө болгонд хоёрыг тавибал 40 хүн байрлах боломжтой. Гэхдээ тав тухаа бодвол нэг ор байрлуулах нь зүйтэй байх.

-Одоо танайд байрлаж байгаа хүн бий юү?

-Аризонагаас гурван настай хүүхэдтэй эмэгтэй ирсэн. Бас нэг оюутан залуу бий. Эдгээр хүмүүсийг гэрийнхээ түрээслэдэг өрөөндөө суулгасан. Бас Чикагогоос нэг залуу ирэхээ хэлсэн. Лос-Анжелоос гэр бүлийн хос ирнэ гэдгээ хэлсэн.

-Томуугийн улирал эхлэхтэй зэрэцэн коронавирусний тархалт эрчимжиж магадгүйг ДЭМБ-аас анхааруулсан. Үүнтэй зэрэгцээд магадгүй танд хандах иргэдийн тоо олшрохыг үгүйсгэхгүй. Хэрвээ тэгвэл эрэлтийг хэрхэн зохицуулах вэ?

-Зохицуулна даа. Гэхдээ бид дэлхийн хамгийн баян улсад байна. Надад маш олон иргэн хандив өгье гэсэн. Би авахгүй гэсэн.

-Яагаад?

-Хэн нэгэнд туаслах гээд хандив авчихдаг. Дараа нь ямар ч хардлага, сэрдлэгэд өртөх юм билээ. Цахим орчны худал, үнэн мэдээллээс үнэхээр айж байна. Тиймээс монгол хүнээс хандив авахгүй. Харин гадаад хүн туслая гэвэл тусламжийг нь хүлээж авна. Яахав, ажлынхаа хажуугаар барилгын ажлаа дуусгахад хэцүү байсан уу, байсан. Гэлээ гээд яах вэ дээ. Нялх хүүхэдтэй гэр бүл, оюутан залуус орох орон гэргүй болчихоод байхад би өөрт байгаа нөөц боломжоо дайчлах ёстой биз дээ. Тэгж бодож зүтгэсэн.

-Олон хүнийг нэг дор байрлуулахад эрсдэл үүсэхийг үгүйсгэхгүй. Энэ асуудлыг хэрхэн шийдсэн бэ?

-Daimond Princess онгоцонд халдварын тохиолдол бүртгэгдсэний улмаас зорчигчдыг өрөө өрөөнд нь тусгаарласан даа. Гэтэл халдвар улам нэмэгдсэн. Шалтгааныг судалж үзтэл агааржуулалтын хоолойгоор вирус дамжсан байдаг. Энэ асуудлыг яаж шийдэх вэ гээд судалж үзсэн. Тэгтэл кварцын гэрэл ашиглах ёстой юм байна. Өөрөөр хэлбэл, агааржуулалтын систем сорсон агаараа буцаагаад үлээхээс нь өмнөх процесс дунд нь кварцын гэрэл байрлуулбал вирус амьдрах чадваргүй болдог юм байна. “Энэ хэрэгтэй байна” гэтэл Сиэтлийн монгол хүүхдийн төв ТББ-аас хамгийн сайныг нь 600 ам.доллараар худалдаж авч өгсөн. Одоо агааржуулалтын систем ямар ч асуудалгүй болсон.

Г.Маргад