Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Уламжлалт хоол, хүнс: Цагаан идээ ба ээдэмний шанзтай бин

2025-11-19
0
ЖИРГЭХ

Монголчууд таван хошуу малынхаа сүү, саамыг төрөл бүрийн аргаар боловсруулан хийсэн бүтээгдэхүүнээ цагаан идээ гэдэг. Жилийн улирал, өдөр цаг зэргийг хооллох ундлах дэглэмдээ харгалзан үзэхдээ юуны өмнө тухай хүний нас, бие махбодын онцлогт тохируулдаг. Тухайлбал: Агь нүдэлж, яргуй цэцэглэн мал ногоонд цадаж эхлэх цагаас монголчууд "Цагаан" буюу сүүн идээ, ундааны хоололтонд шилжиж тараг, ээдэм, бяслаг, аарц, ааруул, өрөм, зөөхий, айраг, хоормог, цийдэм, хярмаар хооллож ундална. Гэхдээ үүнийгээ арвай буудай, бог будаа зэрэг "Ногоон" идээтэй хослуулна. Цагаан идээгээр хаврын дунд сараас эхлэн, намрын адаг сар сарын дунд үе хүртэл дулааны улирлын турш анхны цас унахтай зэрэгцүүлэн дуусгадаг. Говь, хангайн бүсээс шалтгаалан 4-6 сар үргэлжүүлдэг. Хэрэв хүн дулааны улиралд "Улаан" буюу махан, "Шар" буюу тослог идээгээр хооллох аваас бие махбодид нь илч-эрчим хэрэгцээнээс илүүгээр хуримтлагдаж хямрах, ямар нэгэн өвчин эмгээг олох шалгаан болно гэж үздэг.

-ЭЭДЭМ-

Монгол эзэгтэй нар хонь, ямаагаа саагаад сүүгээ хөөрүүлэх үедээ хүүхэд, багачууддаа "Өлөн ховдог явья гэвэл одоо ид. Өвлийн хүнсэндээ хэрэглэе гэвэл хатааж хадгал" гэж хэлээд ээдэм хийж өгдөг. Хүүхдүүд жаахан хоормог хийсэн аяганд сүү хутгаж ээдүүлээд шар усыг нь сорж, аягаа идээний дэлгэц дээр хөмөрч ээдэм буулгаж гараараа бөмбийлгөн засаж хатаана. Ээдмийг томчуул бараг идэхгүй. Өвөл, хаврын хариг цагт хүүхдэд нэг, хоёроор нь өгнө. Ээдэм идсэн хүүхдийн шүд бэхэждэг. Сүүг ээдүүлэхэд ялгарах шингэнээс үлдсэн хувийг ээдэм гэдэг.

Сүүг хөөрмөгц хүчтэй исгэлэн тараг, хоормог, цагааны шар усаар ээдүүлнэ. Ээдмийг бяслаг шахах, ээзгий чанахад хэрэглэхээс гадна ээдмэн хурууд хийнэ.

Хэрхэн ээдэм хийх вэ?

1. Үнээний сүүг ЗӨӨЛӨН гал дээр 85 хэм хүртэл халааж бэлтгэнэ.

2. Тарrаа жигд бие бүтэцтэй болтол хутган халаасан сүүн дээр хийж зөөлөн хутган ээдүүлнэ.

3. Ээдмээ шүүж авна. Ээдмийг шууд идэхээс гадна бяслаг шахаж болно.

-ЭЭДЭМНИЙ ШАНЗТАЙ БИН-

Гурил 200 гр Давс ц/х 1/4 Цөцгийн тос 60 гр Чарга: 15 гр Элсэн чихэр 10 гр Зөгийн бал 50 гр Ээдэм 50 гр Бяслаг Цөцгий 30 гр 1. Гурилаа давстай бүлээн зуурч 15 минут орчим амраагаад гурилаа нухаж дөрвөн тийш дэлбээлж элдэнэ. Цөцгийн тосонд хуурай гурил (тосны 5%-тэй тэнцүү) хийж базаж хавтгай дөрвөлжин хэлбэрт оруулж царцаана. Царцаасан цөцгийн TOCOO элдсэн гурилын дунд тавьж гурилаа дөрвөн талаас нь хумьж амсрыг чимхэнэ. Хуурай гурил цацсан гамбанз дээр урт гонзгой болгон элдэнэ. Элдсэн гурилаа дөрөв нугалж гялгар уутанд хийж хөргүүрт 30 минут амраана. Энэ үйлдлийг 3 удаа давтана. Амраасан гурилаа 5 мм жигд зузаантай ДЭЛГЭЖ ЭЛДЭЭД дөрвөлжлөн зүсэж бэлтгэнэ. Мэдээж газар 10 2. Ээдэм, бяслагаа үйрүүлж элсэн чихэр, зөгийн бал, цөцгийгөөр амтлан шанзаа бэлдэнэ. Бэлдсэн шанзаа дөрвөлжин зүссэн гурилдаа тавьж амсрыг битүүлнэ. Халаасан хайруулын тавагт шар тосоо хийж халааж бингээ 2 талаас шаргал болтол шарна.

Эх сурвалж: Уламжлалт ба орчин цагийн Монгол хоолны 99 жор

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    14 цаг 35 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    14 цаг 43 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    14 цаг 52 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    15 цаг 40 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    15 цаг 45 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    15 цаг 56 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    16 цаг 49 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    17 цаг 11 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    17 цаг 14 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    17 цаг 28 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    17 цаг 38 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    17 цаг 40 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    17 цаг 45 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    17 цаг 57 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    17 цаг 58 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    18 цаг 13 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    18 цаг 17 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    18 цаг 17 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    18 цаг 30 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    18 цаг 34 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК