
Соёлын төв өргөөний танхимд өглөөнөөс эхлэн аймаг, нийслэл, дүүргээс ирсэн Ардчилсан намын гишүүд цуглаж байв. Хурлын танхимд намын гишүүд олноороо цугласан энэ өдөр тэдний хэлэлцэх гол асуудал нь сүүлийн саруудад үргэлжилсэн дотоод маргаан, зөрчлийг хэрхэн цэгцэлж, цаашид ямар замаар явах вэ гэдэгт төвлөрч байлаа. Энэ хүрээнд намын дотоод эв нэгдлийг хангах, үйл ажиллагааг нэгтгэх зорилгоор “Их эвсэл” байгуулах санал гарч, төлөөлөгчид дэмжсэн юм. Улмаар “Их эвсэл”-ийн Ерөнхий зохицуулагчийг сонгоход дөрвөн хүн нэр дэвшсэнээс Б.Хурц нийт саналын 85 хувийг авч, сонгогдлоо. Ингэснээр хурлын анхаарлын төвд зөвхөн нэг албан тушаалын сонгууль бус, Ардчилсан намын дотоодод үүсээд буй хуваагдлыг хэрхэн даван туулж, цаашид нэг зорилгын дор ажиллах вэ гэсэн асуудал ирсэн юм.
“Одоо үүнийг март. Нийлээд урагшаа явна”
Санал хураалтын дараа тэрбээр “Хагалан бутарсан байдалтай бид сонгуульд ордог. Одоо үүнийг март. Нийлээд урагшаа явна. Залуучуудаа нэмнэ. Орон нутгаар явна, ойлгуулна” гэсэн юм. Түүний хувьд “Их эвсэл”-ийн үйл ажиллагааг зөвхөн нийслэлд төвлөрүүлэх бус орон нутагт хүргэх, залуучуудын оролцоог нэмэгдүүлэх, намын үзэл санаа, үнэт зүйлийг гишүүдэд ойлгуулах шаардлагатайг онцолсон юм.

Харин Ардчилсан намын ҮБХ-ны гишүүн А.Цэрэнбат "Ардчилсан нам арван жил ялагдлаа. Хүссэн хүсээгүй л ялагдлаа. Арван жил ардчилсан намын удирдлагууд улс төрийн харизмгүй байлаа. Үгээ ч хэлж чадахгүй байна. Засагт хамрах гэдэг зүйлийг яриад л байж байна. Иргэдийн амьдрал өдрөөс өдөрт доройтож байна. Харин Ардчилсан намын удирдлагууд өдрөөс өдөрт зориггүй, аймхай болж байна. 42 гишүүнтэй маш том бүлэг. Сөрөг хүчний ажлаа ч хийж чадахгүй байна. Аймхай, зориггүй, үл бүтэх хүмүүсийг Ардчилсан намын удирдлагыг огцруулах цаг нь болсон. Ардчилсан нам иргэдийн талд зогсож чадна" гэсэн юм.
Дөрөвдүгээр сард эхэлсэн ОНЦ ИХ ХУРАЛ

Эргэн санавал, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 9-нд Ардчилсан намын хэсэг гишүүд Онц их хурал зарлах асуудлыг гаргаж ирсэн. Тэд намын дотоод сонгуультай холбоотой асуудлыг хөндөж, сонгуулийн үйл явцад МАН-ын хүмүүсийг оролцуулсан, хууль бус сонгууль болсон гэх байр суурийг илэрхийлж байв. Мөн үүнийг намын удирдлагын хариуцлагатай холбон үзэж, асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэх шаардлагатай гэж мэдэгдсэн. Тэдний тайлбарласнаар, Онц их хурал зарласныхаа дараа асуудлыг шууд хурцатгах бус намын удирдлагуудтай ярилцаж, уулзаж, хэлэлцэн шийдвэрлэх боломжийг хүлээсэн байна. Гэвч хэдэн сарын хугацаанд хүлээсэн ч талуудын хооронд нэгдсэн шийдэлд хүрэх хэмжээний уулзалт, хэлэлцүүлэг хийгдээгүй талаар намын гишүүд хэлж байлаа. Ардчилсан намын гишүүн Д.Монголхүү "Ардчилсан нам дотор онц байдал үүсчихээд байна. МАН-аар дотоод сонгуулиа шийдүүллээ. 36 жилийн түүхэнд байгаагүй зүйл. Ийм шалтгааны үүднээс дөрөвдүгээр сард Онц их хурал хийсэн. Өнөөдөр үргэлжилж байна" хэмээн мэдэгдсэн.
Нэг намын доторх хоёр өөр байр суурь
Харин энэ хурлыг Ардчилсан намын төв байгууллагаас албан ёсоор зарлаагүй гэдгийг мөн энд тодотгох шаардлагатай. Ардчилсан намын төв байгууллагаас арваннэгдүгээр сарын 9-нд “Онц их хурал”-ыг намын төв байгууллагууд зарлан хуралдуулах шийдвэр гаргаагүй, уг хурлыг Ардчилсан намаас зарлаагүй хэмээн мэдэгдсэн. Харин хурлыг зохион байгуулагчдын зүгээс үүнийг эсэргүүцэж, намын гишүүд эвлэлдэн нэгдэж, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхтэй бөгөөд Онц их хурлыг зохион байгуулах нь гишүүдийн эрхийн асуудал гэж тайлбарласан. Ийнхүү нэг намын доторх маргаан зөвхөн дотоод сонгуулийн асуудлаар хязгаарлагдахгүй, хэн намыг төлөөлж, ямар шийдвэрийг намын нэрийн өмнөөс гаргах эрхтэй вэ гэсэн илүү өргөн асуудал болж байна. Онц их хурлын үеэр гишүүдийн ярианаас хамгийн их сонсогдож байсан үг нь “эв нэгдэл”. Гэхдээ эв нэгдэл гэдэг нь зөвхөн нэг өдөр танхимд цуглах тухай биш. Өөр өөр байр суурьтай гишүүдийг нэг ширээний ард суулгах, намын дотоод шийдвэр гаргалтад гишүүдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, залуу үеийг улс төрийн үйл ажиллагаанд татан оролцуулах, орон нутагт намын үйл ажиллагааг идэвхжүүлэх зэрэг олон асуудлыг хамрах аж. Тиймээс энэ өдрийн хурлын үр дүнг зөвхөн шинэ бүтэц, шинэ албан тушаалын нэрээр хэмжихээс илүүтэй, “Их эвсэл” цаашид ямар үйл ажиллагаа явуулах, намын бусад бүтэцтэй хэрхэн харилцах, дотоод маргааныг хэрхэн шийдэхээс нь харж болох юм. Одоо “Их эвсэл” хэрхэн ажиллах, Б.Хурцын удирдлага дор ямар алхам хийх, хамгийн гол нь Ардчилсан намын дотоодод удаан үргэлжилсэн зөрчлийг улс төрийн ямар шийдэл рүү хөтлөх нь анхаарал татах дараагийн асуудал болж байна.


























































