Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Умайн хүзүүний хавдар огцом нэмэгдсэнд  улстөржилт буруутай

2026-3-03
0
ЖИРГЭХ

Яагаад энэ үгийг хэлж байна гэхээр, Монгол Улсын хэмжээнд умайн хүзүүний хавдарын өвчлөл 6-рт эрэмбэлэдэг байсан бол сүүлийн жилүүдэд огцом өсч байна. Манай улс хорт хавдрын шалтгаант нас баралтаар дэлхийд тэргүүлж байна. 2025 оны байдлаар л гэхэд   элэгний хавдарын өвчлөл нэгдүгээрт, хоёрдугаарт ходоод, гуравдугаарт умайн хүзүүний хавдар оржээ.

Монгол Улсын хэмжээнд өдөр болгон 20 хүн хавдартай гэсэн онош сонсч байна. Нийт хүн амын 55 хувь буюу 1.6 сая иргэн  Улаанбаатарт амьдарч байгаа. Гэтэл өдөр болгон нийслэлийн 12-13 хүн хавдар тусч байна.

Тодотгож хэлбэл, 2024 онд улсын хэмжээнд 8169 хүн хавдрын оноштой байна. Үүнээс умайн хүзүүний өмөн 521 бүртгэгдсэнээс 255 нь нийслэл хотын иргэд байна. Эрт илрүүлээд бүрэн сэргийлэх боложмтой байхад жилд  160 хүн амь насаа алдана гэдэг дэндүү харамсалтай юм.  Папиллома вирус эмчлэхгүй бол 100 хувь  5-10 жилийн дараа хавдар болдог нь тогтоогдсон байна. Тиймээс дэлхийн 140 гаруй улс орон 9-14 настай үед нь эр, эм гэж ялгахгүйгээр хүүхдүүдээ бүгдийг нь дархлаажуулалтад хамруулж, ирээдүй хойчоо хамгаалж байна. Энэ өвчлөлийг зарим улс орнууд эрт илрүүлэг, дархлаажуулалтыг  эрчимжүүлж 0 хувьд хүргэчихээд байхад Монголд өсөөд байна.

Яагаад вэ? Хамгаалах арга хэрэгсэлээ мэдэхгүй байв уу гэвэл, үгүй.

2012 оны дөрөвдүгээр сард АНУ-ын Мянганы сорилтын сангийн дэмжлэгтэй манай улс 12-15 насны 10,000 гаруй охинд умайн хүзүүний хавдраас сэргийлэх Гардасил вакцин тарьж эхэлсэн түүхтэй.

Гэтэд  “Охидыг үргүй болгох гэж байна", "Манай охидод вакцины туршилт хийж байна” гэх мэтчилэн буруу ташаа мэдээлэл нийгэмд түгээж, зарим улстөрчид өрсөлдөгчөө намнах зэвсэг болгож ашиглаж турхиралт хийсний уршгаар дархлаажуулалтын хөтөлбөр зогссон юм.  Ийм мэдээллийн давалгаанд эргэлзэж, эцэг, эхчүүд охидууддаа умайн хүзүүний хорт хавдрын эсрэг вакцин дархлаажуулалтын товлолд оруулаагүй. Вакцины  үр нөлөө өнөөдөр тариад маргааш гарчихдаггүй. 10 гаруй жилийн дараанаас үр нөлөө нь ажиглагддаг гэж мэргэжилтнүүд тайлбарлаж байна. Яах аргагүй улстөржилтийн золиос одоо илэрч олон бүсгүйчүүд цэл залуугаараа хорвоогоос хальж байна. Тухайн үед буюу 2012 онд УИХ-ын сонгууль дөхчихсөн, хоёрхон сарын дараа  ээлжит сонгууль болох гэж байхад “Охидыг үргүй болгоно” гэж тархи угаалт хүчтэй давалгаалж, дархлаажуулалтыг зогсоож,  энэхүү ажлыг гардан манлайлж байсан Эрүүл мэндийн дэд сайд Ж.Цолмонг тойрогт унагасан түүхтэй.  Эх хүүхдээс нүүр буруулсан, нүгэл хураасан эмэгтэй гэж мөн ч их хараасан даа. Мөн тухайн үеийн Эрүүл мэндийн сайдаар ажиллаж байсан С.Ламбааг  3 удаа сонгогдчихлоо, залуу дэд сайддаа толгойгоо  мэдүүллээ гээд тойрог өгөлгүй чөлөөнд нь гаргасан. Энэхүү вакцинжуулалтыг улс даяар өрнүүлэх үйлсийг түүчээлж байсан Эрүүл мэндийн сайд, дэд сайд хоёр ингэж улстөрөөс жийгдсэн билээ.

Гэтэл 15 жилийн дараа юу болов.  Улстөрчдийн увайгүй  улстөржилт, тэдэнд үүргээ гүйцэтгэсэн эх орончдийн балгаар  өнөөдөр гэр бүлээ, аав, ээжийгээ, хань ижлээ, нялх үрсээ өнчрүүлэн зүрхийг нь шархлуулан  нэг жилд л гэхэд  160 бүсгүйчүүд  нар барсаар байна.

Хэрвээ  манай улс 2012 онд 12-15 насны 10,000 гаруй охинд хүний папиллома вирусийн эсрэг вакцинжуулалтыг эхлүүлж, цааш хэрэгжүүлэх хөтөлбөрийг зогсоосноос болж 10 жилийн хугацаа алдаж, 4,000 гаруй эмэгтэйг, ээжийг сэргийлж болох хавдраас амь насыг нь аврах боломжийг алдсан гэсэн үг. 

"Хавдрын үндэсний зөвлөл" төрийн бус байгууллагаас 2012 онд вакцин хийлгэсэн охидыг дагаж судалсан байдаг. Өөрөөр хэлбэл, вакцин хийлгэснээс хойш таван жилийн дараах үр дүнг 2017 онд шинжилсэн  гэсэн үг. Тухайн үед хүмүүсийн гол айж байсан зүйл болох "Вакцин охидыг үргүй болгох эрсдэл бий юу?" гэдэг асуултад хариулт өгөхийг зорьсон хэрэг.

Судалгаанд вакцин хийлгэсэн эмэгтэйчүүдийг ижил насных нь эмэгтэйчүүдтэй харьцуулж үзэхэд жирэмслэлт, төрөлтөд ямар нэгэн ялгаа байгаагүй. Харин хүний папиллома вирусийн хавдар үүсгэдэг хэв шинжийн тархалт вакцинд хамрагдсан хүн амын дунд 10 дахин буурсан үзүүлэлттэй гарчээ.

Одоо ахиад л  бас улстөржилт хийхгүй, шинжлэх ухааны ололтыг хүлээн зөвшөөрч, иргэдээ аюулаас хамгаалах шаардлагатай байна. Тиймээс Нийслэлийн Засаг даргын орлогч А.Амартүвшингийн уриалсан  умайн хүзүүний хорт хавдар үүсгэгчийн эсрэг вакцинд хамруулаарай гэснийг дэмжихээс өөр гарц үгүй юм.

Урьдчилан тандалтын судалгаагаар, Монгол Улсын хэмжээнд умайн хавдар 2023 онд  376,  2024 онд  521, 2025 онд  545 болж нэмэгдэж  байна. Хэрвээ буурахгүй энэ байдлаараа өсвөл   2028  он гэхэд 1000 гаруйд  дөхөх прогноз гарчээ.

Вакцин хийхгүй тохиолдолд энэ вирусийн тархалт буурахгүй. Тиймээс дараагийн 10 жилд хүний папиллома вирусээр үүсгэгддэг хавдар  багасахгүй. Тиймээс   эрт илрүүлэг, үзлэг шинжилгээг сайжруулах, хүн амын дунд вакцины хамрагдалтыг нэмэгдүүлэх нь үндсэн сэргийлэх арга юм.

Одоо хийж байгаа вакцины үр дүн дахиад 5-10 жилийн дараа буюу 2032-2037 оноос  эхэлнэ шүү дээ.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • MARAGAD (197.211.52.72)
    Бүгдээрээ сайн байцгаана уу, би бөөрнийхөө нэгийг зарж баяжсан тухай түүхээ хуваалцахыг хүсэж байна. Намайг Марагад гэдэг, би Монголоос гаралтай. Би санхүүгийн хувьд бэрхшээлтэй байсан бөгөөд онлайн эмнэлгийн зохицуулалтаар дамжуулан эрхтний донор болсон. Би төлбөрийн хариуд нэг бөөрөө хандивласан бөгөөд мэс заслын дараа эрүүл хэвээр байна. Би бөөрнийхөө төлөө 780,000 доллар авсан. Энэ мөнгөөрөө би Монголд өөрийн гэсэн компани байгуулсан. Хэрэв та санхүүгийн бэрхшээлтэй тулгарч, нөхцөл байдлаа өөрчлөх сонирхолтой байгаа бол надтай дараах хаягаар холбогдож болно: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM эсвэл +91424323800802 дугаарт залгаарай. WhatsApp байхгүй: +19282211962.
    2026 оны 03 сарын 03 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    12 цаг 30 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    12 цаг 39 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    12 цаг 47 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    13 цаг 36 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    13 цаг 41 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    13 цаг 52 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    14 цаг 44 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    15 цаг 7 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    15 цаг 9 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    15 цаг 23 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    15 цаг 33 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    15 цаг 35 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    15 цаг 41 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    15 цаг 52 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    15 цаг 53 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    16 цаг 9 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    16 цаг 12 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    16 цаг 12 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    16 цаг 25 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    16 цаг 29 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК