Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Л.Гангэрэл: Бодлого тогтвортой байж уул уурхайн салбар хөгжинө

2026-4-28
0
ЖИРГЭХ

Сүүлийн жилүүдэд хариуцлагатай уул уурхай гэх агуулга сөхөгдөх болсон. Хариуцлагатай уул уурхай гэдэг нь энгийнээр уул уурхайн бизнес улсын эдийн засаг, ард иргэдийн ахуй амьдрал, байгаль орчинд ээлтэй байх явдал юм. Энэ агуулгын хүрээнд Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөлийн гишүүн, Эдийн засагч Л.Гангэрэлтэй ярилцлаа. Тэрээр Монголын Уул уурхайн үндэсний ассоциациас хэрэгжүүлж буй “Хариуцлагатай уул уурхайн кодекс”-н хараат бус олон нийтийн зөвлөлийн гишүүнээр мөн ажиллаж буй.


-Ярилцлагын эхэнд уул уурхайн салбар ба Монгол Улсын эдийн засаг гэх өргөн агуулгын хүрээнд товч хариулт өгөхгүй юу?

-Товчхондоо, манай улсын эдийн засаг уул уурхайгаас хэт хамааралтай, эмзэг.  Нийт экспортын орлогын 93 хувийг, төсвийн орлогын 30 гаруй хувь, ДНБ-ий 25 хувийг уул уурхайн салбар дангаараа эзэлж байгаа. Эндээс эдийн засагт маш том хувь нэмэр оруулж байгаа салбар болох нь тодорхой харагдана. Харин ажиллах хүчний оролцооны түвшин харьцангуй бага онцлогтой.

-Газрын хэвлий дэх баялаг улс орныг хөгжилд хөтөлдгөөс гадна аймаг, орон нутагтаа ч үлэмж өгөөжтэй. Энэ нь уул уурхай хөгжсөн аймгууд хөгжлөөрөө түүчээлж байгаагаас тодорхой харагддаг?

-Өмнөговь аймгаар жишээ аваад ярихад, тус аймаг улсын төсөвт хамгийн их орлого төвлөрүүлдэг. Сүүлийн 10 гаруй жилд улсын төсвөөс татаас аваагүй. Уул уурхай хөгжсөн аймгуудын иргэд илүү өндөр орлоготой, ажлын байртай болсон нь харагддаг.

Мөн уул уурхайн туслан гүйцэтгэгч компаниуд орон нутгийн эдийн засгийг идэвхжүүлдэг. Хоол хүнс, хувцас, үйлчилгээ гээд олон төрлийн хэрэгцээг орон нутгаас хангаж байна. Иймээс тендерийг ил тод, нээлттэй зарлах нь чухал. Ингэснээр орон нутгийн иргэд, бизнесүүд бодитоор оролцож, эсэргүүцэл багасна.

Уул уурхайгүй аймгууд хөгжлөөр хоцрогдох хандлагатай байдаг нь үнэн. Тиймээс Баялгийн сангаар дамжуулан бүс хоорондын ялгааг бууруулах шаардлагатай.

-Баруун аймгууд дотроос мал аж ахуйд түшиглэсэн дан орлогоо солонгоруулж, уул уурхайгаар дамжуулан хөгжлөө хурдасгаж буй бүс нутаг бол Ховд аймаг. “МоЭнКо” ХХК-ийн Хөшөөтийн чулуун нүүрсний орд аймгийн хөгжил, ард иргэдийн амьдралд олон эерэг үр дагавар үзүүлж байгаа?

-Хөшөөтийн чулуун нүүрсний уурхай бол Хонгконгийн хөрөнгийн бирж дээр гарчихсан төсөл. БНХАУ-ын зах зээл рүү нүүрс олборлоод 10 гаруй жил болж байгаа. Өмнө өгүүлсэнчлэн, нүүрсний уурхайд орон нутгийн иргэд ажиллах замаар өгөөжөө хүртэж байгаа. Мөн туслан гүйцэтгэх компаниуд үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Түүнчлэн ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн тодорхой хэсэг нь хөгжлийн сангаараа дамжиж аймагтаа үлддэг. Тэр нь орон нутгийн төсөл, төлөвлөгөөнд зарцуулагддаг.

-Уул уурхайг тогтвортой хөгжүүлэх нь аймаг орон нутгийн төдийгүй улсын хөгжилд нэн чухал асуудал. Тиймээс энэ чиглэлд хэрхэн анхаарах нь зүй вэ?

-Уул уурхайг тогтвортой хөгжүүлэх асуудал дотроо олон янз задарна. Бодлогын тогтвортой байдал, татварын тогтвортой байдал, улс төрийн нөлөөллийг багасгах, орон нутгийн иргэдтэй харьцах зэрэг маш олон асуудлыг цогцоор нь авч үзэх ёстой. Ашигт малтмалын тухай хуулийн өөрчлөлт, татварын өөрчлөлтийн асуудал зэрэг агуулгыг ч анхаарч үзэх учиртай.

-“Хариуцлагатай уул уурхайн кодекс” гэх асуудал яригдах болсон. Энэ талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?

-Монголын Уул Уурхайн Үндэсний Ассоциациас “Хариуцлагатай уул уурхайн кодекс” гэж хэрэгжүүлж байгаа. Үүнийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор хараат бус олон нийтийн зөвлөл гэж байгуулагдсан. Энэ зөвлөлийн эдийн засгийг төлөөлсөн гишүүнээр би ажилладаг. Энэ кодексийг хөгжүүлээд эхлэхээр уул уурхайн компаниуд “Хариуцлагатай уул уурхайн кодекс”-д нэгдэнэ. Улмаар уул уурхайн компаниудыг үнэлнэ. “Хариуцлагатай уул уурхайн кодекс” нь уул уурхайн компанид ч өгөөжтэй. Тухайлбал, үнэлгээнд үндэслэн санхүүжилтийн асуудал ч яригдана. Нөгөө талаар, төр засаг өөрөө хариуцлагатай болох учиртай. Бодлого нь тогтвортой байж энэ салбар хөгжих учиртай.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • Melania Affleck (172.98.33.131)
    DUNE NECTAR WEB EXPERT facilitated the successful recovery of my cryptocurrency with professionalism and tech-savvy experience. They have active, fast, and responsive customer support, are well updated, and ensure strict business conversations and relationships. The recovery of my assets was successful, ensuring that these scammers can't trace the funds back to me. I recommend DUNE NECTAR WEB EXPERT to anyone seeking reliable, expert assistance in crypto asset recovery. https://wa.link/263wo6 T.me/dunenectarwebexpert
    2026 оны 04 сарын 28 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    11 цаг 40 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    11 цаг 49 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    11 цаг 57 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    12 цаг 46 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    12 цаг 51 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    13 цаг 2 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    13 цаг 54 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    14 цаг 16 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    14 цаг 19 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    14 цаг 33 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    14 цаг 43 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    14 цаг 45 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    14 цаг 51 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    15 цаг 2 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    15 цаг 3 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    15 цаг 19 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    15 цаг 22 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    15 цаг 22 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    15 цаг 35 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    15 цаг 39 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК