Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2026 оны тавдугаар сарын 29-ний өдрийн 10 дугаар албан даалгаврын хэрэгжилтийг хангах хүрээнд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас уул уурхайн салбар дахь байгаль орчны менежментийг сайжруулах, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдийн хариуцлагыг нэмэгдүүлэх, хүний эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг хангах, байгаль орчны эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор төлөвлөгөөт бус хамтарсан хяналт шалгалтыг зохион байгуулж байна.

Энэ хүрээнд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, Дэд сайд Б.Мөнхтамир, Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр нараар ахлуулсан ажлын хэсгүүд гурван бүсэд ажиллаж байгаа бөгөөд Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаярын ахалсан ажлын хэсэг Дорноговь аймгийн Даланжаргалан суманд ажиллалаа.

Хамтарсан ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга Ц.Өнөрнасан болон холбогдох байгууллагуудын төлөөлөл багтаж, ашигт малтмалын хайгуул, олборлолтын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгжүүдэд хяналт шалгалт хийж байна.

Өнөөдрийн байдлаар Даланжаргалан суманд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч 75, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч 11 аж ахуйн нэгж үйл ажиллагаа явуулж байна.

Ажлын хэсэг эхлээд ашигт малтмалын хайгуулын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй “Хасрич” ХХК-ийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Шалгалтаар уурхайн талбайд хамгаалалтын хашаа, анхааруулах тэмдэг, тэмдэглэгээг бүрэн байрлуулаагүй, аюулгүй ажиллагааны шаардлага хангалтгүй зэрэг зөрчил илэрчээ. Мөн уурхайн үйл ажиллагаа, үйлдвэрлэлийн аюулгүй байдлын талаарх мэдээллийг холбогдох байгууллагуудад бүрэн танилцуулаагүй, зарим баримт бичгийн бүрдэл дутуу байсныг тогтоож, хугацаатай үүрэг даалгавар өгсөн байна.

Түүнчлэн ажиллах хүчний бүтцэд гадаад ажилчдын эзлэх хувь өндөр байгаа тул хөдөлмөр эрхлэлт, гадаад ажиллах хүчинтэй холбоотой хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг холбогдох байгууллагуудтай хамтран нягтлан шалгаж байгаа аж.

Үргэлжлүүлэн ажлын хэсэг “Гүн орд” ХХК-ийн нөхөн сэргээлт хийж буй талбайд ажиллав. Тус талбай нь өмнө нь бичил уурхайн үйл ажиллагааны улмаас эвдэрч доройтсон бөгөөд нийт 4.3 га талбайд нөхөн сэргээлт хийхээр төлөвлөжээ. Шалгалтаар нөхөн сэргээлтийн ажлыг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай зарим баримт бичгийн бүрдэл хангалтгүй байсныг тогтоож, холбогдох чиглэл өгсөн байна.

Мөн “Ундармал хүдэр” ХХК-ийн үйл ажиллагаатай танилцах үеэр уурхайн зөвшөөрөлтэй талбайд байрлах биет бус соёлын өвд хамаарах 14 булшийг хамгаалалтын бүс тогтоон хамгаалсан байдал болон археологи, палеонтологийн судалгааны ажлын явцтай танилцжээ.

Хяналт шалгалтын үеэр БОУАӨЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Ш.Батбаяр уул уурхайн үйл ажиллагаанаас үүдэн хүрээлэн буй орчин, хүний эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд сөрөг нөлөө, эрсдэл учруулахгүй байх нөхцөлийг бүрдүүлж, Монгол Улсын хууль тогтоомж, байгаль орчны зөвшөөрлийн нөхцөл, шаардлага, стандартын хэрэгжилтэд тавих хяналтыг эрчимжүүлэхийг Дорноговь аймгийн Байгаль орчны газрын удирдлага болон улсын байцаагчдад үүрэг болголоо.

Мөн шалгалтын явцад аж ахуйн нэгжүүдэд нийтлэгээр илэрч буй хамгаалалтын хашаа, анхааруулах тэмдэг, тэмдэглэгээний бүрдэл, хөдөлмөрийн аюулгүй ажиллагааны шаардлага, баримт бичгийн бүрдүүлэлт, нөхөн сэргээлтийн төлөвлөлт, хэрэгжилт зэрэг зөрчил, дутагдлыг шуурхай арилгуулж, хууль тогтоомж, стандартын хэрэгжилтийг бүрэн хангуулан ажиллахыг холбогдох байгууллага, аж ахуйн нэгжүүдэд чиглэл болгосон байна.

Түүнчлэн уул уурхайн үйл ажиллагаанаас үүдэн ажилтан, албан хаагчид болон орон нутгийн иргэдийн амь нас, эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд эрсдэл учруулахгүй байх нөхцөлийг бүрдүүлж, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хууль тогтоомж, дүрэм, журам, стандартыг чанд мөрдүүлэх, болзошгүй осол, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг хэрэгжүүлэн ажиллахыг холбогдох аж ахуйн нэгжүүд болон хяналтын байгууллагуудад үүрэг болголоо.

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга Ц.Өнөрнасан “Уурхайгаас гарах хамгийн том баялаг бол ашигт малтмал биш, уурхайчин хүн өөрөө юм. Иймээс уурхайн үйл ажиллагаанд хүний амь нас, эрүүл мэнд, аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд тавьж ажиллах шаардлагатай” хэмээн онцоллоо.

Хяналт шалгалтын дүнг нэгтгэн холбогдох байгууллагуудад танилцуулж, цаашид авах арга хэмжээний санал боловсруулан ажиллах бөгөөд төлөвлөгөөт бус хяналт шалгалт үргэлжилж байна.