Хаягдал хуванцрыг хүнсний бүтээгдэхүүн болгон хувиргах санаа шинжлэх ухааны уран зөгнөл мэт сонсогдож болох ч АНУ-ын Өмнөд Иллинойсын их сургуулийн судлаачид ийм технологийг туршиж байна. Судлаачид “µBites” нэртэй төслийн хүрээнд хуванцар болон хөдөө аж ахуйн хаягдлыг ашиглан жигнэмэг хэлбэрийн хүнс бүтээжээ. Уг төсөл нь НАСА-гийн санхүүжилттэй, сансрын урт хугацааны аяллын үеэр астронавтуудыг хүнсээр хангах шинэ арга боловсруулах зорилготой хөтөлбөрийн нэг хэсэг юм.

Технологийн гол санаа нь хуванцрыг шууд хүнсэнд хийх бус, түүнийг химийн болон биологийн аргаар задлан боловсруулж, бичил биетний тэжээл болгон ашиглахад оршиж байна. Судлаачид ихэвчлэн усны сав үйлдвэрлэхэд ашигладаг PET төрлийн хуванцрыг ус, дулаан, өндөр даралт болон хүчилтөрөгчийн тусламжтайгаар жижиг молекулууд болгон задалдаг байна.

Үүний дараа үүссэн нүүрстөрөгчөөр баялаг түүхий эдийг тусгайлан боловсруулсан мөөгөнцөрт өгч, тэдгээр бичил биетэн уургийн агууламж өндөртэй биомасс үүсгэдэг аж.

Мөн судлаачид амт, өнгө болон шим тэжээлийг нэмэгдүүлэхийн тулд мөөгөнцрийн өөр өөр омгийг ашигласан байна. Тухайлбал, ванилийн амт, үнэр үүсгэдэг ваниллин болон А аминдэмийн эх үүсвэр болох бета-каротин үйлдвэрлэх боломжтой болгожээ.

Бэлтгэсэн орцыг зуурмаг болгон хольж, 3D хүнсний хэвлэгчээр давхарлан хэвлээд жигнэмэгийн хэлбэрт оруулдаг байна. Гэхдээ уг бүтээгдэхүүнийг одоогоор хүний хэрэглээнд бүрэн зөвшөөрөөгүй бөгөөд судлаачид аюулгүй байдлын нэмэлт шалгалт хийх шаардлагатай гэж үзэж байна.

Судлаачдын үзэж буйгаар энэ технологийг зөвхөн сансрын аялалд төдийгүй гамшгийн бүс, алслагдсан нутаг зэрэг хүнсний хангамж хязгаарлагдмал орчинд ашиглах боломжтой. Ийнхүү хуванцар хог хаягдлыг бууруулахын зэрэгцээ хүнсний шинэ эх үүсвэр бий болгох боломжийг эрэлхийлж байна.

Л.Баяр