"Глоб кредит" хадгаламж зээлийн хоршооны захирал асан Ж.Мэндбаяр алдсан хөрөнгөө төрөөс нэхэж байгаагаа олон нийтэд мэдэгдлээ.  Түүнийг бусдад орон сууц барьж өгөх, бонд худалдах нэрийдлээр залилан хийсэн хэрэгт буруутгаж чанга дэглэмтэй хорих ангид 10 жил ял оноож байсан. 2007 онд ялаа авч хоригдсон тэрбээр өнгөрсөн сарын 30-нд суллагджээ.

Тэгвэл эрх чөлөөтэй болоод 10 гаруй хонож буй тэрбээр юуны учир хэвлэлийн хурал зарлав гэдэг олон нийтэд их л сонин байлаа.  Харин тэрбээр төрөөс алдсан эд хөрөнгөө нэхэмжилж, шат шатны байгууллагаар явахаа мэдэгдэв.

Тэрбээр  "Намайг шоронд ял эдлээд гараад ирэхэд төр миний бүх эд хөрөнгийг битүүмжилж, маш хямд үнээр зарж борлуулсан байсан. Тиймээс би алдагдаж, тоногдсон хөрөнгөнийхөө учрыг олно гэдгээ хэлмээр байна. Би 10 жил ял эдэлсэн ч 10 тэрбумыг төлөх "ял"-тай гарч ирлээ. Анхнаасаа гэрээний хугацаа ч дуусаагүй байхад төр бүх зүйлийг хүчээр хийсэн. Намайг нэг ч өргөдөл гомдолгүй, шүүхийн шийдвэргүйгээр ял эдлүүлсэн" гэлээ. 

Анх түүнийг нийт 1233 хохирогчдод 10 тэрбум төгрөгийн хохирол учруулсан гэж дүгнэсэн байдаг.  Гэтэл хохирогчид өдгөө хохирлынхоо 50 хувийг л аваад байгаа юм. Уг нь Ж.Мэндбаярын нэр дээр байсан 27 тэрбум төгрөгийн хөрөнгийг төр хурааж авсан. Гэвч 17 тэрбум төгрөг нь хайчсан нь тодорхойгүй байгаа юм. Цаашлаад буруутай гэх этгээд  зохих шийтгэлээ амссан ч иргэд хохирсон хэвээр байгаа нь энэ нийгмийн эмгэнэл гэлтэй.

Ж.Мэндбаярын хэлж буйгаар 2006 оны дөрөвдүгээр сарын 15-ны шөнийн 02:00 цагийн үед УМБГ-аас ажиллагаа явуулж, шүүхийн шийдвэргүйгээр түүнийг баривчилжээ.  Баривчилгааны дараа түүний эргэн тойрны хүмүүсийн эд хөрөнгийг битүүмжилж эхэлсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, байшин барилга, гэр орноос эхлээд бүхий л эд хөрөнгийг нь хурааж улсын хөрөнгө болгосон гэсэн үг. Дээрх хөрөнгүүд нийлээд 27 тэрбум төгрөгөөр үнэлэгдэх байсан ч ийн үнэгүйдүүлж иргэдийн хөрөнгөөр тогложээ.

Цаашлаад уг Хадгаламж зээлийн хоршоог төрөөс албадан дампууруулсан гэж хохирогчдын зүгээс үзэж байгаа юм байна. Ийн хоршоо дампуурах үеэр 8000 орчим хүн хохирч үлдсэн гэдгийг Ж.Мэндбаярын зүгээс онцлов. Тиймээс түүний зүгээс битүүмжилсэн хөрөнгийг нь хууль бусаар үрэгдүүлсэн этгээдүүдэд хариуцлага тооцож, идэж уусан хөрөнгийг нь гаргуулахыг шаардах аж.  Түүнчлэн энэ хэрэгтэй холбогдуулан 43 тэрбум 606.5 сая төгрөгийн эд хөрөнгийг битүүмжилсэн ч үүн дээр нэмэгдэх зээлдэгчийн авлагын 14 тэрбум төгрөг, 20 гаруй газар, таван лицензийг үнэлээгүй байдаг. Өөрөөр хэлбэл, ХЗХ-доос хурааж авсан хөрөнгийг ШШГЕГ-аас худалдаж, иргэдийн хохирлыг барагдуулах ёстой байсан ч зориудаар үнэгүйдүүлсэн гэсэн үг юм.

Бүүр тодруулбал, "Глоб кредит" ХЗХ-г үүсгэн байгуулагч Ж.Мэндбаяраас 8.6 тэрбум төгрөг гаргуулах шүүхийн захирамж гарчээ. Ингээд шүүхийн шийтгэх тогтоолын дагуу цагдаагийн байгууллагаас 23 ширхэг үл хөдлөх хөрөнгө, 9 ширхэг хөдлөх хөрөнгө нийтдээ 9060 ширхэг хөрөнгийг  ШШГЕГ-ын харьяа Банк хадгаламж зээлийн хоршоодын төлбөр барагдуулах ажлын албанд хүлээлгэн өгчээ.  Тухайн үед хурааж авсан эд хөрөнгийн нийт үнэлгээ 9.7 тэрбум.  Гэтэл энэ хөрөнгийг хоёр тэрбум болгосон учраас тэрбээр ийн зарга үүсгэж байгаа аж. Энэ мэтээр хөвөрсөөр нийтдээ 27 тэрбум төгрөгний хөрөнгө энд яригдаад байгаа юм.

Д.Дуулим