2026 оны дөрөвдүгээр сарын 26-нд Украин улс болон дэлхийн олон оронд Чернобылийн атомын цахилгаан станцын ослын 40 жилийн ойд зориулан дурсгалын арга хэмжээнүүд зохион байгуулж, амь үрэгдэгсдэд хүндэтгэл үзүүллээ.
1986 онд тус станцын дөрөвдүгээр эрчим хүчний реактор дэлбэрч, их хэмжээний цацраг идэвхт бодис агаарт тархсан нь хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн ноцтой цөмийн ослын нэг болсон юм. Үүний улмаас олон мянган хүн эрүүл мэндийн хохирол амсаж, оршин суугчдыг яаралтай нүүлгэн шилжүүлэхэд хүрсэн.
Ослын дараа станц орчмын өргөн уудам газар нутгийг хүний амьдрахыг хориглосон хориотой бүс болгон тогтоожээ. Ойролцоох Припять хот бүхэлдээ орхигдож, өнөөдөр хүн амьдардаггүй хоосон хот болон үлдсэн байна.
Хүндэтгэлийн үеэр ослын үед амь насаа алдсан гал сөнөөгчид, ажилчдад хүндэтгэл үзүүлж, дурсгалын газруудад цэцэг өргөжээ. Энэ нь зөвхөн өнгөрсөн үйл явдлыг дурсан санахаас гадна цөмийн эрчим хүчийг аюулгүй ашиглах, ослоос урьдчилан сэргийлэх шаардлагыг дахин онцолсон үйл явдал болов.
Сүүлийн жилүүдэд Украинд болж буй дайны нөхцөл байдалтай холбоотойгоор Чернобылийн бүс дахин анхаарал татаж байна. 2022 онд тус бүс богино хугацаанд цэргийн хяналтад орж байсан нь дэлхий нийтийг түгшээж, цөмийн байгууламжууд дайны бүсэд хэр эмзэг болохыг харуулсан юм. Шинжээчид ийм нөхцөлд цөмийн аюулгүй байдлыг хангах нь зөвхөн нэг улсын бус, дэлхийн хэмжээний асуудал гэдгийг онцолж байна.
