Улс орон бүхэн өөрийн түүхэндээ янз бүрийн тэр ч бүү хэл ер бусын гэмээр татвар тогтоосон байдаг. Тиймээс энэ удаа бид зарим улс орон сонин хачин бас инээдэмтэй ч гэмээр ямар татвар ногдуулж байсан талаар өгүүлье. Соёлт ертөнц хөгжлийнхөө шат бүхэнд цоо шинэ татвар бодож олох хэрэг алхам тутам гарч байв. Мэдээжийн хэрэг улс орноо улс орон шиг байлгахын тулд тодорхой хөрөнгө мөнгө хэрэг болж таарна шүү дээ. Тийм зориулалтын мөнгө олохын тулд шинээр татваруудыг бий болгож, түүнээс хэн нэгэн зайлах бүх замыг нь хааж байв. Тухайлбал сүүдэр, амьдрал, жорлон, аймхай зан, эрх чөлөө, тэр ч бүү хэл гипснээс татвар авч байсан тохиолдол бий.
Эрх чөлөөний татвар
Хэдийгээр энэ нэр томьёо орчин үетэйгээ зохицохгүй ч боолын нийгмийн үед ер бусын зүйл огт биш байв. Тиймээс хэн нэгний ямар нэг шүүмжлэлд өртөж байсангүй. Гайхдаг ч үгүй байлаа. Ялангуяа энэ татварыг эртний Ромд авдаг байсан бөгөөд түүнийг эзэн, эсвэл чөлөөлөгдсөн боол өөрөө төлдөг байсан аж. Гэхдээ боол арай илүү төлбөр өгнө. Мөн эзэн болоод улсдаа яг адилхан татвар өгдөг байснаараа онцлогтой.
Амьдралын татвар
Ийм татварыг XIV зууны үед англичууд хүн бүрээс толгой дараалан авдаг байжээ. Гэвч тун удалгүй нийтийг хамарсан маш том бослого гаргасан тул энэ шийдвэрээ цуцалсан түүхтэй.
Аймхай байсны татвар
Англи ер нь этгээд хачин татвараараа алдартай л даа. Тухайлбал, XII зуунд байлдахаас татгалзсан буюу аймхай зангийнхаа төлөө татвар төлдөг байв. Эхлээд түүний хэмжээ тун бага байжээ. Гэтэл яваандаа дайн байлдаанд орох хүнгүй болоод ирсэн тул хаан зарлиг гаргаж, түүний хэмжээг гурав дахин нэмсэн байдаг. Тэр ч бүү хэл энгийн үед торгон цэргүүдээс ч авдаг болов. Үүнийг хүмүүс удаан тэвчээгүй тул дахиад л бослого гаргаж, уг татварыг цуцалсан гэдэг.
Жорлонгийн татвар
Энэхүү тун сонирхолтой татварыг I зуунд Ромын эзэн хаан тогтоожээ. Энэ шийдвэрийг түүний хүү огтхон ч дэмжээгүй бөгөөд эсэргүүцэхэд нь эдүгээ хүртэл яригддаг нөгөө гайхалтай үгийг хэлсэн байдаг. Түүний эцэг хүүгийнхээ хамарт багцалсан мөнгө ойртуулаад, “Мөнгө хэзээд үнэргүй байдаг юм” гэжээ. Тухайн үед гантиг чулуун суултуур бүхий жорлонгууд жинхэнэ моодонд орж байсан тул зөвхөн бие засах бус залуусын болздог нэг чухал газрын нэг болоод байсан аж. Тийм учраас энэ татварыг хэн ч эсэргүүцдэггүй байсан төдийгүй тун уриалгахнаар төлдөг байсан гэдэг.
Дэлхийн хамгийн ер бусын татвар
Мансууруулах бодисын төрөл болох марихуан, героин зэргийг худалдаалсны татварыг 2005 онд АНУ-ын Теннеси мужид тогтоожээ. Ийм бодис наймаалж байсан хүн цагдаад баригдлаа гэхэд төлсөн татварынхаа хэмжээгээр сонсох ялын нь хэмжээ багасдаг байсан гэдэг.
