Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.17
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Чанаргүй зээлийг илрүүлсэн нь “ЭЕРЭГ ДОХИО”

2019-9-24
0
ЖИРГЭХ

Банкны системийн “бие” эрүүл саруул, эсэхийг илтгэдэг чанаргүй зээлийн хэмжээ огцом тэлэв. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээлснээр чанаргүй зээлийн хэмжээ жилийн өмнөхөөс 545.6 тэрбум төгрөг буюу 39 хувиар өсжээ. Ингэснээр нийт 1.9 их наяд төгрөгтэй дүйлээ. Банкуудын олгосон нийт зээлийн хэмжээ энэ оны наймдугаар сарын эцсээр 12.1 их наяд төгрөгт хүрсэн. Одоогоор чанаргүй зээл нь нийт зээлийн багцын 10.5 хувийг эзэлж байна. Үндэсний статистикийн хорооноос чанаргүй зээлийн нийт зээлд эзлэх хэмжээ өнгөрсөн оныхоос хоёр хувиар нэмэгдсэнийг тодотгоод буй.

Чанаргүй зээл нэмэгдэх нь санхүүгийн салбарын маш муу үзүүлэлтүүдийн нэг. Муу зээл аль болох бага байвал санхүүгийн зах зээл эрүүл саруул байна гэж үздэг. “Капитал” банкийг татан буулгасныг та бүхэн санаж байгаа. Нийт зээлийнх нь 80 хувь эргэн төлөгдөх нь тодорхойгүй болсноор энэ банкийг татан буулгасан. Систем дотроо жижиг банк байсан учраас эдийн засагт доргилт үүсгэсэнгүй. Томоохон банк дампуурвал эдийн засагт доргилт үүсэж, хямралын суурь болох ч магадлалтай. Тиймээс л банкны удирдлага чанаргүй зээлийг бага түвшинд байлгах гэж хичээдэг. Чанаргүй зээл өсвөл санхүүгийн салбар тогтворгүй болно. Санхүүгийн салбар нь хямарвал эдийн засаг хүндэрнэ. Санхүүгийн салбараа эрүүл байлгах нь улс орны чухал зорилго билээ.

Чанаргүй зээл нийт зээлийнхээ тэдэн хувьд хүрвэл аюулын харанга дэлдэнэ, тиймээс төдий хэмжээнд барих шаардлагатай гэсэн тогтсон итгэлцүүр, баримжаа байдаггүй. Чанаргүй зээлийн муу нөлөө хэрхэн илрэх нь тухайн улсын эдийн засгийн онцлогоос хамаардаг аж. Тэгэхээр чанаргүй зээл бага байвал сайн, байхгүй бол бүр сайн гэсэн теорем үйлчилдэг хэрэг. Өмнөд Солонгосын Төвбанк чанаргүй зээлийг нийт зээлийн багцын 14 хувиас бага байвал банкны системийн үйл ажиллагаа хэвийн гэж үздэг гэнэ. Тэгвэл манай улсын чанаргүй зээл нийт зээлийнхээ хэдэн хувьд байвал хэвийн гэж үзэх вэ. Мэдээж өмнө нь дурдсанчлан тогтсон тоо, баримжаа байхгүй. Банкны салбарынхан нийт зээлийн таван хувиас бага байвал хэвийн гэж үзэж болох талаар ярилцдаг. Тэдний гаргаж тавьдаг хийсвэр тоотой харьцуулбал манай улсын чанаргүй зээл хэвийн байх хэмжээнээсээ хоёр дахин давжээ. Тэгэхээр “Аюул ойртож байна шүү” гэж анхааруулах дохио аль хэдийн анивчаад эхэлсэн гэсэн үг.

Активын удирдлагын компани байгуулж, чанаргүй зээлийг худалдах бодлогыг Төвбанк баримталж буй нь чанаргүй зээл төдийлөн буурахгүй байгаатай холбоотой болов уу. Активын удирдлагын компанид чанаргүй зээлээ худалдчихвал банк “хатиг”-наасаа салж, эрүүл саруул болно. Чанаргүй зээлийг банкнаас хямдруулан худалдаж авсан компани зээлдэгчтэй тохиролцож, авсан мөнгийг нь эргэн төлүүлэх учиртай. Өөрөөр хэлбэл, банкны эрсдэлийг өөр этгээд үүрч, санхүүгийн зах зээлд савлагаа үүсэхээс сэргийлнэ гэсэн үг. Цаашлаад эдийн засаг хүндрэх эрсдэлийг ч бууруулах юм.

Монгол Улсын эдийн засаг хагас жилийн дүнгээр 7.3 хувь буюу өндөр өсөлттэй байна. Энэ онд эдийн засаг хоёр оронтой тоонд хүрч өсөх болов уу гэсэн хүлээлт шинжээчдийн дунд үүслээ. Манай улсын гадаадад экспортолж, орлого олдог нүүрс, зэс, алт, төмрийн хүдрийн үнэ дэлхийн зах зээлд өндөр хэвээр байгаа. Ашигт малтмалын үнэ ханш өндөр учраас уул уурхайн салбарын эдийн засагт үзүүлэх нөлөө далайцтай байна. Үүнийг гадаад худалдаа, төсвийн тэнцэл ашигтай гарч буйгаас харж болно. Бүх төрлийн татварын орлого нэмэгдлээ. Эдийн засгийн нөхцөл сайн, худалдаа, үйлчилгээний салбар өсөлттэй байвал чанаргүй зээл буурах магадлалтай. Гэтэл яагаад огцом өссөн бэ.

Чанаргүй зээлийн хэмжээ өнгөрсөн оны аравдугаар сараас өсөж эхэлжээ. Муу зээл өсөж эхэлсэн цаг хугацаа банкны салбарт өрнөж буй нэгэн үйл явдалтай давхцаж байгаа. Тодруулбал, банкуудад активын чанарын үнэлгээ хийж эхэлсэн хугацаатай давхцав. Засгийн газрын Олон улсын валютын сантай хамтран хэрэгжүүлж буй Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөрийн хүрээнд банкуудын активын чанарыг үнэлж буй. Энэ ажил нь банкны салбарын үйл ажиллагааг сайжруулах, урт хугацаанд тогтвортой байлгах зорилготой. Уг нь активын чанарын үнэлгээг хэдэн сарын өмнө хийж дууссан. Гэхдээ нягтлах шаардлага тулгарсан учраас зарим банкны активыг дахин үнэлж байна. Активын чанарын үнэлгээ хийх явцад банкуудын олгосон зарим зээл хуудуутай байсан хэрэг. Ингээд л чанаргүй зээлийн хэмжээ огцом өссөн. Монголбанкныхан үүнийг баталж буй.

Хүн туссан өвчнөө мэдэхгүй явсаар хүндрүүлэх тохиолдол байдаг. Өвчин нэгэнт хүндэрсэн тохиолдолд анагаах гэж цаг хугацаа алдана, их хөрөнгө мөнгө зарцуулна. Өвчнөө ужгируулчихвал амиа алдахад ч хүрнэ. Харин өвчнөө эрт илрүүлбэл эмчлэхэд хялбар. Цаашлаад их хэмжээний мөнгө зарцуулахгүй, амиа эрсдүүлэхгүй. Банкуудад активын чанарын үнэлгээ хийж, “өвчин”-ийг эрт илрүүлсэн нь сайн хэрэг. Банкны салбарынхан одоо мэдэгдэлгүй газар авсан “өвчин”-өө эмчлэхээр ажиллах нь тодорхой. Эрт эмчилгээ хийчихвэл санхүүгийн салбар хямрахгүй. Эцэстээ эдийн засаг тогтвортой өсөх хөшүүрэг болоход тустай.

Активын чанарын үнэлгээ хийхэд банкуудын бүх төрлийн зээлийн бүтээгдэхүүнээс “но” илэрчээ. Өөрөөр хэлбэл, зээлийн бүтээгдэхүүн бүрт нь чанаргүй зээл нуугдаж байсан гэсэн үг. Хүнтэй зүйрлэвэл “өвчин” өргөн хүрээтэй тархаж, эрхтэн бүрт нь үсэрхийлжээ. Уул уурхай, боловсруулах үйлдвэрлэл, үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт олгосон зээлээс нэлээд хэсэг нь чанаргүй байсан гэнэ. Илэрсэн чанаргүй зээлээрээ дээрх салбарууд толгой цохижээ. Мөн цалин, тэтгэврийн зээлийн нэлээд хэсэг чанаргүй байсан аж. Тодруулбал, уул уурхайн салбарт олгосон зээлийн 187.7, боловсруулах үйлдвэрлэлийн салбарт олгосны 97, үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт олгосны 57, цалин, тэтгэврийн зээлийн 46.6 тэрбум төгрөг чанаргүй гэсэн ангилалд багтсан байна.

Тэгвэл хугацаа хэтэрсэн зээл буурчээ. Өнгөрсөн сарын эцсээр 982.4 тэрбум төгрөгийн хугацаа хэтэрсэн зээл үүсэв. Энэ нь жилийн өмнөхөөс 3.5 хувиар буурсан үзүүлэлт. Гэхдээ хугацаа хэтэрсэн зээл өнгөрсөн сард 103 тэрбум төгрөгөөр огцом нэмэгдсэнийг анхаарахгүй өнгөрч болохгүй. Хугацаа хэтэрсэн зээлийн 400.6 тэрбум төгрөг нь бөөний болон жижиглэн худалдааны, 430 тэрбум нь барилгын салбарт ногдсон аж. Өөрөөр хэлбэл, сүүлийн үед дээрх хоёр салбарт олгосон зээл мууджээ.

Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин 

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
“Нэткапитал ХБҮЦ 2.0”-ийн анхдагч зах зээлийн арилжаа эхэллээ
С.Баатар: ХХБ 3 жил үргэлжилж буй технологийн төсөлдөө 30 сая долларын хөрөнгө оруулалт хийгээд байна
Монголын хөрөнгийн бирж үнэт цаас болон уул уурхайн бүтээгдэхүүний арилжааны тоймыг тусад нь хүргэж эхэллээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • zaragch (202.126.89.243)
    Hugatsaa hetersen zeeliig neg ydaa ylsaas tolooch. Garamjaw ersdeliin sangiin mongoor 10terbymaa toluulj ba shuu de. Ard tumen bidnii tatwariin mon bizdee
    2019 оны 09 сарын 24 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Хэнтий аймагт хүрэн баавгай 361 удаа үзэгдэж давхардсан тоогоор 375 толгой баавгай бүртгэгджээ
    15 цаг 36 мин
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
    16 цаг 49 мин
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
    18 цаг 20 мин
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
    18 цаг 36 мин
  • ОХУ-ын тулаанч Сергей Билостенный PFL холбооны хүнд жингийн дэлхийн аварга боллоо
    18 цаг 44 мин
  • Аравдугаар сард гадаадын 3,646 иргэнд визийн зөвшөөрөл олгожээ
    19 цаг 18 мин
  • Шинэ дасгалжуулагчийн эхний сорилт эх орондоо...
    19 цаг 34 мин
  • Мэдэгдэл
    19 цаг 34 мин
  • Нийтийн тээврийн зарим чиглэлийг богино эргүүлж байна
    20 цаг 11 мин
  • Т.Сайфолла ДАШТ-ээс мөнгөн медаль хүртлээ
    20 цаг 34 мин
  • Израилын цэрэг газын зурваст хамас бүлгийн ахлах командлагчийг устгажээ
    20 цаг 59 мин
  • Дональд Трамп Путин, Ши Жиньпин нартай анх удаа гурван талт уулзалт хийнэ
    21 цаг 44 мин
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
    21 цаг 50 мин
  • Мексикийн хар тамхины нэрт толгойлогч, “боссуудын босс” хочит Мигель Анхель Феликс Гальярдо таалал төгслөө
    22 цаг 3 мин
  • Өөрийн барааг худалдаж авахыг хориглодог Өмнөд Солонгос наймаачин эр
    22 цаг 11 мин
  • Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
    22 цаг 27 мин
  • Энэ долоо хоногт ордуудын амьдрал хэрхэн өрнөх вэ?
    22 цаг 32 мин
  • Битүүний өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгох уу?
    22 цаг 47 мин
  • Төв аймгийн ихэнх сумдын нутгаар 0.2-3.0 мм нойтон цас, цас орж, цасан шуурга шуурна
    23 цаг 3 мин
  • Үйл явдал: Хил хамгаалах байгууллагад хүний эрхийн сургагч багш бэлтгэх сургалт болно
    23 цаг 6 мин
  • Чингис хааны тухай гадныхны бичсэн сонирхолтой баримтууд
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Чингис хааныг магтан дуулсан БҮХ дуу
  • Чингис хааны тухай өгүүлэх БҮХ кино
  • Сагсанбөмбөгт ур чадвараараа гайхагдаж байгаа Өлзийбатын Индра гэж хэн бэ?
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • ФОТО: УИХ-ын хүндэтгэлийн хуралдаан эхэллээ
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • "Чингис хаан" одонг хүртсэн эрхмүүд
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Чингис хааны тухай гадныхны бичсэн сонирхолтой баримтууд
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Чингис хааныг магтан дуулсан БҮХ дуу
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Чингис хааны тухай өгүүлэх БҮХ кино
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • У.Хүрэлсүх: Их Монгол Улсын үргэлжлэл болохоо өглөө бүр санаж, өдөр бүр хичээж, үдэш бүр цэгнэж явахыг уриалж байна
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК