НИТХ-ын XXVIII хурал өчигдөр болж, нийслэлийн 2019 оны төсвийн гүйцэтгэд болон ирэх оны үндсэн чиглэлийг хэлэлцэж баталсан. Үүнтэй холбоотой асуудлаар нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Амарсайхантай ярилцлаа.

-Нийслэлийн 2019 оны төсвийн гүйцэтгэл, мөн ирэх оны үндсэн чиглэлийн төслийг баталлаа. Та төсвийн гүйцэтгэлийг хэрхэн харж байна вэ?

-2019 онд хийж хэрэгжүүлсэн ажлын явцтай танилцлаа. Ирэх онд юунд голчлон анхаарах шаардлагатай талаар хэлэлцлээ. УИХ-аар төсөв батлагдахаар үндсэн чиглэлийн ажлаа уялдуулна. Тухайлбал, нийслэлийн төсвөөр юу хэрэгжүүлэх, улсын төсөв, гадаадын зээл тусламж, бусад эх үүсвэрүүдээс юу хийх зэрэг нийт 2020 оны үндсэн чиглэлд 1.4 их наяд төгрөгөөр төсөл хөтөлбөрөө батална. Ингэхдээ хэрэгжиж байгаа гол төслүүд цааш үргэлжилнэ. Гол асуудал нь цаг хугацааны дарааллаар аль ажлыг нь яаж хэрэгжүүлэх асуудал чухал учраас үүнд анхаарна. Гэхдээ нийслэлд хийх бүх ажлыг нийслэлийн төсвөөр хийнэ гэсэн үг биш.

-Багш, эмч нарын урамшууллыг нэмэгдүүлэхэд ирэх оны төсөвт нэг тэрбум орчим төгрөг төсөвлөх талаар ярьж байна. Үнэхээр тийм боломж бололцоо байгаа юм уу?

-Багш, эмч нарын цалин тэртээ тэргүй ирэх онд нэмэгдэнэ. Харин ажлаа сайжруулж байгаа, ахиц дэвшилтэй, ажлынхаа үр дүнг хангаж байгаа багш нарыг урамшуулдаг урамшууллын индекс гэж бий. Өөрөөр хэлбэл, сургалтын чанар стандартыг хангаж ажиллаж байгаа багш гэсэн үг. Ингэхдээ сургуулийг нь шагнадаг юм. Багш нарыг нь биш. Улмаар бүх ажилчид өөрсдийн оролцоогоор урамшууллаа авах юм. Энэ жил 20 сургууль, 20 цэцэрлэгийг 300 сая төгрөгөөр урамшуулсан. Цаашид нэмэгдүүлэхээр яригдсан.

-Урамшуулалд олгосон 300 сая төгрөгийг захирал, багш, ажилчид ажлынхаа үр дүнгээр авах уу, эсвэл тэнцүү хуваа уу?

-Нийслэлийн сургууль, цэцэрлэгүүдэд 300 сая төгрөг хуваарилсан гэхээр 20 сургууль, 20 цэцэрлэгт дунджаар 15-20 сая төгрөг хуваарилагдаж байгаа юм. Үүнээс захирал нь 30 хувь, үлдсэн 70 хувийг бусад ажилчид хувааж авдаг.

-Нийтийн тээвэрт парк шинэчлэлт хийнэ гэж ярьж байна.

-Нийтийн тээвэрт паркшинэчлэлт хийхгүй бол зогсоно. УИХ дээр нийтийн тээврийн төсвийг нэмэгдүүлэх талаар ярьж байгаа. УИХ дээр төсөв хэрхэн батлагдана. Тэр хэмжээгээр нийслэлийн төсөвтэй уялдуулж батална. Хамгийн гол нь УИХ дээр паркшинэчлэлт хийх төсвийг нэмж өгөөч гэж хэлж байгаа юм. Учир нь он гараад 450 автобус, оны сүүлээр үндсэндээ 80 хувь нь шаардлага хангахгүй болно. Алийн болгон Солонгос, Хятад зэрэг улсын гүйлт нь дуусчихсан автобусыг шахав вэ. Үүн дотроо иргэдээ морь мал шиг ачдаг. Тиймээс парк шинэчлэлийг дорвитой хийж, үйлчилгээг сайжруулах хэрэгтэй. Наанадаж шөнө дулаахан хонодог болгох хэрэгтэй. Мөн жолооч биш мэргэжлийн хүн автобусыг цэвэрлэдэг байя. Өдөржин машин уначихсан хүмүүс очоод л машинаа өөрсдөө цэвэрлэхээр ачаалал цаашилбал нийтийн тээврийн чанар стандарт алдагдана. Тиймээс нийтийн тээврийг шинэчилж стандартын дагуу үйлчилгээнд нэвтрүүлэх, мөн хоёр чиглэлээр явуулъя гэж байгаа юм. Ингэхдээ 1000 автобусанд шинэчлэл хийвэл 80 хувийг нь явдаг маршрут цашаар нь, 20 хувийг нь арай өндөр үнэтэй үйлчилгээнд гаргана. Тухайлбал, олон зогсоол зогсохгүйгээр экспресс чиглэлээр явъя гэвэл 500 төгрөгөөр илүү үнэ төлөөд сэлүүхэн, хурдан автобусанд суух боломжтой гэсэн үг.

-Хэд хэдэн чиглэлд экспресс чиглэлийн автобус явдаг байсныг зогсоочихсон гэсэн. Яагаад зогсоосон юм бэ?

-Автобуснууд нь өдөр өдрөөр салж унаад байна шүү дээ.

-Нийслэлээс хавдрын эмнэлгийн өргөтгөл барих асуудалд хэрхэн анхаарч байна вэ?

-Хавдрын улмаас жилд 4000-5000 хүн амиа алдаж байна. Өдөр бүр 13-14 хүн амиа алдаж байгаа нь энэ салбараа анхаарах ёстойг харуулж байна. Хавдрыг эрт илрүүлдэг байх ёстой. Мөнгө байхгүй ч гэсэн улс зээлээд ч гэсэн барих ёстой. Бид хэрэгтэй хэрэггүй юм зээлээд л авдаг.

-Нийслэлд агаарын зам барих талаар яригдаж байгаа. Энэ ажил ямар шатандаа явж байна вэ?

-Бидний хувьд ажлыг эхлүүлэхэд бэлэн болсон. Одоо Сангийн яамнаас зөвшөөрөл авна. Ингэж байж хэрэгжих юм.

-Арваннэгдүгээр сард багтан нийслэлийн 220 мянган айл өрхөд утаа шүүгч суурилуулна гэж ярьж байгаа. Утаа шүүгчийг хаанаас оруулж ирэх юм бэ?

-Судлагдаж байна. Мэдрэгчийн үнэ, үзүүлэлт олон янз. Үлйдвэрлэдэг ганц газар нь БНХАУ байна. Өөр газруудад үйлдвэрлэсэн бэлэн байдаггүй. Инхэвчлэн захиалгаар хийдэг юм байна. Мэргэжлийн хүмүүс судалж байгаа.

-Утаа мэдрэгч дунджаар хэдэн төгрөгийн үнэтэй байна вэ?

-10 мянган төгрөгөөс эхлээд 30, 40 төгрөгийн үнэтэй байна.

-Нийслэлийн ирэх оны төсвийн үндсэн чиглэл зэрэг чухал асуудал хэлэлцэж байхад хэд хэдэн төлөөлөгчид хуралдаа суугаагүй байна. Хуралдаа ирдэггүй төлөөлөгчдөд тооцдог хариуцлага гэж бий юу. Мөн төлөөлөгчид тойрогтоо ажилладаггүй. Юу хийдэг нь мэдэгддэггүй гэх шүүмжлэл их байна?

-Зарим нь хүндэтгэх шалтгаантай. Хурлын төлөөлөгч ирж очоод л явж байгаа.

Б.Лхам