Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.19
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Соёлын өвийн үндэсний төв олон улсын стандартад нийцсэн байртай боллоо

2020-10-28
0
ЖИРГЭХ

Хан-Уул дүүргийн 10 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр Буянт-Ухаа хорооллын урд, Үндэсний Архивын Ерөнхий газрын баруун талд баригдсан Соёлын яамны харъяа Соёлын өвийн үндэсний төвийн барилга арваннэгдүгээр сарын 15-ны өдөр буюу Эзэн Чингис хааны мэндэлсэн өдөр нээлтээ хийнэ.

Соёлын өвийн үндэсний төв нь анх 1988 онд тухайн үеийн Соёлын яамны харьяа “Музейн үзмэр сэргээн засварлах урлан” нэртэйгээр анх байгуулагджээ.

Соёлын өвийн үндэсний төв нь 1988-1995 онуудад Музейн үзмэр сэргээн засварлах урлан нэртэйгээр зөвхөн улс, аймгийн музейн үзмэр сэргээн засварлах чиглэлээр, 1995-2008 онуудад музейн үзмэр, хээр хөдөө орших түүх,соёлын үл хөдлөх дурсгалыг бүртгэн мэдээллийн сан бүрдүүлэх болон музейн үзмэр сэргээн засварлах чиглэлээр, 2008 оноос Монгол үндэстэн, угсаатны соёлын биет бус өвийн улсын нэгдсэн бүртгэл-мэдээллийн сан бүрдүүлэх, Соёлын биет өв (хөдлөх болон үл хөдлөх дурсгал)-ийн улсын нэгдсэн бүртгэл-мэдээллийн сан бүрдүүлэх, түүх, соёлын хөдлөх болон үл хөдлөх дурсгалыг хамгаалах, сэргээн засварлах чиглэлээр, 2017 онд “Соёлын өвийн үндэсний төв болон өргөжиж, Соёлын өвийг бүртгэн мэдээлэх, Соёлын өвийг авран хамгаалах, Соёлын биет өвийг сэргээн засварлах, Соёлын өвийн мэдээллийн технологи, аюулгүй байдал гэсэн 4 үндсэн чиглэлээр улс, аймаг, нийслэл, сум дүүргийн музей, орон нутаг судлах танхим, эрдэм шинжилгээний байгууллага, төрийн бус байгууллага зэрэг 500 орчим байгууллагыг хамруулсан, үндэсний хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулж байгаа юм.

“Түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалыг хамгаалах үндэсний хөтөлбөр”, “Үндэсний соёлын өвийн мэдээллийг тоон системд оруулан хадгалах хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлэх, мэргэжил арга зүйн удирдлагаар хангах үүрэг тус төвд нэмэгдэж, энэ хүрээнд музейн үзмэр, археологийн олдвор эд өлгийн зүйлс, хээр хөдөө орших чулуун дурсгал зэргийн эвдрэл гэмтлийг судлах, оношлох, бэхжүүлэх, сэргээн засварлах зориулалтын барилга, тоног төхөөрөмж бүхий төрөлжсөн лаборатори байгуулах хэрэгцээ шаардлага гарч ирсэн юм.

Мөн 2008 оноос тус төвд соёлын биет бус өв, өвлөн уламжлагч хүнийг бүртгэн баримтжуулах, хамгаалахтай холбоотой чиг үүрэг нэмэгдсэн ба энэ нь мөн зориулалтын барилга байшин барих зайлшгүй шаардлагатай болсон.

Тус төвийн барилгын ажил 2014 оноос эхэлсэн бөгөөд төвлөрсөн гадна шугам сүлжээний асуудлыг шийдээгүй улмаас 2019 он хүртэл түр саатсан ба 2020 оны 10 дугаар сарын байдлаар барилгын гүйцэтгэл 98 орчим хувьтай, ашиглалтад хүлээлгэн өгөхөд бэлэн болоод байна.

Шинээр баригдсан Соёлын өвийн үндэсний төвийн барилга нь 8 тэрбум төгрөгний төсвөөр баригдсан ба 60х40 метрийн хэмжээтэй, газар доорх давхар болон нэг, хоёрдугаар давхраас бүрдсэн, нийт 8000 м2 талбайтай, 130 гаруй өрөө тасалгаа, хамгаалалтын хашаа, орц гарц бүхий машин зам, авто зогсоол, ногоон байгууламжтай.

Тус барилгын ажлын явцын талаар Соёлын өвийн үндэсний төвийн захирал, доктор Г.Энхбат сэтгүүлчдэд танилцуулах үеэрээ “Соёлын өвийн үндэсний төвд Монгол Улсын түүх, соёлын биет ба биет бус өвийн улсын нэгдсэн бүртгэл-мэдээллийн санг төвлөрүүлж, энэ чиглэлээр хийж буй эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлуудыг тайлан баримтууд, археологийн малтлага судалгаанаас олдсон түүх, соёлын дурсгалт зүйлсийг анхны төрхөөр нь сэргээн засварлах зэрэг олон ажлууд явагдана” гэдгийг онцоллоо.

Шат дараалалтайгаар ажилтнуудынхаа тоог 139 хүргэнэ

Монгол Улсын музейн сан хөмрөгт 240 мянга гаруй үзмэр байдаг. Эдгээрээс эвдрэл, гэмтэлтэй үзмэр 60-70 хувийг нь эзэлдэг. Иймд нэн яаралтай үзмэрүүдийг сэргээн засварлах шаардлагатай байгааг мэргэжилтнүүд онцолдог. Гэтэл одоогийн байдлаар тус салбар жилд 20 орчим байгууллагаас 150-200 орчим музейн үзмэрийг сэргээн засварлах хүчин чадалтай. Сэргээн засварлах ажлыг хийж буй 10 гаруй хүн хаанаа ч хүрдэггүйг мэргэжлийнхэн хэлдэг.

Одоогоор Соёлын өвийн үндэсний төв нь Соёлын төв өргөөний зүүн үзүүрийн хоёр давхарт түрээсийн байранд байрлаж буй бөгөөд 30 орчим ажилтантай. Нийслэл, орон нутгийн хэмжээний 38 музейгээр зогсохгүй археологи, палентлогийн олдворуудыг бүртгэн авч, сэргээн засварлаж, авран хамгаалдаг. Ингээд бодохоор орон тооны 30 ажилтан хаана ч хүрэлцэхгүй гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой. Ажилтнуудынхаа орон тоог нэмье гэхээр наанадаж багтах ажлын байр талбайгүй, цаанадаж энэ салбарын мэргэжлийн боловсон хүчний асуудал хүндхэн байгаа тул ажиллах орчныг хангасан шинэ байр, барилга зайлшгүй хэрэгтэй болоод байсан.юм. Тиймээс шинэ төвөө ашиглалтад орсны дараа ажиллах мэргэшсэн багаа үе шаттайгаар нэмэх зорилго тавьж байгаагаа, 2050 он гэхэд 139 ажилтантай байхаар төлөвлөж буйгаа Г.Энхбат захирал хэлж байв.

Соёлын өвийн үндэсний төвийн барилгад соёлын өвийг хамгаалах чиглэлээр дараах 10 гаруй төрлийн үйл ажиллагаа явуулахаар төлөвлөж байна. Үүнд:

- Соёлын биет өв болох археологийн олдвор, яаралтай хамгаалах шаардлагатай музейн үзмэр, эд өлгийн зүйлсийг зориулалтын төрөлжсөн сан хөмрөгт түр болон байнга хадгалах;

- Соёлын биет өв болох музейн үзмэр, археологийн олдвор, хөшөө чулуун дурсгал, сүм хийд дурсгалт уран барилгын өнгө будаг зэргийн эвдрэл гэмтлийгсэргээн засварлахад Монгол орны эрс тэс цаг агаар, уур амьсгалд тохирсон соёлын өвийн хадгалалт хамгаалалтын судалгаа оношлогоо, сэргээн засварлалт хийх төрөлжсөн лабораторт оношлох, судлах, сэргээн засварлах, бэхжүүлэх;

- Сэргээн засварлах соёлын биет өвийг яс, чулуу, мод, төмөр металл, шавар, цаас, арьс шир, уран зураг, монгол зураг, эсгий, даавуу зөөлөн эдлэл зэрэгттөрөлжүүлсэн студи, урлан ажиллах;

- Байгальд ил задгай орших эвдрэл гэмтэлтэй хүн чулуу, буган чулуун хөшөө, гэрэлт хөшөө, амьтны дүрст дурсгал зэргийг жилийн 4 улиралд тусгай зориулалтын чулуу сэргээн засварлах лабораторт авран хамгаалах зорилгоор үндэсний төвд түр зөөж шилжүүлэн, бэхжүүлж, сэргээн засварлан унаган газар нь буцаан байрлуулах;

- Улс, аймаг орон нутгийн музей, судалгаа шинжилгээний байгуулага, зарим хийд болон хилийн чинадад хадгалагдаж буй буй соёлын биет өв болох түүх, соёлын хөдлөх дурсгалт зүйлийн цахим болон цаасан суурьтай Улсын нэгдсэн бүртгэл мэдээллийн санг бүрдүүлж, төрөлжсөн архив;

- Монгол Улсын газар нутаг дээр оршин байгаа түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгал болох палеонтологи, археологийн төрлийн олдорт газар, чулуун зэвсгийн бууц суурин, эртний булш бунхан, хиргисүүр, хотын туурь балгас, сүм хийд барилга архитектурын дурсгал, хүн чулуу, буган хөшөө, хадны зураг гм дурсгалын цахим болон цаасан суурьтай Улсын нэгдсэн бүртгэл мэдээллийн санг бүрдүүлж, төрөлжсөн архив;

- Монгол үндэстэн, туургатан, угсаатны бүлэгт хамаарах эх хэл аман уламжлалын илэрхийлэл, ардын язгуур урлаг, байгаль, сав ертөнцийг танинмэдэх уламжлалт арга ухаан, мэдлэг, мал маллагаа, гар урлал зэрэг соёлын биет бус өвийн олон төрөл зүйл, түүнийг өвлөн уламжилж буй хүнтэй холбоотой бүхий л төрлийн мэдээллээр Улсын нэгдсэн бүртгэл мэдээллийн санг бүрдүүлж, төрөлжсөн архив;

- Ардын язгуур урлагийн төрөлд хамаарах Соёлын биет бус өвийг сурталчлах, өвлөн уламжлагч хүнийг дэмжих, тэдний урын санг баримтжуулах зорилгоор 80 хүний суудалтай мини театр;

- Соёлын өвийг хамгаалах хуулийн дагуу шат, шатны бүртгэл мэдээллийн сангийн тогтолцоог чадавхижуулах, соёлын өвийг хадгалж буй байгууллага, мэргэжилтнийг хадгалалт хамгаалалтын чиглэлээр мэргэжил аргазүйн удирдлагаар хангах, төрөлжсөн сургалт зохион байгуулах;

- Соёлын өвийг судлах, хамгаалах чиглэлээр байгалийн болон нийгмийн шинжлэх ухааны эрдэм шинжилгээний төрийн болон төрийн бус байгууллагатай хамтран ажиллах;

- Соёлын өвийн чиглэлээр хурал, зөвлөгөөн, уулзалт зохион байгуулах;

- Соёлын өвийн өдөрлөг, танилцуулга, үзэсгэлэн зэргийг зохион байгуулах зэрэг арга хэмжээг дурдаж болно

Соёлын яамнаас 2020 онд Шинжлэх ухааны академийн Археологийн хүрээлэн, Монголын үндэсний музейд зориулалтын бус, шаардлага хангахгүй орчинд хадгалагдаж байгаа олдвор, цуглуулгыг Соёлын өвийн үндэсний төвийн шинэ барилгад шилжүүлж хадгалах талаар зохицуулалт хийж, суурилуулах зорилгоор санхүүгийн дэмжлэг үзүүлсэн. Мөн шинээр байгуулах “Чингис хаан” музейн үзмэр цуглуулах, олдвор хэрэглэгдэхүүнийг хадгалах өрөө тасалгааг бэлтгээд байна.

Соёлын өвийн үндэсний төвийн шинэ барилга ашиглалтад орсноор соёлын өвийг бүртгэх, судлах, хамгаалах сэргээн засварлах ажил чанарын болон тоон үзүүлэлтэд ахиц дэвшил гарахаас гадна зориулалтын шаардага хангасан өрөө тасалгаанд соёлын биет өвийг хадгалах боломж бүрдэнэ.

ЮНЕСКО-д 14 соёлын өвийг бүртгүүлжээ

Соёлын өвийн үндэсний төвийн үйл ажиллагааны хүрээнд хийгдсэн томоохон ажлуудын нэг нь соёлын биет бус өвийг ЮНЕСКО-д бүртгүүлсэн явдал. Монгол Улс ЮНЕСКО-гийн “Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай 2003 оны Конвенц”-д 2005 онд нэгдэн орсон бөгөөд 2008-2018 оны хооронд ЮНЕСКО-гийн Хүн төрөлхтний төлөөллийн болон Яаралтай хамгаалах жагсаалтад 14 өвөө бүртгүүлээд байна.ЮНЕСКО-гийн Хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн төлөөллийн жагсаалтад:

1. Морин хуур хөгжмийн уламжлалт урлаг (2008)

2. Монгол ардын уртын дуу (2008)

3. Монгол наадам (2010)

4. Монгол ардын хөөмэйн урлаг (2010)

5. Шувуулахуй буюу бүргэдээр ан хийх зан үйл. Ингэхдээ 12 улстай хамтран бүртгүүлсэн (2010)

6. Монгол гэрийн уламжлалт урлал, зан үйл (2013)

7. Шагайн харваа (2014)

ЮНЕСКО-гийн Яаралтай хамгаалах соёлын биет бус өвийн жагсаалтад:

1. Монгол тууль (2009)

2. Монгол бий биелгээ, уламжлалт бүжгийн урлаг (2009)

3. Монгол цуур хөгжмийн уламжлалт урлаг (2009)

4. Монгол лимбэчдийн уртын дуу тоглох уламжлалт арга барил-битүү амьсгаа (2011)

5. Монгол уран бичлэг (2013)

6. Ингэнд ботго авахуулах зан үйл (2015)

7. Уул овоо тахих монгол зан үйлийг (2017) тус тус бүртгүүлээд байгаа аж.

Соёлын өвийн үндэсний төвийн бүртгэлд 316 мянган хөдлөх өв, 89 мянган үл хөдлөх өв, 8383 өвлөн тээгч, 98 соёлын биет бус өв бүртгэгдээд байна.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
    4 цаг 19 мин
  • Үндэсний аврах бригад Имарттай хамтран 3,500 айл өрхөд угаарын хийн мэдрэгч суурилуулна
    5 цаг 17 мин
  • Европын 23 орны 23 киног БНСУ-ын Сөүл хотод үнэ төлбөргүй толилуулна
    6 цаг 21 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Алтангэрэлийн Азбаяр Японы B.LEAGUE-ын "ASIA ALL-STARS" багийн бүрэлдэхүүнд шалгарчээ
    6 цаг 38 мин
  • Үнэт цаасны арилжаа түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрлээ
    6 цаг 45 мин
  • У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
    7 цаг 13 мин
  • Монгол улсын шигшээ багийн тамирчин Ч.Маргад эх орондоо ирлээ
    8 цаг 26 мин
  • "Доха" олон улсын кино наадам эхэллээ
    9 цаг 27 мин
  • Дэлхийн тайзанд шилдэг 20-т бичигдэж байгаа О.Намуунаа дараагийн шатанд үлдэхийн тулд олон нийтээс өндөр санал авах шаардлагатай байна
    9 цаг 59 мин
  • 8660 хүүхэд гэртээ ойр суралцаж, анги дүүргэлтийн асуудал буурсан үзүүлэлттэй байна
    10 цаг 17 мин
  • "Өмнөговийн Хүлэгүүд" баг Зүүн Азийн супер лигийн хоёр дахь тоглолтдоо 29 онооны хожигдлоос эргэн ирсэн ч хожигдол хүлээлээ
    10 цаг 55 мин
  • Д.Трамп Ши Жиньпин, В.Путин нартай түүхэн уулзалт хийхийнхээ өмнө Филиппин саатлаа
    12 цаг 33 мин
  • 13 жилийн хүлээлтийн эцэст “Grand Theft Auto 6” тоглоом дэлхий даяар нээлтээ хийлээ
    13 цаг 17 мин
  • Мьянмар улс Рохинжа үндэстний цөөнхийн эсрэг хийсэн үйлдлийнхээ төлөө геноцидын хэрэгт хариуцлага хүлээх анхны улс болно
    13 цаг 39 мин
  • Японы Кюүшюү аралд 5.3 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
    13 цаг 39 мин
  • Дэлхийн олон орны иргэд Монголчуудад цагаан “атаархав”
    13 цаг 42 мин
  • ХЭҮК: Хаврын морин уралдааныг сэргээх хуулийн төслийг дэмжихгүй
    13 цаг 48 мин
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ-д зодоглох Монголын 18 бөх
    13 цаг 56 мин
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
    14 цаг 7 мин
  • Агаарын бохирдлыг бууруулах эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан хуримтлуурын технологийг иргэдэд танилцуулна
    14 цаг 15 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Боксын гурван удаагийн дэлхийн аварга Хорхе Линаресыг АНУ-ын цагаачлалын албаныхан саатуулжээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
24 баримт
  • У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүний хувиар хэлсэн сүүлчийн үгнээс "онцлох" 24 эшлэл
  • Дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй эрэгтэй "Жон Брауэр Миннок" нь ойролцоогоор 635 кг жинтэй байжээ
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК