Сүүлийн үед Ардчилсан намд өрнөж буй үйл явдал, нэг л танил улс төр санж. Хэдхэн жилийн өмнө “Хөдөлмөрийн үндэсний нам” хоёр дарга болж, чухам хэн нь намын дарга болох нь тодорхойгүй нэг хэсэг бужигнаж байсан билээ.

Түүхийн хуудсыг эргэн сөхвөл, ХҮН-ын дарга гэх сэтэрийг С.Ганбаатар, Б.Найдалаа, Т.Ганболд нар зүүж, намын дарга гэдгээ баталгаажуулахаар Улсын дээд шүүхэд хүртэл материалаа өгч, ээлж дараалан хэвлэлээр мэдэгдэл хийж байсан.

Гэсэн намын дотоод асуудал шийдэгдээгүй, зөрчилтэй байна гэх шалтгаанаар Дээд шүүх намын даргыг батламжлахаас татгалзах шийдвэр гаргаж байв. Түүнчлэн одоогийн УИХ-ын гишүүн, тухайн үеийн ХҮН-ын удирдах зөвлөлийн гишүүн Т.Доржхандыг намын тамга тэмдэгээ аваад алга болсон гэх мэдээлэл хүртэл чих дэлсэж, түүнийг намын нөхөд нь битүүхэндээ эрэн сурвалжилж байсан цаг саяхан. Харин тус намын дээрх үйл явдлыг зарим улстөрчид зохион байгуулалттай “тавилтат жүжиг” гэдгийг хэлдэг. Гэсэн нь "найруулагч" нь одоог хүртэл олон нийтэд ил болоогүй юм. Тиймээс ч намын даргын төлөөх тэмцэл нэлээд урт хугацаанд үргэлжилж, эцэст нь Б.Найдалаа намын даргаар үлдэж дөнгөсөн байдаг.

Яг эл үйл явдал өдгөө Ардчилсан намд өрнөж эхлэв. Шинэ оны босгон дээр Ардчилсан нам Х их хурлаа хийж, улмаар намын даргын төлөөх тэмцэл ширүүсч, тогоон доторх хагарал нь олон нийтэд ил болсон билээ. Ардчилсан нам шинэ оныг хоёр дарга, хоёр тамгатайгаар “баян” угтав.

Ардчилсан намын даргын үүрэг гүйцэтгэгч Ц.Туваан, Ардчилсан намын дарга С.Эрдэнэ нар хэн хэн нь дээрх сэтэртэйгээр ард түмэн, намын гишүүд дэмжигчиддээ хандан баярын мэндчилгээ дэвшүүлж байгаа харагдсан. Үнэхээр албан тушаал, нэр хүнднээс алхам ч холдохгүй улс бололтой тэд.

Угтаа Ц.Туваан нар С.Эрдэнийг 2020 оны УИХ-ын сонгуульд намаа ялагдал хүлээхэд нөлөөлсөн учир намын дүрмээрээ даргын ажлаа хүлээлгэн өгсөн. Одоо удирдах албан тушаалд оролцоо байхгүй хэмээж буй. Гэтэл С.Эрдэнэ Ц.Туваанд итгэл хүлээлгэж, тамга тэмдэг, албан тушаалаа өгсөн атал намын дүрмийг зөрчиж, эрх ашгийн сонирхолтойгоор ажлаа явуулж байгаа учраас даргын албан тушаалаа эргүүлэн авсан гэх. Ингэхдээ Ц.Туваан нар намын тамгыг хүлээлгэж өгөхгүй байгаа учраас дахин үйлдвэрлүүлээд авсан гэдгээ зарлаж, хуучин байрандаа үйл ажиллагаагаа явуулахаар болсон гэдгээ мэдэгдсэн. Үүгээр ч зогсохгүй Ц.Тувааны намын гишүүнчлэлийг дөрвөн жилээр хасах шийдвэр гаргасан байдаг.

Үнэндээ тэдний хэн нь дарга болохыг одоогоор хэн ч таашгүй байгаа. Мэдээж энэ асуудал хууль хүчний байгууллага төдийгүй намыхан нь  анхаарал хандуулж буй нь гарцаагүй.

Ямартай ХҮН-ын улс төр 30 жилийн түүхтэй Ардчилсан намд давтагдаж, хоёр дарга, хоёр тамгатай боллоо. Харин энэ бүхнийг хэн “дэглэж” байна гэдэг нь өдгөө олны анхаарлыг татаж байгаа юм. Өнөөх л ХҮН-ын "жүжиг" шиг "найруулагч" нь хаалганы гадна хэнд нь танигдахгүй үйлдэх вий гэх халагдал ч олны дунд хөвөрч байна. 

Б.Баатар